Ադիլե Նաշիթ Օզջան

Ծնվել է 1930 թ. հունիսի 17–ին Ստամբուլում, մահացել` 1987 թ. դեկտեմբերի 11–ին: Ստեղծագործական գործունեությունը ծավալել է 1947-1987 թթ.: Ամուսինը Զիա Քեսքիներն է (1950-1982 թթ): Ադիլե Նաշիթը թուրքական կինոարվեստի գործիչ է, թատրոնի և հեռուստասերիալների դերասան:  Կենսագրությունը  Իրական անունը Ադիլե Քեսքիներ է: Բացի վերոնշյալ անունից՝ հայտնի է նաև Ադոշ, Մայր Ադիլե, Հեքիաթասաց մորաքույր անուններով: Իսկ առանձնահատուկ անունը…

ՄԵԾ ՀԱՅՔ

Ազգի մը պատմութիւնը անոր կենսագրութիւնն է, որ կը սկսի անոր ծննդեան թուականով ու կը հասնի մինչեւ մեր օրերը. Անշուշտ պատմութեան թատերաբեմէն հեռացած ազգեր ալ կան, որոնց մահով վերջակէտ մը կը դրուի իրենց պատմութեան. Պատմութիւնը ազգի մը հաւաքական յիշողութիւնն է, որ պէտք է միշտ վառ պահուի. Մենք, հայերս, աշխարհի հնագոյն ժողովուրդներէն մին ենք. Պատմութեան սկզբնական օրերէն…

ՔԱՂԱՔՆԵՐԻ ԾԱԳՈՒՄՆ ՈՒ ԶԱՐԳԱՑՈՒՄԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ՀՆԱԳՈՒՅՆ ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐԻՑ ՄԻՆՉԵՎ XX ԴԱՐԻ ՍԿԶԲՆԵՐԸ (ՀԱՄԱՌՈՏ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ)

  (Կրճատումներով) Դժվար է ասել, թե հայ ժողովրդի բնօրրանում՝ Հայկական լեռնաշխարհում, երբ են առաջացել առաջին քաղաքները։ Համենայն դեպս հայտնի է, որ դեռևս III–II հազարամյակներում (մ. թ. ա.) այստեղ ձևավորված ցեղային միությունների տարածքում՝ Միտանիում, Հայասա–Ազզիում, Նաիրյան երկրներում և դրանց հաջորդած մյուս ցեղային-պետական միավորումներում արդեն գոյություն ունեին տասնյակ բերդեր ու բերդաքաղաքներ, որոնք ցրված էին երկրի տարբեր կողմերում…

ԱՐԵՒՄՏՅԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՒ ՊԱՐՍԿԱՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՔԱՂԱՔՆԵՐԸ

  Ադամակերտ Ալաշկերտ Ակն Ամասիա Անի Արաբկիր Արդահան Արդվին Արծկե Արծն Արղանա–Մադեն Արճեշ Արշակավան Արշամաշատ Արտամետ Արտանուջ Բաբերդ Բագարան Բալու Բայազետ Բերկրի Բիթլիս Գյումուշխանա Դիադին Դիարբեքիր Դիլման Երազգավորս Երզնկա Զարեհավան Զարիշատ Զարիշատ Իգդիր Խարբերդ Խլաթ Խնուս Խոզաթ Խոյ Կաղզվան Կամախ Կապան–Մադեն Կարաքիլիսե Կարկաթիոկերտ Կարին Կարս Հազրու Հասանկալա Ճապաղջուր Մալաթիա Մակու Մամախաթուն Մանազկերտ Մեծկերտ Մոկս Մուշ…

