Category: Ülkemiz

Cılmar

Cılmar, Cığmar, Caylamar. Korçayk Eyaleti’nin Çahuk bölgesinde bulunan kale. Tarihçi Tovma Ardsruni’ye göre M.Ö. II. yüzyılın ilk yarısında Korduk prensesi Caylamar tarafından kurulmuştur. Vaçe Ardsruni’nin oğlu Sahak, Caylamar’ın kızı Anuş’la evlenerek Cılmar’ın sahibi olur. Sahak Ardsruni’nin oğlu Aşot’un ölümünden sonra…

Kars

Kars: Büyük Hayk’ın Ayrarat Eyaleti’ndeki Vanand Sancağı’nda, Akhuryan Nehri’nin bir kolu olan Kars Nehri’nin sağ kıyısında bulunan kale-şehir. Sayısız el yazması kaynaklarda “Karuts Berd” (Kars Kalesi), “Amurn Karuts” (Kars Kurganı), “Amrots Karuts” (Kars Hisarı) isimleriyle geçmektedir. Kars kalesinin kuruluşu çok…

Khozan

Khozan: Büyük Hayk’ın Dsopk Eyaleti’nin Pağnatun bölgesinde bulunan kale şehri. Urartu çivi yazıtlarında Khuzanu olarak geçmektedir. Tarihçi Stepanos Sünetsi, IX. yüzyılın ilk yarısındaki olaylarla ilgili Khozan’ı kasaba olarak belirtmekte, tarihçi Mateos Urhayetsi ise aynı adla anılan bölgenin merkezi olarak anmaktadır.…

Kığimar

Kığimar, Khılomar, Kığmar, Kutmar, Kuterman: Ağdznik Eyaleti’nin Ağdsın bölgesinde, Kağirt Nehri’nin sol kıyısında bulunan kale. Kığimar’ın etrafında hayli büyük bir yerleşim yeri bulunduğundan dolayı kaynaklarda kale-şehir olarak da anılmıştır. Dıvin-Damaskos (Şam) yolu Kığimar’dan geçmekteydi. Ermenistan’ın 387 yılındaki bölünmesinden sonra Pers-Bizans…

Kotom

Kotom: Büyük Hayk’ın Ağdznik Eyaleti’nin Aznıvats dzor bölgesinde, Asur’un Drunk vadisi yakınlarında bulunan kale yerleşimi. Zurarikler tarafından işgal edilen Kotom’u X. yüzyıl başında geri alan Gagik Ardsruni, bu yerleşimin taşlarıyla Ahtamar adasındaki Surb (Aziz) Haç kilisesini inşa ettirir. 1895–96 Ermeni…

Kotor

Kotor, Kotork: Büyük Hayk’ın Vaspurakan Eyaleti’nde, Andzakhi dzor bölgesinde bulunan kale. Kotor’un (günümüzde Kotur) kuruluş tarihi belli değildir. Bagratuni hanedanlığının başlangıç döneminde onarılıp sınır karakolu olarak kullanılmış, X. yüzyılda Ardsruni’lere geçmiştir. Prens Gurgen Ardsruni, Apumırvan Gagik Ardsruni tarafından Kotor’da hapsedilmiştir.…

Manakert

Manakert, Mankert, Manazkert, Manaçir kalesi, Karn Manakert: Büyük Hayk’ın Vaspurakan Eyaleti’nin Rıştunik bölgesinde, Van Gölü’nün güney kıyısındaki burnun üzerinde (Ahtamar Adası karşısında) bulunan bir kale. Araştırmacılar kalenin, kurucusu kral Menua’nın (M.Ö. 810–786) adıyla isimlendirildiği kanısındadır. Anlatılanlara göre, Ermeni ordularının güney…

