Çarşamba. Trabzon Vilayeti’nin Samsun (Canik) Sancağı’nda bulunan ve aynı adla anılan kazanın merkezi olan şehir. Samsun’un 40 km. doğusunda, İris (günümüzde Yeşilırmak) Nehri kıyısında bulunup batı (Ermeni ve Rum) ve doğu (Müslüman) kısımlara ayrılmıştı.
1878’de 2600, 1914’te yaklaşık 5 bin, 1950’de ise 560 Ermeni nüfusa sahipti.
Şehirde, Surb/Aziz Astvadsadsin (Mayr Astvadsadsin, 1790 yılında inşa edilip 1855’te restore edilmiştir) adlı 1 kilise, 2 Ermeni okulu (Haykazyan ve karma Mamikonyan-Şuşanyan, inşa tarihi 1871) vardı.
Sancakta yaşayan Ermenilerin sayısı 1914’te 18 binin üzerindeydi.
Çarşamba’nın ve komşu köylerin Ermeni ahalisi 1915’te katledilmiş, dağlara sığınan ve silahlı mukavemet sayesinde kurtulabilen birkaç yüz Ermeni daha sonra Sukhum ve Soçi’ye sığınmışlardır.
Kısaltılmış Ermeni Ansiklopedisi, IV. cilt, Yerevan, 2003
Leave a Reply