ՄԱՐԴԱՂԻ

ՄԱՐԴԱՂԻ, Մարդոյ աղի, Մարդոյ ուղի, Մարդուղի. գավառ Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգում, Երասխ գետի ակունքների շրջանում: Արևմուտքից Մեղեդուխի լեռնաշղթայով (մինչև Այծպըտկունք լեռ) բաժանվում էր Բարձր Հայք նահանգի Կարին գավառից, արևելքից սահմանակցում է Տուրուբերանի Դասնավորք, Տվարածատափ և Դալառ գավառներին, հարավից` ձգվում մինչև Սերմանց (Բյուրակնյան) լեռները: Միջին դարերում Մարդաղին իր կենտրոնական բերդի անունով կոչվել է նաև Սևուկ բերդակ: Տարածքով մոտավորապես համապատասխանում է Էրզրումի նահանգի Թեքմանի շրջանին: Լեռնոտ է, ցուրտ կլիմայով: Տարեկան տեղումների քանակը 800-900մմ: Հայտնի է սառնորակ աղբյուրներով, փարթամ արոտավայրերով և խոտհարքներով:

Մարդաղի գավառի մասին պատմական տեղեկությունները սակավ են: Ենթադրվում է, որ գավառանունն առաջացել է «մարդեր» (ցեղանուն) և «աղխ»(տոհմ, ցեղ) բառերից: Մարդաղին եղել է առանձին եպիսկոպոսական թեմ: Արտաշատի ժողովին (450թ.) մասնակցողների թվում հիշատակվում են Մարդաղիի Եվղաղ, իսկ Դվինի ժողովին (555թ.)` Ներսես եպիսկոպոսները: Ըստ հայ եպիսկոպոսությունների ուխտանեսյան դասակարգման՝ Մարդաղիի եպիկսկոպոսը 4-րդն էր 30 եպիսկոպոսների ցանկում:

Հայկական համառոտ հանրագիտարան, Հատոր 3, Երևան, 1999:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *