Ուխտագնացութիւն դէպի Մալաթիա․ Ս․ պատարագ մատուցուեցաւ Մալաթիոյ Ս․ Երրորդութիւն Եկեղեցւոյ մէջ

Մալաթիոյ Ս. Երրորդութիւն Եկեղեցին, որ շուրջ հարիւր տարի փակ մնացած, գմբէթը խոնարհած, անշուք վիճակ մը կը պարզէր, տեղւոյն քաղաքապետութեան կողմէ, Մշակոյթի Նախարարութեան ալնիւթական եւ ՀԱՅՃԱՐ Միութեան թէքնիք աջակցութեամբ երկար նորոգութեան շրջանէ մը ետք, նորիրավիճակով մը դռները բացաւ ժողովուրդին։

Յատկապէս տեղացի ժողովուրդի կողմէ Թաշխորան անուանուած Ս. Երրորդութիւն Եկեղեցին 28 29 Օգոստոս 2021 շաբաթավերջի հանդիսութիւններով վերաբացաւ իր դռները որպէս եկեղեցի եւ որպէսմշակութային կեդրոն։

Նոյն առթիւ ինքնաբերաբար սկսած ուխտագնացութիւնը իր սկիզբը առաւ շաբթու կէսին, երբ Պատրիարքական Աթոռոյ Լուսարարապետ՝ Գերպ. Տ. Թաթուլ Ծ. Վրդ. Անուշեան կազմակերպչականնախապատրաստութիւններու համար մեկնեցաւ Մալաթիա։ Հաթայէն ժամանեց տեղւոյնեկեղեցեաց հոգեւոր հովիւ՝ Արժ. Տ. Աւետիս Քհնյ. Թապաշեան։

Իսկ 27 Օգոստոս 2021, Ուրբաթ առաւօտուն Հոգշ. Տ. Յովակիմ Աբղ. Սերովբեան, խումբ մըսարկաւագներու հետ հասաւ Մալաթիա։ Արժ. Տ. Տրդատ Աւ. Քհնյ. Ուզունեան եւ Արժ. Տ. Շահէն Քհնյ. Օհանեան ցամաքի ճամբով եկան միանալ հանդիսութեանց։

Ուխտագնացութիւնը գլխաւորեց Ն.Ա.Տ. Սահակ Բ. Պատրիարք Հայրը, որ հակառակ անցուցածվիրաբուժական գործողութեան, ապագինման շրջանի մէջ ըլլալով հանդերձ, յետ միջօրէին հասաւՄալաթիա։

Ուխտագնացութեան մասնակցեցան Իսկենտէրունէն, Էլազըղէն, Ատըեամանէն եւ Տիգրանակերտէնմերազն հաւատացեալներ։

ՄԱԼԱԹԻԱ ԺԱՄԱՆՈՒՄ

Նորին Ամենապատուութիւնը, ժամը 14.35ի թռիչքով մեկնեցաւ Մալաթիա եւ հասաւ ժամը 16.10-ին, ընկերակցութեամբ Արժ. Տ. Շիրվան Քհնյ. Միւրզեանի։ Մեր Հոգեւոր Պետը օդակայանի մէջդիմաւորուեցաւ Գերպ. Տ. Թաթուլ Ծ. Վրդ. Անուշեանի, Արժ. Տ. Աւետիս Քհնյ. Թապաշեանի եւՄալաթիոյ մեր համայնքէն Սերտար Պոյաճըի եւ որդւոյն՝ Արէտ Պոյաճըի կողմէ։

Նորին Ամենապատուութիւնը առաջնորդուեցաւ հիւրանոց, ուր իջեւանեցաւ հոգեւոր հայրերու հետ։

28 ՕԳՈՍՏՈՍ 2021, ՇԱԲԱԹ

Նորին Ամենապատուութիւնը ժամը 09.30-ին առաջնորդուեցաւ Թաշխորան մշակոյթի կեդրոն – Ս. Երրորդութիւն Եկեղեցի, ուր տեղի ունեցաւ պաշտօնական բացման հանդիսութիւն։