ԱԴԱՄԱԿԵՐՏ

  Կոչվում է նաև Հադամակերտ։ Թուրքերն անվանում են Բաշ-կալե (Բաշկալա), իսկ սեպագիր արձանագրություններում հիշատակվում է Аdamma ձևով: Անունը ստուգաբանվում է եբրայերեն «Ադամ», հայերեն «կերտ»։ Հիշատակվում է իբրև ավան, գյուղաքաղաք և քաղաք։ Գտնվում է Վանա լճից 78— 80 կմ հարավ-արևելք, Տիգրիսի ձախակողմյան վտակ Մեծ Զավ (կամ Զաբ) գետի վերին հոսանքում, ընդարձակ սարավանդի արևմտյան մասում, ծովի մակարդակից…

ԱԼԱՇԿԵՐՏ

Ալաշկերտը տարբեր ժամանակներում հիշատակվում է իբրև ավան, գյուղաքաղաք, բերդաքաղաք, քաղաք։ Այն համապատասխանում է ուրարտական սեպագիր արձանագրություններում հիշատակված Անաշա կամ Ալաշա քաղաքին, որ հետագայում հայտնի է ղարձել Վաղարշակերտ, իսկ ապա՝ Ալաշկերտ անունով։ Արևմտյան Հայաստանի հազարավոր անունների նման Ալաշկերտի անունը ևս թուրքական տիրապետության շրջանում «թուրքացվել» է։ XV դարից թուրքերն այն կոչել են Թոփրախկալա (հողե բերդ)։ Նրանք այդ…

ԱԿՆ

Հիշատակվում է նաև Մարընտունիկ անունով և Ակին տարբերակով։ Թուրքերն աղավաղելով կոչել են Էգին, իսկ այժմ՝ վերանվանել Քեմալիե։ Հավանաբար Ակն է կոչվել քաղաքի միջով հոսող Ակնաղբյուրի անվան հետ կապված։ Կիսավանդական պատմության համաձայն, Անիի ողբալի կործանումից հետո նրա բնակիչների մի մասը եկել է այստեղ և հանդիպելով սառնորակ ու քաղցրահամ աղբյուրի՝ դրա մոտ էլ հիմնել է նոր քաղաքը,…

ԱՄԱՍԻԱ

Երբեմն կոչել են Ռումի Բաղդատ (= հույների Բաղդատ), բայց այն տարածում չի ստացել և քաղաքը ավելի քան 2500 տարի է, ինչ պահպանել է Ամասիա անունը։ Ոմանք ենթադրաբար նույնացնում են խեթական Կարախանա բնակավայրի հետ։ Հիմնադրման օրից ցայժմ Ամասիան համարվել է քաղաք։ Գտնվում է Սև ծովը թափվող Իրիս (այժմ Եշիլ-իրմակ) գետի վրա, որը քաղաքը բաժանում է երկու…

ԱՆԻ

Հայոց հին մայրաքաղաքների շարքի մեջ ամենից սիրվածը թերևս Անին է։ Անին գտնվում էր Ախուրյան գետի բարձրադիր աջ ափին, ՀՍՍՀ Անիի շրջանի Խարկով գյուղի դիմաց, երեք կողմերից խոր ակոսված սարահարթակի վրա։ Անիի գրաված տարածքը բնակեցված է եղել հնագույն ժամանակներից։ Այստեղ հայտնաբերվել են մեծ հնություն ունեցող կիկլոպյան կառույցների մնացորդներ, ինչպես և VIII-—VII դդ. (մ.թ.ա) դամբարանադաշտ։ Իբրև սովորական…

ԱՐԱԲԿԻՐ

 Հիշատակվում է նաև Արաբկեր ձևով։ Անունը հավանաբար կապված է հնագույն Արաբրակնուա քաղաքի անվան հետ, որի մոտ էլ կառուցվել է այն։ Քաղաքը տիրել են նաև արաբները, ոմանք նրա անունը կապում են թուրքերեն «արաբ» և «գեր» («գիր») բառերի հետ, որ նշանակում է արաբ մտած, կամ արաբ մտիր։ Հայկական ժողովրդական ստուգաբանությամբ Արաբկիր նշանակում է` առ ափին գետի։ Հույները…