Sığerd, Sığert, Serkhet, Siert, Siirt. Batı Ermenistan’ın Bitlis Vilayeti’nde, aynı adla anılan sancağın ve kazanın merkezi. Bağeş (Bitlis)-Cezire-Mosul (Musul) ticaret yolu üzerinde bulunmaktaydı. Ermenistan’ın en eski yerleşim yerlerindendir. Tarihçi Ksenofon ve 10000 kişilik Yunan ordusu M.Ö. 401 yılında Sğerd üzerinden geri çekilmişlerdir. Ağdznik Eyaleti’nin Arzan (Ağdzın) bölgesinde bulunmaktaydı.
XX. yüzyıl başında Sığerd’de 500–550 hane Ermeni yaşamakta, zanaatlar, ticaret, tarım bağcılık (Sığerd’in üzüm çeşitleri, inciri, narı dillere destandı), şarapçılık ve arıcılıkla uğraşmaktaydı. Şehirde 3 kilise (Apostolik Surb/Aziz Tadeos-Bardolimeos ve birer Protestan ve Katolik), bir manastır (Surb Hakob), 2 okul (330 talebe) bulunmaktaydı. Şehirde yaklaşık 200 hane Süryani de yaşamaktaydı.
Sğerd ve çevresindeki Ermenilerin büyük bir kısmı 1896’da katledilmiş veya zorla Müslümanlaştırılmışlardır.
1915 Soykırımı esnasında Sğerd Ermenileri Osmanlı yönetiminin düzenlediği tehcir ve katliamlara maruz kalmıştır. Ermeni gençlerinden oluşan bazı gruplar kendilerini silahla savunarak kurtulabilmişlerdir. Hayatta kalan Ermeniler, 1916 yılında Rus öncü birlikleri korumasında bölgeyi terk ederek Doğu Ermenistan’a sığınmışlardır.
Şehir, günümüzde Türkiye’nin Siirt İli’nin merkezidir.
Küçük Ermeni Ansiklopedisi, IV. cilt, Yerevan, 2003.
Leave a Reply