Մեր հետքերը, խոսքերը, սերը, վաստակը, կարոտը, սերը, ժողովրդական խաղիկները, վիշտը, ուրախությունն ու անուրջները մնացել են այս հողերում

Սուլթան Քըլըչ

 

Այսօր Ստամբուլի «Մալաթիա Հայ» (MalatyaHAY) կարճ անվամբ հայտնի «Մալաթիայի բարեգործ հայերի մշակույթի և համերաշխության» կազմակերպության ղեկավար խորհրդի անդամները այցելեցին Չամուրլու վայրում գտնվող Վանքից /Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ վանք/ մնացած Վանք մատուռը:  Վանքի վերաբերյալ հետաքրքրիր զեկույց են պատրաստել: Խմեցին Վանքի հայտնի ջուրը և ճանապարհորդեցին հիշողությունների ճանապարհով: Մթնոլորտն ամենաշատը ջերմացավ ղեկավար խորհրդի նախագահ Հարութ Քուրումլուի և գլխավոր քարտուղար Խոսրով Քյոլեդավիթօղլուի հիշողություններով: Աչքերը սևեռվեցին հեռուներին, ուրախությունն ու թախիծը միմյանց խառնվեցին: Դեպի անցյալ ճանապարհորդությունը նույնիսկ եթե լինի առանց պայտերի ձիով, աղքատ և տխուր, միևնույն է ընտանիքի և հարևանների հետ լինելու ջերմությունը զգացնել էր տալիս: Այս մարդիկ շատ են սիրել այս հողերը, և այս սիրո հուրը երբեք չի մարել:

«Մալաթիա Հայ» (MalatyaHAY) կարճ անվամբ հայտնի «Մալաթիայի բարեգործ հայերի մշակույթի և համերաշխության» կազմակերպության ղեկավար խորհրդին նահանգապետարանում ընդունեց նահանգապետ Ուլվի Սարան: «Մալաթիա Հայ»-ի ղեկավար խորհրդի անդամները Մալաթիայի նահանգապետ Ուլվի Սարանին ներկայացրին  թղթապանակ, որտեղ տեղ էր գտել Մալաթիայի Սուրբ Երրորդություն /Թաշհորոն/ եկեղեցու, հայկական գերեզմանոցի և հայկական Վանք մատուռի /Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ/ վերաբերյալ տեղեկություններ, նկարներ և փաստաթղթեր:

Նահանգապետ Ուլվի Սարանի հարկի տակ տեղի ունեցած ժողովին մասնակցեցին «Մալաթիա Հայ»-ի ղեկավար խորհրդի նախագահ Հարութ Քուրումլուն, կազմակերպության գլխավոր քարտուղար Խոսրով Քյոլեդավիթօղլուն, ղեկավար խորհրդի անդամներ Գևորգ Քարագյոզը, Դավիթ Քյոլեդավիթօղլուն, Կարպիս Էվյափան, Նշան Բոյաջըն: Բացի այդ` իրենց հայ ընկերների կողքին լինելու, մշակութային արժեքների պաշտպանությանն աջակցելու համար այս առավոտ /երեկոյան ետ վերադառնալու ակնկալիքով/ Ստամբուլից Մալաթիա ժամանեցին ծնունդով Մալաթիայից գրող Նեջաթի Գյունգյորը և գործարար Բայրամ Դուրմուշը:

Նահանգապետ Ուլվի Սարան հետաքրքրվեց ժողովին մասնակցած յուրաքանչյուրով, ուսումնասիրեց իրեն ներկայացված թղթապանակը: Հայտնելով, որ այս հարցում ժողովի մասնակից “KUDEB”-ի /Պաշտպանության, կիրառման և վերահսկողության բյուրոներ/ նախագահ  Լևենթ Իսքենդերօղլուն վստահելի մարդ է` նշեց, որ Լևենթ Իսքենդերօղլուն այս գործերը հաջողությամբ գլուխ կբերի: 

«Մալաթիա Հայ»-ի անունից ելույթ ունեցած Խոսրով Քյոլեդավիթօղլուն ասաց. «Մալաթիայի օդանավակայան իջնելուն պես մեզ զգացինք ինչպես մեր տանը: Մեր հետքերը, խոսքերը,  վաստակը, կարոտը, սերը, ժողովրդական խաղիկները, վիշտը, ուրախությունն ու անուրջները մնացել են այս հողերում: Ուր էլ որ գնանք, Մալաթիան մեր սերն է: Այս սերը մեզ ձգում է: Ուզում ենք, որ տեր կանգնենք մեր մշակութային արժեքներին և  ցանկանում ենք կիսել մեր կարոտը մալաթիացիների հետ, որոնց շատ ենք կարոտել: Այստեղ թեկուզ և փոքր, բայց հայկական համայնք կա: Ցանկանում ենք, որ այս մարդիկ ապրեն այնպես, ինչպես անհրաժեշտ է համարում իրենց ինքնությունը: Գիտենք, որ Մալաթիայի մեր ընկերները ևս կարոտ են այս երփներանգությանը: Տեսնում ենք, թե ինչպես եք Սուրբ Երրորդություն /Թաշհորոն/ եկեղեցու, հայկական գերեզմանոցի և Վանք եկեղեցու բարեկարգման համար ջանքեր գործադրում: Հարջարժա’ն նահանգապետ, մենք գոհ ենք Ձեր ի սրտե հետաքրքրվածությունից: Մեր կազմակերպության անունից շնորհակալություն եմ հայտնում»:

Լրագրողների այն հարցին, թե նոր ժամանակաշրջան է սկսվում, Խոսրով Քյոլեդավիթօղլուն ասաց. «Ես այս զարգացումը չեմ որակում որպես մի նոր ժամանակաշրջան: Այս կրակը մշտապես եղել է: Միայն անհրաժեշտ էր բոցավառել: Ասել է թե` այս աշխատանքների հարմար ժամանակը հիմա է»:

Մալաթիայի նահանգապետ Ուլվի Սարան ասաց. «Որքան գեղեցիկ բան ասացիք: Ասացիք, որ Մալաթիա գալով ձեզ զգացիք ինչպես ձեր տանը: Ահա սա շատ կարևոր է: Բնական է, որ ձեզ զգաք ինչպես ձեր տանը: Տարիներ ի վեր այս հողերում միասին ապրել են տարբեր հավատքների և մշակույթների ներկայացուցիչներ: Միասին ուրախացել են, միասին տխրել: Մշակութային առևտուր են արել: Սա տարբեր մշակույթների գեղեցկությունն է, կարևոր հարստություն է: Մենք ստիպված ենք պաշտպանել և բարեկարգել եկեղեցիներն ու մզկիթները: Մեր այս արժեքները պահպանելով` փոխանցելու ենք ապագա սերունդներին: Ցանկանում ենք, որ Թաշհորոն եկեղեցու վերանորոգման ժամանակ ձեր կազմակերպության ղեկավար խորհրդի անդամ ճարտարապետ-վերականգնող Գևորգ Քարագյոզը ևս անպայման մասնակցի: Շատ կարևոր է, որ եկեղեցին վերականգնվի սկզբնական տեսքին համապատասխան և պահպանվի եկեղեցու պատմական շերտը: Մեզ համար նաև շատ կարևոր en եկեղեցու գործառույթի վերաբերյալ ձեր տեսակետներն ու առաջարկները: Կարող է նաև լինել մշակույթային համալիր, սակայն սրանց մասին դեռ ձեզ հետ մանրամասն կզրուցենք: Նաև կուսումնասիրենք ձեր տեղեկութուններն ու փաստաթղթերը: Այսօր միասին գնանք Օրդուզու Ասլանթեփե պեղումների հրապարակ, ցանկանում եմ, որ այն տեսնեք»:

Գործարար Բայրամ Դուրմուշին ասում են. «Այս առավոտ գրող Նեջաթի Գյունգյորի հետ Ստամբուլից վեր եք կացել և եկել, նույն երեկո էլ մեկնելու եք Ստամբուլ: Հասկանում եմ, որ ցանկանում եք ձեր հայ ընկերների կողքին լինել: Ինչպե՞ս սկսվեց ձեր այս կապը»:

Մալաթիացի գործարար, Մալաթայի սիրահար Բայրամ Դուրմուշ.