Հանդիսութեան ներկայ էր տեղւոյն պետական աւագանին, գլխաւորութեամբ Կուսակալ ԱյտընՊարուշի։ Ներկայ էին նաեւ Մայր Քաղաքապետ Սելահատտին Կիւրքան։

Ներկայ էին նաեւ Մալաթիա Հայտէր միութեան վարիչներ, գլխաւորութեամբ ատենապետ ՆուրանԿէզտիրիճիի, նախկին Մալաթիացի հայեր, տեղւոյն հայ համայնքի անդամներ եւ կոկիկ թիւովբազմութիւն մը։

Բացման հանդիսութեան ընթացքին արտայայտուեցաւ Քաղաքապետ Սելահատտին Կիւրքան, Մալաթիոյ Հայտէր հայրենակցական Միութեան Ատենապետ Նուրհան Կէզտիրիճի։

Մեր Հոգեւոր Պետը եւս ուղերձ մը արտասանեց  եւ իր ուրախութիւնը յայտնեց, քանի պատմականարարողութեան մը ականատեսը կը դառնար։ Պատրիարք Հայրը, կառոյցներու բացումը նմանցուցնորածին մանկան եւ շարունակեց ըսելով. «Երբ Ս. Երրորդութիւն Եկեղեցին 1893ին պաշտամունքիբացուեցաւ, վստահաբար Մալաթիոյ Հայ Ժողովուրդին համար մեծ ուրախութեան եւ ցնծութեանպատճառ եղաւ։ Սակայն դժբախտաբար եկեղեցին երկրաշարժէ տուժեց եւ վնասուեցաւ։ Ապա, յաջորդիւ համայն Անատօլուի մէջ տիրապետող փոթորկալից մթնոլորտին որպէս հետեւանքառանցին մնաց պատմութեան ճանապարհորդութեան ընթացքին։ Բայց եւ այնպէս կառոյցը կայունմնաց եւ դիմացաւ տարիներ շարունակ»։

Պատրիարք Հայրը, ապա ըսաւ, թէ՝ 2010-ին Մալաթիոյ Կուսակալ Ուլվի Սարանը լսեց այս կառոյցինօգնութեան կանչը եւ որպէս քաղաքի բարձրագոյն պետական պաշտօնատարը ծնունդ տուաւ մեծծրագրի մը, որով Անատօլուի հարուստ եւ բազմազան մշակոյթը Մալաթիոյ ճամբով պիտիներկայանար մարդկութեան։ Նմանողութեամբ Վանի Աղթամար Կղզիի Ս. Խաչ Եկեղեցիին, այսեկեղեցին տարիներ յետոյ որպէս եկեղեցի եւ մշակոյթի կեդրոն իր դռները կը բանայ ներկայանալիտեսքով։ Պատրիարք Հայրը այս շրջագիծով, Նուրհան Կէզտիրիճիի անձին մէջ գնահատեցՄալաթիոյ ՀԱՅՃԱՐ-ի անդամները, որոնք իրենց գործնական ներդրումը բերած էին սոյնշինարարական աշխատութեան։ Այս առթիւ յիշեց նաեւ ի ծնէ Մալաթիացիներ՝ ԳէորգԷօզքարակէօզի եւ Խոսրով Քէօլէդաւիթօղլուի աշխատութիւնը։ Բաց աստի Պատրիարք Հայրը այսգործընթացքի գլխաւոր ծառայողներէն Մալաթիոյ բնիկ ժողովուրդի անդամները գնահատեց, Սերտար Պօյաճըի անձին մէջ։

