Tateon, Tateonk, Diadin, Diyadin. Ayrarat Eyaleti’nin Dsağkotın bölgesinde, Aradsani Nehri’nin sağ kıyısında bulunan yerleşim yeri. İlk olarak tarihçi Movses Khorenatsi tarafından, Ermeni kralı Tigran’ın Yerakhnavu beyi Andzevats’a bahşettiği bölge olarak bahsedilmektedir. XVI. yüzyılda Tateon Osmanlılar tarafından işgal edilmiş, XIX. yüzyılın ilk çeyreğinde Bayazet (Beyazıt) paşalığında bulunan Diadin Sancağı’nın merkezi olmuştur. XVIII. yüzyılda canlı bir kasaba olup, büyük çoğunluğu Ermenilerden oluşan yaklaşık 500 hane nüfusa sahip olmuştur. Ermeniler zanaatlar ve ticaretle uğraşmaktaydı. Surb (Aziz) Astvadsadsin kilisesi, okul ve çarşı (40–50 dükkân) vardı. 1828 yılının Ağustos ayının sonlarında (1828–29 Rus-Osmanlı savaşı esnasında) Ermeni gönüllü birlikleri desteğindeki Rus orduları Tateon’u kurtarmışlar, fakat Adrianapolis (Edirne) Antlaşması’na istinaden (1829) tekrar Osmanlıya geri vermişlerdir. Yerel Ermeniler Doğu Ermenistan’a göç ederek Vasakaşen (Voskeşen) Köyü’ne (günümüzde Ermenistan Cumhuriyeti’nin Geğarkunik bölgesinin Vardenis şehri) yerleşmişlerdir. XX. yüzyıl başında, Tateon’da 150 bin kadar Ermeni yaşamaktaydı. Ermeniler, Soykırım esnasında tehcir edilip katledilmişlerdir. Günümüzde Türkiye’deki Ağrı İli’nin şehirlerindendir.
Küçük Ermeni Ansiklopedisi, IV. cilt, Yerevan, 2003.
Leave a Reply