Pağin

Pağin: Dsopk Eyaleti’nin Pağnatun bölgesinde, Aradsani (Muratçay) Nehri’nin Pağin kolunun sağ kıyısında bulunan kale (günümüzde harabe). M.Ö. IX.-VIII. yüzyıllarında kurulmuş olduğu ve Dsop beyliğinin önemli savunma kalelerinden biri olduğu tahmin edilmektedir. Pağin kalesi IX. yüzyılın ilk çeyreğinde Bizanslıların, XI. yüzyılın…

Sanasun (Sasun)

Sanasun, Sasun, Davit kalesi, Kağkik: Ağdznik Eyaleti’nin Sasun Bölgesinde, Dsovasar Dağı’nın güney eteklerinde bulunan kayalık bir tepenin üzerinde bulunan kale. 20–25 m. yüksekliğindeki sağlam surları tepenin etrafında üçgen şekilde uzanmaktadır. Duvarlar büyük kırmızı taşlardan örülmüştür. Kalenin temeli tek parça kayadır.…

Sevuk

Sevuk, Sevuk berdak (kale), Sevavakar berd, Turuberan Eyaleti’nin Mardaği bölgesinde bulunan kale. Bölgenin siyasi ve dini merkezi olmuştur. Sevuk kalesi X. yüzyılın 2. yarısında Bizanslılar tarafından işgal edilmiş, 979 yılında Tayk beyi Davit Kürapağat’a geçmiş, 1001 yılında ise tekrar Bizanslıların…

Şahaponk

Şahaponk: Şahapunik bölgesinin merkezi olan Şahapunik Köyü yakınlarında (günümüzde Nahcivan Özerk Cumhuriyeti, Şahbuz bölgesi, Kând Şahbuz Köyü) bulunan erken ortaçağ (VI. yüzyıl) kalesi. Kale, tabii olarak uygun ve ulaşılması güç tepelerin, iç kale ise yaklaşık350 m. yükseklikteki, konik biçimindeki kayalık…

Tayots kar

Tayots kar: Tayk Eyaleti’nin Çak bölgesinde bulunan kale ve yerleşim yeri. Mamikonyan sülalesinin mülklerinin merkezlerinden biri olmuştur. İki basamaklı bir temel üzerinde yükselen, sekiz sunaklı, merkezi kubbeli Tayots kar’ın (Tavuskar) kilisesi ünlüydü. Kubbenin yuvarlak oturumu dikdörtgen sekiz nişle çevrelenmiştir. Doğu…

Tignis

Tignis: Büyük Hayk’ın Ayrarat Eyaleti’nin Şirak bölgesinde, Akhuryan (Arpaçay) Nehri’nin sağ kolu olan Tignis Deresi’nin sağ kıyısında bulunan kale-şato. Arkeolojik buluntulara istinaden Hıristiyanlık öncesi dönemlerde inşa edilmiş olduğu tespit edilmiştir. Tignis kalesi IX. yüzyılda Bagratuni hanedanlığı tarafından baştan-başa onarılıp tahkim…

Tımnis

Tımnis, Tomisia: Büyük Hayk’ın Andzit bölgesinde, Yeprat’ın (Fırat) sol kıyısında (günümüzde İzolu Köyü’nün olduğu yerde) bulunan kale. Urartu çivi yazıtlarında Tumeişki olarak anılmaktadır. Tımnis, stratejik ve ekonomik açıdan büyük önem arz eden ve aynı isimle anılan nehir geçişini kontrol etmek…

Tımorik

Tımorik: Korçayk Eyaleti’ndeki askeri garnizonlar sistemi. Ana kalenin adıyla anılmıştır. Mezopotamya’dan gelecek tehlikelere karşı antik çağlarda (M.Ö. II. yüzyıl) kurulmuştur. M.Ö. XIII.-VII. yüzyıl Asur çivi yazıtlarında, Nairi “ülkeleri” arasında Tume, Tumuru isimleriyle anılmaktadır. M.Ö. IV. yüzyılda aynı isimle anılan merkeziyle,…