«Ես Անին եմ, եւ Անին իմն է». կայացաւ «Իմ Անին» շարժանկարի շնորհանդէսը

ՀՀ Գիտութիւններու ազգային ակադեմիային մէջ այսօր տեղի ունեցաւ “Իմ Անի” շարժանկարի եւ Անիին նուիրուած տեսահոլովակի շնորհանդէսը՝ նուիրուած Բագրատունեաց թագաւորութեան մայրաքաղաք Անիի 1050-ամեակին։ Տեսահոլովակները ամբողջութեամբ չեն աւարտած տակաւին, բայց պատրաստուելէ ետք հեռուստաեթերով կը ներկայացուին հանրութեան:

ՀՀ կառավարութեան որոշումով, Անին Բագրատունեաց թագաւորութեան մայրաքաղաք հռչակելու 1050-ամեակին առիթով, ստեղծուած է յոբելինական յանձնաժողով’ ԳԱԱ նախագահ Ռատիկ Մարտիրոսեանի գլխաւորութեամբ: Ներկայացնելով շարժանկարն ու տեսահոլովակը՝ Մարտիրոսեան նշեց, որ յոբելինական հանդիսութիւններուն մասնակից են ՀՀ սփիւռքի, մշակոյթի նախարարութիւնները, Գիտութիւններու ազգային ակադեմիան, ստեղծագործական միութիւններ եւ դպրոցներ: «Անին, որ հազար ու մի եկեղեցիների քաղաք է, յայտնի է իր ճարտարապետական յուշարձաններով: Դրանք դարեր ի վեր զարմացրել են բոլորին: Անին հայ ժողովրդի կողմից քաղաքակրթութեան մէջ մեծ ներդրում է, մեր բոլորի հպարտութեան առարկան»,- ըսաւ Ռ. Մարտիրոսեան՝ նշելով, որ յոբելինական հանդիսութիւնները պիտի շարունակուին մինչեւ տարեվերջ: Նախատեսուած են «Անին միջնադարեան Հայաստանի քաղաքական եւ քաղաքակրթական կեդրոն» թեմայով միջազգային գիտաժողով, յոբելինական ցուցադրութիւններ եւ հրատարակութիւններ:

«Ցաւալի է այն, որ մենք չենք կարողանում մեր ունեցածը լաւագոյնս ներկայացնել: Սփիւռքի նախարարութիւնը երկու ծրագրի համահեղինակ դարձաւ Գիտութիւնների ակադեմիայի հետ միասին, դրանք են’ շարժանկարի եւ գրքի ստեղծում: Երկուսն էլ աշխարհին մեր հարստութիւնն աւելի ճանաչելի դարձնելուն են միտուած»,- ըսաւ ՀՀ սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեան՝ տեղեկացնելով, որ յաղթահարուած է նաեւ լեզուական սահմանափակումը. շարժանկարը եւ գիրքը նաեւ անգլերէն տարբերակով են: Նախարարը նշեց, որ անհրաժեշտ է մինչեւ տարեվերջ հնարաւորինս շատ ձեռնարկներ նուիրել Անիի 1050-ամեակին եւ շնորհակալութիւն յայտնեց ԳԱԱ-ին՝ իր հետեւողական գործունէութեան համար:

ՀՀ ԳԱԱ պատմութեան ուսումնարանի տնօրէն, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Աշոտ Մելքոնեան, իր հերթին նշեց, որ այս տարուան ընթացքին յանձնաժողովի անդամներէն երկուքը արդէն այցելած են Անի, եւ այնտեղ իրականացած է կարեւոր երկու իրադարձութիւն:

ԵՊՀ շրջանաւարտներու վկայականաց բաշում Անիի մէջ, Յունիս 2011

Յունիսի վերջը ԵՊՀ պատմութեան բաժանմունքի պաքալորիայի եւ մագիստոսականի շրջանաւարտները՝ շուրջ 100 հոգի, իրենց աւարտական վկայականները ստացան Անիի մայր տաճարին մէջ: Այդ քայլը, ըստ Ա. Մելքոնեանի, պատահական չէր. նախորդ տարի այնտեղ «Գորշ գայլեր»ը հերթական սրբապղծութիւնը իրականացուցած էին՝ նամազ կատարելով: «Այս միջոցառումը դրան իւրատեսակ պատասխան էր, որ ուսանողութեան կողմից մեծ խանդավառութեամբ ընդունուեց», – ըսաւ Ա. Մելքոնեան՝ նշելով, որ մէկ ամիս անց, այլ սրբավայրերու շարքին, Անիի մայր տաճարին մէջ եւս վառեցաւ Համահայկական 5րդ խաղերու անմար կրակը, որ բերուեցաւ Երեւան:

«Իմ Անի» շարժանկարը հնարաւորութիւն է՝ ի լուր աշխարհի հնչեցնելու մշակութային եղեռնի մասին: Շարժանկարի հեղինակն եւ բեմադրիչը Հայկ Յարութիւնեանն է, սենարի հեղինակը՝ Թեհմինէ Հայրումեանը: Շարժանկարի հերոսուհին Անին է, որ կը պատմէ քաղաքի փառաւոր անցեալի եւ տխուր ներկայի մասին:

«Ես Անին եմ, եւ Անին իմն է: Ես հպարտութեամբ կրում եմ հայկական թագաւորութիւններից մէկի մայրաքաղաքի անուանումը», – կ’ըսուի շարժանկարին մէջ: Անին, իբրեւ անառիկ ամրոց, առաջին անգամ կը յիշատակուի Եղիշէի, Ղազար Փարպեցիի կողմէ: Անիի գիտական լուսաբանման առաջին փորձը կատարած է հայ ականաւոր պատմաբան Նիկողայոս Ադոնցը: Իբրեւ քաղաք, անիկա պատմութեան մէջ կը յիշատակուի աւելի ուշ, քան միջնադարեան միւս քաղաքները: Ու թէեւ ունեցած է կարճ պատմութիւն, բայց կարեւոր դեր խաղացած է հայ ժողովուրդի պատմութեան մէջ:

«Անին անցել է պատմութեան քառուղիներով, ու նախկին ծաղկուն քաղաքից հիմա մնացել են այս քարակոյտերը: Ժամանակին, երբ Անին փայլում էր իր ողջ գեղեցկութեամբ եւ շքեղութեամբ, ամբողջ աշխարհը նրա համեմատութեամբ աւերակ էր, իսկ հիմա, երբ աշխարհն է շքեղ, իմ Անին դարձել է աւերակ». – կ՚ըսուի Անիի աւերակներէն ներկայացուող պատկերին մէջ: Մինչեւ վերջերս Անին փակ գօտի էր, ուր կարելի էր մտնել միայն ոստիկաններու թոյլտւութեամբ, այժմ հարեւան պետութիւնը, զայն համարելով իր սեփականութիւնը, դարձուցած է զբօսաշրջային գօտի: Վճարելով ընդամէնը 5 լիրա կամ երեք տոլար՝ կարելի է տեսնել հայու երազ Անին, որ դարձած է «արօտավայր-թանգարան», ուր ազատօրէն կը շրջին կենդանիները:

«Այսօր էլ Անիի հաւատն ու ոգին միացած’ իր մօտ են կանչում ինձ ու քեզ …»,- կ՚ըսուի շարժանկարին մէջ: Ու քանի դեռ «տանը չէ», Անին ապրում է՝ յիշելով անցեալի փառքն ու երազ օրերը:

Tert.am

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *