Ականավոր անուններ հայոց պատմության մեջ. Հովակիմ Առաջին և Հովհաննես Իններորդ պատրիարքները

Երբեմն հասարակությունների ճակատագրերը թաքնված են անհատների որոշումների և հակումների մեջ: Այս հոդվածում երկու անձինք, որոնց կփորձենք ստորև ներկայացնել, մեծ դեր են խաղացել մեր երկրի հայ համայնքի ապագայի մեջ: Նախ` խոսքը գնում է առաջին Պոլսո պատրիարք Հովակիմ Առաջինի մասին, որն առանձնահատուկ համբավ է վայելում, քանի որ, օգտվելով սուլթան Մեհմեդ Երկրորդ Ֆաթիհի հետ իր մտերմությունից, ապահովել է…

Հայկական խոհանոց

Պոլսահայերի խոհանոցն ավելի հարուստ է Հայաստանի հանրապետությունում բնակվող հայերի խոհանոցից: Այն դեպքում, երբ Հայաստանի Հանրապետությունում շեշտը դրված է մսով կերակուրների վրա, պոլսահայերի խոհանոցը շատ ավելի բազմազան է: Օսմանյան ժամանակաշրջանում եւ դրանից հետո Ստամբուլի Էդիրնեքափը եւ Բալաթ թաղամասերում `թուրքեր, դեպի Ֆեներ թաղամասը` հույներ, Էմինօնյու, Քարաքյոյ, Հասքյոյ թաղամասերի կողմերում `հրեաներ, Քում Քափըի եւ Սամաթիայի կողմերում էլ հայեր…

Հայտնի թուրքահայերը

“Հյուրիյեթ” օրաթերթի հոդվածագիր Սոներ Յալչընը իր առաջին հոդվածում անուն առ անուն անդրդադարձավ հայտնի թուրքահայերին: Ցուցակում, որում տեղ են գտել նաև մեր բազմաթիվ հայ քաղաքացիները` Ադիլե Նաշիթից մինչև Քենան Փարս, կան նաև անվանի երգիչներ: Սոներ Յալչըն, “Մեր գեղեցիկ հայերը” Հրանտ Դինքի թաղման արարողության ժամանակ “Բոլորս հայ ենք” ցուցապաստառը և լոզունգը որոշ շրջանակների կողմից համարվեց “դավաճանություն”: Անմիջապես…

ՀԱՅՈՑ ԱԶԳԱՅԻՆ ԽՈՀԱՆՈՑԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԻՑ

Պատմական զարգացումը Հայկական խոհանոցն ունի մի շարք առանձնահատկություններ, որոնք պայմանավորված են տարբեր պատմական, աշխարհագրական, կլիմայական եւ նույնիսկ պատմա – քաղաքական գործոններով. Հայկական լեռնաշխարհում մի ժամանակ գտնվում էր Ուրարտու պետությունը. Եվ Հայաստանում պահպանվել են այդ հնագույն պետության նյութական մշակույթի հուշարձանները. Իսկ հայկական խոհանոցը իր վրա կրել է դեռեւս այն ժամանակների աշխարհագրա – կլիմայական եւ հասարակարգային գործոնների…

Մոկք

  Մոկք. նահանգ Մեծ Հաքում` համանուն կենտրոնով։ Հյուսիսից և արևելքից սահմանակցում էր Վասպուրականի, արևմուտքից՝ Աղձնիքին, հարավից՝ Կորճայքին։ Մոկքը ուներ հետևյալ գավառները. Իշայր, Մյուս Իշայր, Իշոց, Առվենից ձոր, Միջա, Մոկք Առանձնակ, Արգաստովիտ և Ջերմաձոր։ Մ.թ.ա. IXդ. Մոկքի տարածքն ընդգրկվել է Ուրարտու պետության, մ.թ.ա. VIդ. սկզբից՝ Երվանդունիների թագավորության կազմի մեջ։ Մովսես Խորենացու հավաստմամբ` Հայոց թագավոր Վաղարշակը Մոկքում…

Ուտիք

  Ուտիք. Մեծ Հայքի տասներկուերորդ նահանգը։ Արևմուտքում սահմանակցել է Գուգարք, հյուսիս–արևմուտքում՝ Այրարատ և Սյունիք, հարավ–արևմուտքում՝ Արցախ, հարավում՝ Փայտակարան նահանգներին։ Մ.թ.ա. VIIIդ. 1–ին կեսին Սարդուրի Բ–ի ուրարտական զորքերը մուտք են գործում Ուտիք, իսկ նույն դարի 2–րդ կեսին Ռուսա Ա–ն նահանգը միացրել է Ուրարտական պետությանը։ Մ.թ.ա. VIդ. Ուրարտուի անկումից հետո Ուտիքը մտել է Երվանդունիների Հայկական թագավորության մեջ,…

Պարսկահայք

Պարսկահայք. նահանգ Մեծ Հայքում։ Ընդգրկել է Կապուտան լճի հյուսիսային և արևմտյան առափնյա շրջանները։ Սահմանակից էր Կորճայք և Վասպուրական նահանգներին։ Արտաշեսյանների և Արշակունիների թագավորության օրով կազմել է Նոր Շիրական բդեշխության հիմնական մասը։ Մեծ Հայքի 385 թ. բաժանումից և Նոր Շիրականը Սասանյան Պարսկաստանին միացվելուց հետո այդ տարածքը կոչվել է Պարսկահայք։ Պարսկահայքը կազմված էր 9 գավառից. Կուռիճան, Մարի,…

Սյունիք

   Սյունիք. Մեծ Հայքի իններորդ նահանգը։ Արևմուտքում և հյուսիս–արևմուտքում սահմանակցում էր Այրարատին, հյուսիս–արևելքում և արևելքում՝ Արցախին, հարավում և հարավ–արևելքում՝ Վասպուրականին։ Սյունիքի գավառներն են՝ Երնջակը, Ճահուկը, Վայոց Ձորը, Գեղարքունիքը, Սոդքը, Աղահեճքը, Ծղուկը, Հաբանդը, Բաղքը, Չորքը, Արևիքը, Կովսականը Մ.թ.ա. I հազարամյակում Սյունիքի տարածքում բնակվել են բազմաթիվ ցեղեր, որոնք մ.թ.ա.VIIIդ. սկզբից աստիճանաբար ներառվել են Ուրարտու պետության քաղաքական ազդեցության…

Վասպուրական

  Վասպուրական. նահանգ Մեծ Հայքում. Հյուսիսից սահմանակից էր Այրարատ, հյուսիս – արեւելքից, Սյունիք, արեւելքից, Փայտակարան եւ Պարսկահայք, հարավից, Կորճայք, Մոկք եւ Աղձնիք, արեւմուտքից, Տուրուբերան նահանգներին. Ընդգրկում էր 35 գավառ. Մ.թ.ա. IX դարից Վասպուրականի տարածքը մտել է Ուրարտու պետության մեջ, ունեցել է զարգացած արհեստագործություն եւ երկրագործություն. Մ.թ.ա. VI դարից Վասպուրականի ամբողջ տարածքը մտել է Երվանդունի, մ.թ.ա.…

Տայք

Տայք. Մեծ Հայքի 14 – րդ նահանգը. Հյուսիսից սահմանակից էր Եգերք եւ Խաղտիք երկրներին, հյուսիս – արեւելքից, Գուգարք, արեւելքից եւ հարավից, Այրարատ, հարավ – արեւմուտքից եւ արեւմուտքից, Բարձր Հայք նահանգներին. Տայքը վառչականորեն բաժանվում էր 8 գավառի, Կող, Բերդաց Փոր, Պարտիզաց Փոր, Ճակք, Բոխա, Ոքաղե, Ազորդաց Փոր եւ Ասեաց Փոր. Մինչեւ III դ. Տայքը եղել է…