Մշո Ս. Կարապետ վանքը

  Վանքի տեսքը հարավ-արեւմուտքից 1900-ական թթ. մինչեւ 1950-ական թթ.: Այժմ վանքի տեղում գտնվում է Շանգլի քրդաբնակ գյուղը:  Ս. Կարապետի վանքը գտնվում է Մուշ քաղաքից դեպի հյուսիս-արևմուտք` Քարքե կոչվող լեռան լանջին։ Նա ամենագեղեցիկն ու ամենաընդարձակն է եղել գավառական վանքերից։ Ս. Կարապետը միայն մի եկեղեցի կամ տաճար չէ, այլ մի քանի տաճարների ամբողջություն, որոնք կազմում են սրբավայրերի…

Մշո Սուրբ Առաքելոց հայկական վանքը և սուրբ Թադեի եկեղեցին

Մշո սուրբ Առաքելոց վանքը 1923 թ. Տարոն շրջանի կենտրոն Մուշ քաղաքում գտնվող սուրբ Առաքելոց հայկական վանքը (կառուցված 5-րդ դարում) մինչև 1960 թ. կանգուն էր: Քանի որ աքսորվելու պատճառով հայեր չէին մնացել, այն վատ վերաբերմունքի և առանց հսկողության թողնելու հետևանքով 2000 թվականից հետո արագորեն ավերակի վերածվեց:  Ուրարտու պետության մեջ Մուշը կարևոր քաղաք էր և համարվում էր…

Ուրֆայի (Եդեսիա) Գերմյուշ գյուղի (Կամուրջ գյուղ) հայկական եկեղեցին

Հետևը` լեռ, դիմացը` դաշտավայր: Վիրան քաղաքի ճանապարհի վրա` Ուրֆա նահանգի կենտրոնից 10 կմ հյուսիս-արևելք գտնվող Գերմյուշ լեռների (771 մ) հարավային փեշերով հոսող աղբյուրների ջրի (երմյուշի ջուր) մոտակայքում գտնվում է Գերմյուշ գյուղը, որը հայերից մնացած մի գյուղ է: Այսօրվա անունը Դաղեթեղի է: Իսկ հողերի տակ գտնվող անցքերից տեղյակ գանձախույզները գյուղում անվերջ մաքսանենգ պեղումներ են կատարում: Հայկական…

Ստամբուլի Սուրբ Գևորգ եկեղեցու գլխին եկած փորձանքները

1600 թ. կառուցված Սրբ. Գևորգ հայկական եկեղեցին, որն այլևս ծուխ չունի, եղել է նախ` թանգարան, ապա` մշակութային կենտրոն, հիմա էլ ազգագրական թանգարան է դառնում: Շարունակվում է եկեղեցու վերականգնումը:   16-րդ դարում եկած հայերը Սրբ. Գևորգ եկեղեցին, որն այլևս ծուխ չունի, ըստ արձանագրությունների` կառուցվել է 1669 թ.: Այն  կառուցել են 16-րդ դարի սկզբին Չանաքքալե եկած 83 հայ…

Սվազ նահանգի Դիվրիղի Կայաբուրուն (Օդուր) գյուղի եկեղեցին և պատմությունը

Կայաբուրուն (Օդուր) գյուղի եկեղեցին չվնասված կառույց է և Սվազի Դիվրիղի շրջանում մինչև այսօրը չոչնչացված եկեղեցիներից մեկն է: Գլխավոր մուտքի դռան վրա եղած գրությունների համաձայն` Օդուր գյուղի եկեղեցին կառուցվել է 1833 թ.: Այդ գրության մեջ տեղեկություններ կան կառույցի պատմական առանձնահատկությունների մասին, սակայն ժամանակի ընթացքում այն դարձաել է  դժվար ընթեռնելի, որի հետևանքով գրությունից միայն կարող ենք հասկանալ…

Մալաթիայի Սուրբ Աստվածածին (Թաշ Հորան) հայկական եկեղեցին

Այս եկեղեցին գտնվում է ատրճանակի զոհ գնացած Ակոս թերթի գլխավոր խմբագիր Հրանտ Դինքի ծննդավայր Մալաթիայի Չավուշողլու թաղամասում. փայտե տանիքը կքել է արդեն և ավիրված վիճակում է:  Թաղամասում ապրող հայերին ստիպելով գաղթել՝ ստիպել են նաև տարածաշրջանը թողնել-հեռանալ:  Սակայն մի քանի հայ ընտանիք այժմ ապրում է Սալքոպրյուսյու շրջանում:  Զբոսաշրջության և մշակույթի վարչության ներկայացուցիչը պարզաբանեց, որ անհրաժեշտ բյուջեի…

Կեսարիայի Սրբ. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին

Հայկական եկեղեցու վաքըֆի կայքէջ  Մեր օրերում Անատոլիայում հայակական համայնքին պատկանող յոթը եկեղեցի կա: Սրանցից ամենակարևորը և հինը Կեսարիայում գտնվող Սրբ. Գրիգոր Լուսավորիչ հայկական եկեղեցին է: Թե’ Անատոլիա եկած զբոսաշրջիկները, թե’ եկեղեցու պահքի համար այցելուները, նույնիսկ պետական պաշտոնյաները, մտավորականները և զբոսաշրջությամբ հետքրքրված շրջանակները ցանկանում են այս եկեղեցու մասին տեղեկություն ձեռք բերել: Եկեղեցին, որի առաջին հիմքերը դրվել…

12 Առաքյալների եկեղեցին: Կարսում` մշակութային կոտորած. եկեղեցին քանդվեց

Թուրքիային անընդհատ զգուշացնում են կրոնական փոքրամասնությունների և տարբեր հավատքի վայրերի պաշտպանության հարցի առումով: Կարսում գտնվող 12 Առաքյալների եկեղեցու պատերը, որը լի են մեծ քանակությամբ խաչային մոտիվներով, փորփրվելով ավերվեցին:  Քանի որ այն իր էությանը համապաասխան չէ` Մեջլիսի օրակարգ է մտել Կարսում գտնվող 12 Առաքյալների եկեղեցու վերանորոգման հարցը, որի ժամանակ պարզվեց, որ խաչային մոտիվները փորվել են:  Վերանորոգման…

Էրզրումի Բանակ գյուղի հայկական եկեղեցին

Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ ստվար հայ բնակչություն ունեցող Էրզրումի նահանգի Բանակ գյուղում է գտնվում VIIդ. կառուցված զվարթնոցատիպ այս տաճարը: Կառույցի ծավալատարածական հիմքը քառակոնք է` ներառնված շրջանց սրահի մեջ: Արտաքուստ եռաստիճան է (եռահարկ)` դեպի վեր հաջորդաբար նվազող տրամագծերով երեք գլանային ծավալներով ստեղծված կեննտրոնակազմ հորինվածք: Առաջին և երկրորդ աստիճաններն ունեցել են 28-ական, իսկ վերինը` գմբեթի թմբուկը, 16…

Երզնկայի հայկական եկեղեցիները

Երզնկան Փոքր Ասիայում (Անատոլիա) հայերով խիտ բնակեցված վայրերից մեկն է և գտնվում է Դերսիմից հյուսիս:  Նախկինում այն կոչվում էր Երիզա և Երեզ:  Իսկ Երզնկա անունը կարող է առաջացած լինի Երիզնկայ ձևից:  -կա մասնիկը հիմնականում տեղանուններին է կցվում, ինչպես Աշոտկա, Բորչկա և այլն: Պտղոմեոսը  ՙԱսիայի երրորդ քարտէզ՚ ստեղծագործության մեջ նշում է որպես Արիզիս:  Իսկ -իս մասնիկը…