-1968 թ., որպես Միջին Արևելքի տեխնիկական համալսարանի ուսանող, Տեխասի համալսարանում էի: Համալսարանում յոթ մուսուլման ուսանող կար: Այնտեղ համալսարանի դիմաց գտնվող եկեղեցու մի մասը դարձրել էին մզկիթ և յոթ մուսուլման ուսանողի համար ապահովել էին հավատքի հանգիստ պայմաններ: Այս նրբությունն օգնեց, որ մտածեմ իմ երկրի` հատկապես Մալաթիայի հայ և ասորի մեր եղբայրների մասին: Փորձեցի ինձ նրանց տեղը դնել և  հասկացա, թե որքան դժվարին կացության մեջ են: Ի՞նչը կարող է ավելի վատ լինել մարդու համար, քան իր ինքնությունը թաքցնելով ապրելը: Տանջանք է, երբ ստիպված ես լինում ողջ կյանքդ թաքցնելով ապրել:

2005 թ. հայ ընկերներիցս Արթին Յեթերօղլուի հետ հանդիպեցի: Նորից մեր դարդերը նորոգվեցին: Մալաթիայի քաղաքապետարան իմ հայերի եկեղեցիները բացելու համար ֆաքս ուղարկեցի: Չկարողացա ատասխան ստանալ: Հետո Հրանտ Դինքը սպանվեց, կրկին հոգիս փոթորկվեց, շատ հուզվեցի: Մալաթիա ասելիս նորից միտքս մարդասպան Մահմեդ Ալի Աղջան է գալիս, բարկանում ենք, Հրանտի ոճրագործությունն է միտքը գալիս, նորից բարկանում ենք: Մեր հայ եղբայրների եկեղեցիները նրանց տանք արդեն: Ստամբուլի բոլոր մալաթիացիներն աջակցում են եկեղեցու վերանորոգմանը: Այս թեմայով հանդիպումներ ենք ունեցել, ընկերոջս՝ Նեջաթի Գյունգյուլի հետ զեկույց ենք պատրաստել, որը «Մալաթիա Հայ» կազմակերպությանն ենք հասցրել Խոսրով Քյոլեդավիթօղլուի միջոցով: Հավատում եմ, որ Մալաթիայի հայերին, մալաթիացիներին շատ ենք պարտական: Ամենևին էլ հեշտ չէ թաքնվելով ապրել և համառորեն մնալ Մալաթիայում: Մեր այս եղբայրները կարողացել են դժվարությունը հաղթահարել: Նրանց ի սրտե պարտական ենք: Այսօր իմ ընկեր Նեջաթի Գյունգյորի հետ եկանք, որպեսզի աջակցենք մեր հայ ընկերներին: Ցանկանում ենք, որ մեր կյանքի գույնն ու աղը հանդիսացող մեր հայ ընկերներն իմանան, որ իրենց կողքին ենք:

Մալաթիայի նահանգապետ Ուլվի Սարան «Մալաթիա հայ» կազմակերպության ղեկավար խորհրդի անդամներին և Ստամբուլից եկած Մալաթիայի սիրահարներին` Նեջաթի Գյունգյորին և Բայրամ Դուրմուշին ուղեկցեց Օրդուզու Ասլանթեփե, որտեղ ականատես եղանք եռանդուն աշխատանքների: Անտիկ Հռոմի ճանապարհները հիշեցնող կտոր-կտոր քարերից ճանապարհ են կառուցում: Մալաթիայի համար հարգարժան Ուլվի Սարան հնարավորություն է: Հուսով ենք, որ Մալաթիայում երկար տարիներ կմնա: Մալաթիան էլ չի կորցնի նախկին, ազնիվ և մեծաբարո ինքնության ուղղությամբ ձեռք բերած իմպուլսները: Այս զարգացումները նախանշել է Մալաթիան, հարգարժան Ուլվի Սարանով սկզբնավորված զարգացումները ուրախությամբ, հույսով և վստահությամբ առաջ են ընթանում:

11 դեկտեմբեր,  2010

sultankilic44@hotmail.com

http://www.arguvanhaber.com/hayder-yoneticileri-malatya-valisi-ile-gorustu-venk-kilisesini-birlikte-ziyaret-ettiler.htm

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *