Էլիզա Բինեմեճյան

Թատրոնի դերասանուհի Էլիզա Բինեմեճյանը ծնվել է 1890 թ. Ստամբուլում: Էլիզա Բինեմեճյանի ծնողները` Ռուբեն Բինեմեճյանը, և Աղավնի Բինեմեճյանը, ևս թատրոնի դերասաններ են եղել: Մեծանալով թատերական միջավայրում` դեռևս 10 տարեկան հասակում Մնակյան թատրոնում, որտեղ աշխատում էին նրա ծնողները, աղջիկ և տղա երեխաների դերերով բեմ է դուրս եկել: Էլիզա Բինեմեճյանը, կրթություն ստանալով Քադիքյոյի ֆրանսիակն դպրոցում և Notre Dame de Sion ֆրանսիական դպրոցում, երկրորդ սահմանադրության առաջին օրերին հայ երիտասարդների հիմնած «Ազատ բեմի» հայերեն ներկայացումներում մասնագիտանալուց հետո միացավ Մնակյան թատրոնին և այստեղ աստիճանաբար աչքի ընկավ:

«Նավատորմի միության թատերախմբից» հետո` 1914 թ., մասնակցելով քննություններին` ընդունվեց Դարուլբեդայի: Էլիզա Բինեմեճյանը դեր ստանձնեց Դարուլբեդայիի առաջին ներկայացման` «Փտած հիմքի» 1916 թ. հունվարի 20-ի անդրանիկ ցուցադրության ժամանակ, ինչպես նաև առաջին տեղական «Բու» ներկայացման մեջ: 1920 թ. միացավ «Նոր բեմին», որը ստեղծել էր Դարուլբեդայից առանձնացած մի խումբ: Իսկ 1921 թ. կազմված մեկ այլ միությանը նրա առաջարկությամբ տրվեց Թուրքական թատրոն անունը: Հետո նորից վերադառնալով Դարուլբեդայի` Էլիզա Բինեմեճյանը ղեկավար խորհրդում հանդես եկավ որպես արվեստագետների ներկայացուցիչ:

1924 թ. փառքի գագաթնակետին տեղափոխվեց Ֆրանսիա: 1926 թ. Ռաշիդ Ռզայի հրավերով գալիս է Ստամբուլ և Ռամազանի ընթացքում բեմ դուրս գալուց հետո այլևս չվերադառնալու ակնկալիքով մեկնում է Ֆրանսիա: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Լոնդոն է գնում: 1946 թ. կրկին Ֆրանսիա վերադարձած Բինեմեճյանի հետագա կյանքի մասին այլևս տեղեկություններ չկան: Էլիզա Բինեմեճյանը ոչ միայն Բինեմեճյան ընտանիքի, այլև օսմանյան թատրոնի փայլուն դերասաններից մեկն էր: Բինեմեճյանը, ով մյուս հայ դերասանների նման թուրքերեն վատ չէր խոսում, Հալիդ Զիայից (Ուշաքլըգիլ), Իսմայիլ Մուշտակից (Մայաքոն) թուրքերենի դասեր էր ստանում: Նա Դարուլբեդայիում Ռաշիդ Ռզայի հետ հաջող դուետով է հանդես եկել հատկապես տրագիկոմեդիայի ժանրում: Նույնիսկ 1920 թ. «Ներկայացում» ամսագրի մեջ հարցին, թե «օսմանյան թատերական կյանքում դերասաններից առաջնայնությունն ու՞մ կտաք», պատասխանը եղել է` առաջինը Էլիզա Բինեմեճյանը, երկրորդը` Ռաշիդ Ռզան:
Էլիզա Բինեմեճյանը մահացել է 1981 թ. Կանադայի Տորոնտո քաղաքում:

http://www.minidev.com/kulturler/kulturler_ermeni_mimar9.asp

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *