ՊԱՊԵՌՈՆ

ՊԱՊԵՌՈՆ, Պապառոն. բերդ (այժմ` ավերակ) Լեռնային Կիլիկիայում, Տավրոսի ստորոտին` Տարսոն քաղաքից հյուսիս-արևմուտք: Կառուցվել է բարձր լեռան գագաթին և շրջափակվել ամրակուռ պարիսպներով: Դղյակը, պալատային շենքերը, եկեղեցին եղել են բերդի արևմտյան մասում: Ելք ու մուտքը հիմնականում կատարվել է հյուսիս-արևելքից, մնացած կողմերից գրեթե անմատչելի էր:

XIդ. կեսից Պապեռոնը մտել է Աբիլղարիբ Արծրունու տիրույթների մեջ: 1070-ական թթ. անցել է Հեթումյաններին: XIդ. վերջին Պապեռոնի տեր է հիշվում Սահակ իշխանը, XIIդ. 1-ին կեսին` Օշինի թոռ Սմբատը: 1152թ. Բյուզանդիային զինակցած Սմբատը սպանվել է Թորոս Բ իշխանապետի դեմ մարտում: Պապեռոնը ժառանգել է նրա որդի Բակուրանը, որը հաշտվել է Թորոս Բ-ի հետ և քրոջը`Ռիթային կնության տվել նրա եղբայր Ստեփանեին: Վերջինիս մահից (1165թ.) հետո Ռիթան վերադարձել է Պապեռոն և եղբոր խնամատարությամբ զբաղվել իր մանկահասակ որդիների` Ռուբենի (Ռուբեն Բ) և Լևոնի (Լևոն Բ) դաստիրարակությամբ: Պապեռոնում Բակուրանին հաջորդել է եղբայրը` Վասակ իշխանը (XIIդ. վերջ), ապա` նրա որդի Կոնստանդին սպարապետը: Այնուհետև Պապեռոնը հիշվում է որպես Հայոց սպարապետի ժառանգական կալվածք:

XIVդ. 2-րդ կեսին Եգիպտոսի արաբական սուլթանությունը գրավել և կործանել է բերդը:

Պապեռոնում պահպանվել են դղյակի, եկեղեցու, գեղաքանդակ վառարանի և այլ մնացորդներ: Պապեռոնին կից Մլիճո վանքը եղել է բերդատեր իշխանների դամբարանը:

Հայկական համառոտ հանրագիտարան, Հատոր 4, Երևան, 2003:

Leave a Reply

Your email address will not be published.