Arkni, Arğıni, Arğanahin. Ermenistan’ın Dsopk Eyaleti’nin Pağnatun bölgesinde, Pağin Nehri’nin sağ kıyısında yükselen, sarp dağın ikili zirvesinde kurulu kale-şehir. Habel’in oğlu Harpik Beyi, Davit, Levon ve Konstantin kardeşlerle birlikte 1051 yılında, Arkni Kalesi’nde (Amurn Arğıno) başarılı bir şekilde Bizans ordularına karşı koyabilmiştir.
Selçuklular 1062 yılında Arkni’yi işgal ederek önemli derecede tahrip etmişlerdir. Kale, 1555 yılında Osmanlıların eline düşmüş e daha sonra Diarbekir (Diyarbakır) Vilayeti’ne bağlanmıştır.
XX. yüzyıl başında şehirde yaşayan 3 bin kişi tarım, hayvancılık, zanaatlar ve ticaretle uğraşmaktaydı. Kiliseleri (Surb/Aziz Sargis) vardı. Arkri’den daha yüksekte, erişilmesi güç bir kayanın tepesinde Bardzrahayats Surb Astvadsadsin manastırı (kemerli ve kubbeli, 1433) korunmuştu.
Arkni’de yaşayan Ermenilerin büyük bir kısmı 1915 Soykırımı esnasında katledilmişlerdir. Kurtulabilenler farklı ülkelere göç etmiştir. Kalenin yıkıntıları günümüzde Erğani olarak anılmaktadır.
Küçük Ermeni Ansiklopedisi, I. Cilt, Yerevan, 1990.
Leave a Reply