Türkiye’nin Suriye’ye yönelik stratejisi, Arap ülkesinin birleşik bir devlet olarak korunması ve Suriye’nin kuzeydoğusunda faaliyet gösteren Kürt güçlerinin mevcut hükümet ve devlet yapısına entegre edilmesi gerektiği anlayışına dayanıyor. Türkiye, İran’a karşı da temkinli bir tutum sergiliyor. Armenpress’e konuşan akademisyen ve Türkolog Ruben Safrastyan, Orta Doğu’daki son gelişmeler bağlamında özellikle Türkiye’nin rolünü değerlendirirken bu görüşleri dile getirdi.
Safrastyan, “Türkiye, Suriye’de bir Kürt özerkliğinin oluşmamasını ve Kürt silahlı birliklerin Suriye ordusuna entegre edilmesini her şekilde sağlamaya çalışıyor. Ankara’nın bu tutumu, Kürt faktörünün hâlâ Türkiye için bir tehdit olarak görülmesinden kaynaklanıyor. Bu nedenle Türkiye, sahip olduğu imkânlar çerçevesinde bu tehdidi mümkün olduğunca etkisizleştirmeye çalışıyor. Mevcut koşullarda Türkiye’nin politikası tam olarak bu hedefe hizmet ediyor” dedi.
Safrastyan’a göre, Türkiye son dönemde çeşitli araçlar kullanarak Orta Doğu’daki rolünü güçlendirmeyi başardı. Ona göre Ankara’nın bölgesel politikası, Orta Doğu’daki farklı gelişmelerde elverişli pozisyonlarını koruma ve pekiştirme anlayışına dayanıyor.
Türkiye’nin bölgede faaliyet gösteren proxy güçlerle ilişkilerine de değinen Safrastyan, Ankara’nın bu konudaki yaklaşımının net ve tek yönlü olmadığını vurguladı. “Lübnan’da konuşlu Hizbullah esas olarak İran’ın etkisi altında hareket ediyor. Bu nedenle Hizbullah ile Türkiye arasındaki temaslar ya çok sınırlı ya da hiç yok. HAMAS ise son dönemde ciddi darbeler aldı, büyük ölçüde zayıfladı ve Türkiye açısından artık büyük bir ilgi alanı oluşturmuyor. Bu bağlamda Ankara, geçmişte olduğu gibi HAMAS’la ilişkilerinde aktif bir tutum sergilemeyecektir” ifadelerini kullandı.
Orta Doğu’daki gelişmeler sonucunda ABD ve İsrail’in İran üzerindeki baskıyı artırma çabalarına da değinen Safrastyan, Türkiye’nin olası bir İran karşıtı koalisyona yaklaşımını değerlendirdi. “Türkiye bir yandan ABD ve İsrail’in karşısında yer alan ülkeler arasında görünmemeye çalışıyor, diğer yandan ise İran’daki gelişmelere yönelik doğrudan askeri müdahale fikrini desteklemiyor. Ankara, İran’la ilişkilerinde oldukça temkinli davranıyor ve İran’ın saldırılar sonucunda parçalanmasını ya da toprak bütünlüğünü kaybetmesini son derece tehlikeli bir senaryo olarak görüyor. Türkiye bu durumun tüm bölge için büyük riskler barındırdığına inanıyor ve bundan kaçınılması gerektiğini düşünüyor” dedi.
Safrastyan’a göre Türkiye, İran’la komşuluk ilişkilerine büyük önem verdiğini her fırsatta vurguluyor. Bu nedenle Türk basınının İran’daki son gelişmelere karşı oldukça ihtiyatlı bir dil kullandığını, resmi açıklamaların da aynı yaklaşımı yansıttığını belirtti.
Uzman, Türkiye’nin İran’la ilgili sorunların barışçıl yollarla çözülmesinden yana olduğunu ve tarafların sonunda uzlaşmaya varmasını istediğini ifade etti. Safrastyan, Türkiye’nin İran’a yönelik olası dış saldırılar ve iç gerilimler konusundaki tutumunun, sert adımlar yerine diplomatik araçlara ve uzlaşmacı çözümlere dayandığını söyledi.
Orta Doğu’daki gelişmelerin Türkiye’ye serbest ve sınırsız hareket alanı mı sağladığı, yoksa Ankara’nın adımlarını mı kısıtladığı sorusuna yanıt veren Safrastyan, Türkiye’nin mevcut koşullarda mümkün olduğunca manevra yapmaya çalıştığını belirtti. “Gerek Suriye gerek İran konusunda Türkiye’nin tutumu diplomatik araçlara dayanıyor. Keskin adımların, özellikle askeri seçeneklerin devreye sokulması söz konusu değil. Bu da Türkiye diplomasisinin Orta Doğu’daki son gelişmeler karşısında oldukça esnek olduğunu gösteriyor” diyerek değerlendirmesini tamamladı.
Leave a Reply