Իր խօսքերուն մէջ Նորին Ամենապատուութիւնը շնորհակալութիւն յայտնեց Վսեմաշուք ՆախագահՌէճէպ Թայյիպ Էրտօղանին, Մշակոյթի Նախարար Մէհմէտ Նուրի Էրսօյի եւ այժմու Կուսակալ ԱյտընՊարուշին։ Մինչ այդ, Պատրիարք Հայրը յանուն Մալաթիոյ ժողովուրդին յատուկ շնորհակալութիւնյայտնեց Մայր Քաղաքապետ Սէլահատտին Կիւրքանի, որուն գերազանց աշխատութեանց որպէսհետեւանք ի կատար ածուած է վերաշինութեան աշխատութիւնները։ Պատրիարք Հայրը, վստահեցուց որ այս ծրագրի որպէս հետեւանք, Մալաթիա Քաղաքը տիրացած էր մշակութայինհարստութեան մը։ Նորին Ամենապատուութիւնը յիշեցուց, թէ՝ Յարգարժան Քաղաքապետը քաղաքէներս յատուկ աշխատութիւն կը տանէր եւ իր աշխատութեանց որպէս հետեւանք բազմաթիւպեղումներ կ՚իրականային։ Մալաթիան որ հիւրընկալը դարձած է 27 քաղաքականութեանց, 1700 տարուան պատմութեան մէջ տեղ գտած էր նաեւ Քրիստոնէական ներկայութիւնը։ Հետեւաբար, այսեկեղեցի – մշակոյթի կեդրոնի բացումը, նաեւ պիտի նպաստէր ուխտագնացութիւններուն եւհաւատքի այցելութիւններուն։ Բաց աստի, այս կոթողը եւս պիտի նպաստէր Թուրք – Հայ ողջմիտյարաբերութեանց։ Այս առթիւ, Պատրիարք Հայրը մաղթեց որ սոյն աշխատութիւնը օրհնաբեր ըլլայքաղաքէ ներս։ Ինչպէս նաեւ հանգստեան մաղթանքներով յիշատակեց բոլոր անոնք, որոնքեկեղեցւոյ առաջին հիմքերը դրած էին։

Ուղերձով մը հանդէս եկաւ նաեւ Մալաթիոյ Կուսակալ Այտըն Պարուշ։

Մալաթիա Հայտէր Միութեան կողմէ յուշատախտակներ յանձնուեցան Մալաթիոյ Կուսակալ ԱյտընՊարուշին, Քաղաքապետ Սելահատտին Կիւրքանին, Նորին Ամենապատուութեան, ՃարտարապետԿէօքչէք Փոյրազին եւ Գէորգ Էօզգարակէօզին։

Ապա ներկայ աւագանին միասնաբար կտրեց բացման խորհրդանշական ժապաւէնը, որմէ ետքներկաներ շրջեցան բարեզարդեալ եկեղեցի-մշակոյթի կեդրոնն ու շէնքի մէջ ցուցադրուածնորոգութեան զանազան փուլերու մեծադիր նկարները։ Իսկ պարտէզին մէջ կը ցուցադրուէինտեղւոյն Ասլանթէփէ հնագիտական վայրի պեղումներու նկարները։

Բացման հանդիսութեան աւարտին տեղի ունեցաւ հիւրասիրութիւն։

ՄԱՅՐ ՔԱՂԱՔԱՊԵՏԻՆ ՀԵՏ

Նորին Ամենապատուութիւնը կէսօրին ճաշի հիւրը եղաւ Մալաթիոյ Մայր ՔաղաքապետՍելահատտին Կիւրքանին։ Ապա ժամը 13.30-ին քաղաքավարական այցելութիւն մը տուաւՄալաթիոյ Մայր Քաղաքապետարան։ Մեր Հոգեւոր Պետին կ’ընկերանային Գերպ. Տ. Թաթուլ Ծ. Վրդ.ի, Արժ. Տ. Աւետիս Քհնյ. Թապաշեան, Աք Կուսակցութեան Կեդրոնական Վարչութեան անդամՏքթ. Սեւան Սվաճըօղլու, Մալաթիոյ մեր ազգայիններէն Սերտար Պոյաճը եւ ԽոսրովՔէօլէդաւիթօղլու։

Սիրալիր այցելութեան աւարտին, Պատրիարք Հայրը մեծայարգ Քաղաքապետին նուիրեց ԿարօՔիւրքմանի Օսմանեան Կայսրութեան շրջանի հայ նկարիչներու մասին երկհատորաշխատասիրութիւնը։ Իսկ Քաղաքապետը Մալաթիոյ երկաթագործ վարպետներու շինած առաջինսուրի նմոյշը, Ասլանթէփէի խորհրդանիշ առիւծի մանրակերտը եւ տեղական ծիրան։

ԿՈՒՍԱԿԱԼԻՆ ՊԱՇՏՕՆԱԿԱՆ ԱՅՑ

Մեր Հոգեւոր Պետը, նոյն խումբի ընկերակցութեամբ, ժամը 14.30-ին քաղաքավարական այցելութիւնմը տուաւ Մալաթիոյ Կուսակալ Այտըն Պարուշին։

Ջերմ ու ճոխ հիւրասիրութեան աւարտին, Պատրիարք Հայրը մեծայարգ Կուսակալին նուիրեց ԿարօՔիւրքմանի Օսմանեան Կայսրութեան շրջանի հայ նկարիչներու մասին երկհատորաշխատասիրութիւնը։ Իսկ Կուսակալը փոխադարձեց Մալաթիոյ վարպետներու ձեռագործծաղկաման մը եւ ծիրանի պատմութեան մասին նորատիպ հատոր մը։

ՕԾՈՒՄ ԵՒ ՊԱՇՏԱՄՈՒՆՔԻ ՎԵՐԱԲԱՑՈՒՄ

Նոյն երեկոյեան, ժամը 17.00-ին, սկսաւ նորոգեալ եկեղեցւոյ նաւակատիքի եւ օծման արարողութիւնը, նախագահութեամբ Ամեն. Ս. Պատրիարք Հօր։

Նորին Ամենապատուութիւնը աւագ դրան առջեւ կատարեց դռնբացէքը, որմէ յետոյհոգեւորականներ եւ ժողովուրդը մտաւ եկեղեցի։ Քահանայ Հայրեր սաղմոսներու եւ աղօթքներուընկերակցութեամբ օրհնեալ գինիով ու ջուրով սրբեցին աւագ սեղանը։

Ապա Հոգշ. Տ.  Յովակիմ Աբղ. վերաբերեց Սրբալոյս Միւռոնի Աղաւնին, որու պարունակած ՄիւռոնովՆորին Ամենապատուութիւնը օծեց աւագ սեղանի վէմ քարը։

Յետ օծման, կանոնական երեկոյեան ժամերգութեան ընթացքին զարդարուեցան Ս. Սեղանները եւբացուեցան վարագոյրները։

Աւարտին Գերպ. Տ. Թաթուլ Ծ. Վրդ. Անուշեան կարդաց մեր Հոգեւոր Պետին Մալաթիոյ Հայ համայնքիանդամներուն ուղղած օրհնութեան հետեւեալ գիրը։ Իսկ, ուղերձին թարգմանութիւնը կարդաց Հոգշ. Տ. Յովակիմ Աբղ. Սերովբեան։

Օծման հանդիսութեան մասնակցեցաւ նաեւ Ատըեամանի Ասորւոց Մոր Կրիկորիոս Մետրոպոլիտը։

Երգեցողութիւնները կատարուեցան ներկայ դպիրներու եւ սարկաւագներու կողմէ՝առաջնորդութեամբ Արժ. Տ. Տրդատ Աւ. Քհնյ. Ուզունեանի։

ՊԱՇՏՕՆԱԿԱՆ ԸՆԹՐԻՔ

Ժամը 20.00-ին, Մալաթիոյ շգեղ ճաշարաններէն միոյն մէջ Մալաթիա Հայտէր Միութիւնըպաշտօնական ընթրիք սարքեց ի պատիւ Նորին Ամենապատուութեան եւ հիւրերուն։ Գեղեցիկսրահին մէջ հիւրասիրուեցան հրաւիրեալներու բազմութիւն մը։ Ընթրիքին մասնակցեցաւ նաեւՄալաթիոյ Քաղաքապետ Սելահատտին Կիւրքան։

 https://www.facebook.com/TRArmenianPatriarchate  

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *