Մարդինում զբոսաշրջության ոլորտի աշխատակիցների հույսը համավարակի ավարտն է

Մարդինում, որ եղել է տարբեր քաղաքակրթությունների բնօրրան և ունի հազարավոր տարիների պատմություն, վերջին տարիներին կորոնավիրուսի համավարակի պատճառով զբոսաշրջության ոլորտի աշխատակիցները դժվար օրեր են անցկացնում։ Բազմաթիվ ոլորտների վրա մեծ չափով ազդած այս համաավարակը Մարդինում զբոսաշրջության ոլորտի աշխատակիցների վրա էլ է բացասաբար անդրադարձել։

Նեզիր Գյունեշ

Ամեն տարի հարյուրհազարավոր տեղացի և արտասահմանցի զբոսաշրջիներ են այցելում Մարդին, որտեղի բնակիչները դարեր շարունակ եղբայրաբար են ապրել, որտեղ խաչաձևվել են կրոնները, լեզուները և մշակույթները, որտեղ քարերը մշակվել են ժանյակի նման, որտեղ կան պատմական մզկիթներ, հոգևոր դպրոցներ, վանքեր ու հնագույն քաղաքներ, որոնց շնորհիվ այն՝ իր պատմական և ճարտարապետական կառուցվածքով, մշակութային և հոգևոր զբոսաշրջության կենտրոն է դարձել։ Քաղաքում գործում են 36 տուրիստական գործակալություններ, որոնք բոլորն էլ  իրենց հույսը կապում են համավարակի ավարտի հետ։  ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային մշակութային ժառանգության ցանկում ընդգրկելու թեկնածու դարձած և 7 հազար տարվա պատմություն ունեցող Մարդինում զբոսաշրջիկների քանակը 2019 թ․ հասել էր 3 մլն-ի, և այստեղ զբոսաշրջության ոլորտում ներդրումները ավելացել էին։ Սակայն համավարակը մեծապես ազդեց մշակութային զբոսաշրջության կենտրոն Մարդինի վրա։ 2019 թ․ 700 հազար զբոսաշրջիկ էր այցելել Մարդին, իսկ անցած տարի միայն 170 հազար զբոսաշրջիկ են գիշերակացով մնացել։ Հուսով են, որ պատվաստանյութի տարածումից հետո վիճակը կփոխվի, և այստեղ նպատակադրված են համավարակի ավարտից հետո 1 մլն հյուր ընդունել։

Զբոսաշրջիկների թվում տեղի է ունեցել մոտ 90 տոկոս անկում

Մարդինի զբոսաշրջության ոլորտի և հյուրանոցատերերի ղեկավար Օզգյուր Ազադ Գյունգյորը հուսով է, որ պատվաստումների տարածվելուց հետո համավարակն ավարտին կհասնի։ Նա նշում է․ «Մարդինի 7 հազար տարվա պատմութան մեջ առաջին անգամ շուկաները ամբողջովին փակվեցին։ Առևտրի կենտրոն եղած քաղաքում ելքն ու մուտքն արգելվեց։ Խաները, իջևանատները, հյուրանոցները մեկ առ մեկ փակվեցին։ Մեր հույսը ժամ առաջ այս համավարակի ավարտն է, սակայն 2021 թ․ պետք է աջակցություն ցուցաբերեն զբոսաշրջության ոլորտի աշատակիցներին։ Երբ Մարդինն իր ամենալավ ժամանակներն էր ապրում, այս համավարակն սկսեց։ Կային զբոսաշրջիկներ, որոնք մնալու տեղ չէին գտնում և իջևանելու համար գնում էին Բաթման, Դիարբեքիր, Շանլըուրֆա (Ուրֆա, Եդեսիա-Ակունքի խմբ2020 թ․ նրանց թիվը մնաց 170 հազարի շրջանակներում։ Դեհ պատկերացրեք, թե ինչպիսի լուրջ անկում է գրանցվել»։

Հինավուրց քաղաքի պատմության մեջ առաջին անգամ պատահած մի դեպք

Գյունգյորը ուշադրություն է հրավիրում նրա վրա, որ զբոսաշրջության ոլորտը լուրջ վնասներ է կրում, ապա հավելում է․ «Մարդինը մի քաղաք է, որի աստղը փայլում էր, այն բոլոր քաղաքակրթությունները մի տանիքի տակ պահպանող քաղաք է։ Եղբայրության, խաղաղության խորհրդանիշ քաղաք է։ Մեր նպատակը զբոսաշրջության զարգացումն է տարվա 12 ամիսներին, քանի որ Մարդինում ամեն եղանակ իր գեղեցկությունն ունի։ Ծրագրում ենք գիշերակացով զբոսաշրջիկների թիվը հասցնել 1 մլն-ի։ Ներկա պահին Մարդինում բացվել է հինգաստղանի երրորդ հյուրանոցը։ Դրանով պայմանավորված՝ մեր հյուրատները վերանորոգվել են, քանի որ քաղաք այցելող մեր հյուրերին ամենաբարձր մակարդակով ընդունելու համար ներդրողները ամեն տեսակ ջանք են գործադրում։ Քաղաքի ամենամեծ ապրուստի միջոցը զբոսաշրջությունն է։ Մարդինը շատ հայտնի քաղաք էր։ Առաջին անգամ 2020 թ․ նախնական պատվերները ամբողջությամբ լրացված էին, 2021 թ․ մեզնից նախնական պատվեր եղել է, սակայն ցավոք համավարակի ընթացքը մեզ անհավատալի դժվարություն պատճառեց։ Մարդինում զբոսաշրջության ոլորտի բոլոր աշխատողները այդպես են վաստակում իրենց ապրուստը, շուկաները, արհեստանոցները ամբողջությամբ կապված էին զբոսաշրջության հետ, որը լուրջ վնասներ կրեց»։

Արտասահմանից զբոսաշրջիկները պատրաստ են ժամանելու

Մարդինում հինգաստղանի հյուրանոց կառուցելու համար ներդրում արած քաղաքի զբոսաշրջությանն աջակցող «Ռայմար հյուրանոցներ» ցանցի գլխավոր տնօրեն Թունջեր Գյուվենն ասում է․ «Անթալիայից, Մուղլայից, Անկարայից և Ստամբուլից հետո ներդրում արեցինք Մարդինում։ Անհամբեր սպասում ենք, որ համավարակի պատճառած խնդիրները վերանան, և կյանքը նորմալ հունի մեջ ընկնի։ «Ամեն բանից առաջ՝ առողջությունը» կարգախոսով անհամբեր սպասում ենք համավարակի ավարտին և մեր տեղացի ու արտասահմանցի զբոսաշրջիկներին Մարդինում հյուրընկալելուն։ Հիմա էլ արտասահմանից Մարդին ժամանելուն սպասող զբոսաշրջիկներ ունենք։ Մեկ տարի շարունակ նրանք իրենց արած նախնական պատվերը չեն չեղարկել, սակայն հետաձգել են։ Մայիս կամ էլ հունիս ամսին, եթե ամեն բան կարգավորվի, Սերբիայից և Մոլդովայից մեր մշակութային տուրը կկազմակերպենք»։ Գյուվենը պատմում է, որ հյուրանոցներում, որտեղ քարից և փայտից փորագրությունները աչք են շոյում, և որը մոտ 70 մլն լիրա արժողությամբ գույք է, մոտ 100 մարդ է բիզնես անում․ «Սիրում ենք Մարդինում ներդրում անել, մեր մարդինցի համաքաղաքացիներին զբաղվածությամբ ապահովել։ Եթե այստեղից գաղթը կանգնեցնելու համար մեզ բաժին հասած գործը կարողանանք անել, մեզ համար ամենակարևորը դա կլինի։ Ներկայում հյուրանոցն ունի 130 սենյակ, 270 մահճակալ։ Ունի 4 համաժողովների սրահ, 2 ռեստորան, սրճարանի նման մի քանի հասարակական վայրեր։ Երբ մեր հյուրանոցի մյուս բաժինները կյանքի կոչենք, ավելի շատ մեր բաժնեմասով մեր ծննդավայրում գործ արած կլինենք»։

Լավ օրեր ենք տեսնելու

Արթուքլուի «Քարվանսարա» հյուրանոցի տեր Սաբահաթթին Էվրենսելն էլ հայտնում է․ «Ահաբեկչությունից հետո խաղաղության և անվտանգության ապահովելու շնորհիվ դեմքներիս ժպիտ հայտնվեց։ 2020 թ․ համավարակի պատճառով բոլորը դժվարության հանդիպեցին։ 2021 թ․ հուսով ենք, որ ավելի լավ կլինի։ Տա Աստված՝ հետ գան այն օրերը, երբ աշխատում էինք։ Պատվաստանյութը ստանալուց և համավարակի ավարտից հետո միասին լավ օրերն ենք տեսնելու և համոզված եմ, որ մեր ներուժը մեծացնելու ենք»։

Պատմական շուկաները նախնական տեսք են ստանում

Մարդինի քաղաքապետարանն էլ այս ընթացքում քաղաքի պատմական շուկաներում իրականացված վերանորոգման և կառուցապատման աշխատանքների միջոցով պատմական շուկաներին վերադարձնում է նախնական տեսքը։

Տիգրիսի զարգացման գործակալությունը Տեխնոլոգիայի նախարարության կողմից ղեկավարվող «Պատմական շուկաների աշխուժացման նախագծի» շրջանակներում փալանագործների, լեբլեբի պատրաստողների, հագուստ վաճառողների, վառարանագործների, տրեխագործների, մունետիկների, պղնձագործների, ասեղնագործների, կովերի շուկաների նման ավանդական պատմական շուկաներում գտնվող մոտ 390 աշխատատեղերը ծաղկացնելու, բարեկարգելու և իրենց գործառույթները շարունակելու ուղղությամբ աշխատանքներ է կատարում։

Աշխատանքների շրջանակներում վերանորոգվում են պատմական շուկաներում գտնվող աշխատատեղերի տաղավարները, դռները, փողոցները, առաստաղը, ներքին դիզայնը, ցուցանակները։ Այսպիսով՝ դրանք իրենց նախնական տեսքն են ստանում։

https://www.sabah.com.tr/yasam/2021/02/17/mardinde-turizmcilerin-umudu-pandemi-sonrasi 

Թարգմանեց Անի Մելքոնյանը

Akunq.net

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *