Հայաստանի ընդարձակմանն ուղղված ջանքերը

 Թուրքիայի Հանրապետության սահմանների ներսում բնակվում է մոտավորապես 60-70 հազար հայ բնակչություն: Խոսքը գնում է այն հայերի մասին, որոնց ինքնությունը բացահայտ գրված է իրենց անձնական վկայականներում: Նրանք իրենց ինքնությունը չթաքցնող և այն ժխտելու կարիքը չզգացող մեր հայ քաղաքացիներն են: Մեր այս հայ քաղաքացիները, մի քանի բացառությունները չհաշված, ընդհանուր առմամբ վատ վերաբերմունք չունեն մեր երկրի նկատմամբ:

Մինչդեռ երբ հայացք են գցում պատմական վավերագրերին, հատկապես` օսմանյան արխիվներին, մասնավորապես երբ ուսումնասիորում ենք դատական արձանագրությունները և որոշ գյուղերի անշարժ գույքերի գնման կայքագրերը, ապա հասկանալի է դառնում, որ մեր հայրենիքում ապրում է հայկական ծագմամբ մոտ մեկ միլիոն քաղաքացի: Մոտավորապես մեկ միլիոնի հասնող այս բնակչության նշանակալի մի մասը սեփական նախապատվությամբ յուրացրել է թուրքական ինքնությունը և իսլամական կրոնը, ապրում է մի այնպիսի կենսակերպով, որն ապահովում է թուրք պետության տևականությունը, նախընտրում է հենց այդ կենսաձևը:

Բայց և այնպես, նրանց մեջ պատկառելի թիվ են կազմում Թուրքիայի, այսպես կոչված, ԾՊՏՅԱԼ հայ քաղաքացիները, ովքեր չեն կտրվում և հրաժարվում իրենց` անցյալ արմատներից: Այս հատվածը մեր հողերում և այս ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅԱՆ մեջ, որում ապրում է, իր կենսակերպի տեսանկյունից ընտրել է կամուֆլյաժի վրա հիմնված մի կենսաձև, հատկապես թուրք ժողովրդի բարձր արժեքների ետևում թաքնվելով` ՆՊԱՏԱԿԱԴՐՎԵԼ  է ծառայել իր իրական ցեղին: Նման կենսակերպ նախընտրած ԾՊՏՅԱԼ ինքնությամբ այս զանգվածները մշտապես աջակցել են սփյուռքահայերի` Մեծ Հայաստանին ուղղված ամեն տեսակի գաղտնի և բացահայտ ռազմավարական գործողություններին:

Մուսուլմանի «պատյանով» նման հայերից բացի` գիտենք նաև ոչ քիչ թվով ծպտյալ հայերի գոյության մասին, ովքեր հանդես են գալիս հատկապես ձախակողմյան արտահայտություններով և գործողություններ են ծավալում, որոնք թողնում են, այսպես կոչված, «համաշխարհային ձախական շարժումներին» ծառայելու նպատակով արվող գործողությունների տպավորություն: Այս հատվածի գործողությունները, որի մասին հաճախ է խոսում նաև հարգարժան պատմաբան Հալաչօղլուն, 1980-ականներից առաջ կազմում էր Թուրքիայի ձախակողմյան ֆրակցիայի կարևոր մի մասը: Այս հատվածի գրեթե բոլոր ներկայացուցիչները պարուրված էին, այսպես կոչված, «քրդականության» և «քրդական ինքնության» պատյանով և իրենց վրա էին վերցրել քրդական անջատողական շարժմանը սննդի աղբյուր լինելու պարտականությունը:

Հատկապես 1980-ականներից առաջ ԽՍՀՄ-ն ու վերջինիս արբանյակ ՊԱԿ-ը և այլ արբանյակներ հանդիսացող հետախուզական ծառայությունները շարունակաբար աջակցել ու սնել են նրանց: Այս շրջանակում նախապատվություն են տվել մեր երկրի ներսում կառուցված պետության մեջ դիրքավորումների, չնայած իրենց ազգությանը` եղել են ազգայնական և էտաթիստ: Նախընտրել են իրենց այս դիրքավորումները զարդարել «էտաթիստական, քեմալիստական և հատկապես` ազգայնական» վերաբերմունքով: Երբ ծպտյալ օտարերկրյացիներին դիտում ենք ոսպնյակի միջոցով, ապա նրանց տեսնում ենք այնպիսի ծայրահեղ ձախակողմյան կազմակերպությունների առաջատար անունների մեջ, ինչպիսիք են 1980-ականներից առաջ գործունեություն ծավալած ՏԻԿԿՕ կուսակցությունն ու Ժողովրդական  ազատագրական հեղափոխական կուսակցությունը /DHKP/: Իսկ երբ այդ անունները վերցնում ենք առանձին-առանձին և ուսումնասիրում նրանց արմատները, ապա դուրս են գալիս Արթիններ, Անթերներ, Հակոբներ, Շիրինյաններ, Բաքըրջըյաններ, Փերինչյաններ և Կարպիսյաններ:

Ուշագրավ է հետևյալ ՇԱՏ ԿԱՐԵՎՈՐ ՀԱՍՏԱՏՈՒՄԸ. Թուրքիայում լայնածավալ գործունեություն ծավալած ծայրահեղ ձախակողմյան ԲՈԼՈՐ կազմակերպությունները ղեկավարվել են և ներկայում էլ ղեկավարվում են ծպտյալ ինքնություն ունեցող անձանց կողմից: Որպես ամենաթարմ օրինակ կարելի է բերել Ժողովրդական  ազատագրական հեղափոխական կուսակցության /DHKP/ առաջնորդ Դուրսուն Քարաթաշին, որը մահացել է 2008 թ. ամռանը: Ձախակողմյան թևում նման գործողություններ ծավալող ծպտյալ հայերից բացի` նկատվում է նաև, որ կան ազգայնական, անգամ ազգայնամոլ արտահայտություններով հանդես եկող ծպտյալներ: Այն աստիճան, որ թուրք ժողովրդի զգոնությունը թուլացնել կարողանալու համար հանդես են գալիս օտար պետություններում, այսպես կոչված, հայկական օրինագծերի դեմ ու պարուրվում են ազգային և ազգայնամոլ պատյանով: Որպես օրինակ կարող ենք բերել /Էղին/ Ափչաղա գյուղից ծագած ծպտյալ ինքնություն ունեցող մեր քաղաքացի «Ափուչեհլիի»` Սիլիվրիում բնակություն հաստատելուց առաջ կատարած գործողությունները:

Ծպտյալ ինքնություն ունեցող մեր քաղաքացիների կազմակերպված մի հոծ զանգված էլ կազմում են ալևիները: Շարունակաբար ալևի-սուննի ընդհարումը հրահրող ջանքեր ցուցաբերելու հետևում թաքնված է թուրքերի նկատմամբ վրեժխնդրությունն ու քրդերի հանդեպ ատելությունը: Բավականին պարզորոշ երևում է, որ Արևելյան Անատոլիայի միջին հատվածի մի քանի վիլայեթներում ի հայտ է գալիս մի նոր ինքնություն, որը համառորեն ներկայանում է որպես ԱԼԵՎԻ և ԱԼԵՎԻ-ՔՈՒՐԴ: Այնինչ պատմական արխիվներն ասում են, որ չի կարող ԱԼԵՎԻ-ՔՈՒՐԴ լինել: Քրդերի պատմական անցյալում երբեք չենք հանդիպում ալևիականության: Եթե որևէ մեկը մեջտեղ է գալիս` ասելով, թե «Ես ալևի եմ ու քուրդ», ապա թող ուսումնասիրի 150-200 տարվա վաղեմությամբ իր անցյալը: Այդ դեպքում շատ դյուրին կարող ենք տեսնել, թե ով է նա իրականում:

Ես հետևյալն եմ պնդում դրա առնչությամբ. ԱԼԵՎԻԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆ ԱՆԱՏՈԼԻԱ ԵՆ ԲԵՐԵԼ ԱՅՆ ԹՈՒՐՔՄԵՆԱԿԱՆ ՑԵՂԵՐԸ, ՈՐՈՆՔ ԱՅՍՏԵՂ ԵՆ ԵԿԵԼ ՄԻՋԻՆ ԱՍԻԱՅԻՑ ՈՒ ԽՈՐԱՍԱՆԻՑ: ՆՐԱՆՔ ՍՆՎԵԼ ԵՆ ՀԱՋԵ ԱՀՄԵԴ ԵՍԵՎԻԻ ԹԵՔՔԵԻՑ ՈՒ ԱԶԴՎԵԼ «ԱԼԻԱԿԱՆ ԻՍԼԱՄԻՑ»: Թուրքերի` Անատոլիա գաղթելուց առաջ այստեղ իսլամ ընդունած մահմեդականները յուրացրել էին եմեվիական իսլամը և արաբական ազդեցությունը կրող մահմեդականությունը: Մահմեդական քրդերը նախընտրել էին սուննիզմն ու շաֆիականությունը:

Ալևի-քուրդ ինքնության տակ պատսպարված ծպտյալներն ունեն մեկ նպատակ: Նրանց հիմնական մտադրությունն է Մեծ Հայաստանի ծրագրին ծառայելը, թուրք-քրդական թշնամության սերմեր ցանելով` ալևիների և սուննիների միջև թշնամություն հրահրելը: Դա է նրանց միակ նպատակն ու մտադրությունը:

Մինչև 1980-ական թվականները որպես ԱՍԱԼԱ գործունեություն ծավալած հայ ահաբեկչական կազմակերպությունը 1982-ից հետո վերածվել է ՊԿԿ-ի, 1890-ականներին գործողություններ սկսած Հնչակ և Դաշնակ հայկական կազմակերպությունները ծառայում են միևնույն նպատակին ու մտադրությանը` որպես 2000-ականների ՎԵՐՍԻԱ:

Նման ակտիվ գործողություններից բացի` մշակութային և բյուրոկրատական ակցիաների տեսանկյունից ևս բավականին մեծ ջանքեր գործադրող ծպտյալ ինքնություն ունեցող հայերի նման գործունեության օրինակ կարող ենք բերել Վանում ռեկտոր եղած մեր քաղաքացիներից մեկին, որը Հակոբ Վարդովյանի թոռան անվան տակ պատմական հուշարձանների հավաքածուի առնչությամբ Վրաստանի վրայով գաղտնի այցելում է Հայաստան:

Նմանապես պետք է մի քիչ մտածել այն ուղղությամբ, թե «Արևելյան Անատոլիայի հին քաղաքակրթություններն ուսումնասիրող ընկերություն» խմբում ներգրավված Աշքընը, Փերինչեքն ու ստամբուլյան համալսարաններից մեկի ռեկտորը այդ ո՞ր քաղաքակրթություններն են պատրաստվում ուսումնասիրել կամ «տրամալարի հիմնադրամը» այդ ո՞ր եկեղեցիներն է ջանում վերականգնել:

1877 թվականից մինչ օրս ծպտյալ հայերը մեր երկրում հանգիստ չեն տվել ո’չ իրենց ցեղից եղող բացահայտ հայերին, ո’չ քուրդ ժողովրդին, ո’չ թուրք ազգին, ո’չ էլ նրա մյուս հպատակներին: Ըստ իս` դրա միակ պատճառն էլ այն «ՊԱՏԵՐԱԶՄՆ Է, ՈՐ ԱԼՓԱՍԼԱՆԸ ՍԿՍԵԼ Է ԲՅՈՒԶԱՆԴԱԿԱՆ ԿԱՅՍՐՈՒԹՅԱՆ ԴԵՄ` ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻՆ ՊԱՇՏՊԱՆԵԼՈՒ ԵՎ ԹԵՎ ՈՒ ԹԻԿՈՒՆՔ ԼԻՆԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ»!: Եվ ծագում է այն հանգամանքից, որ 800 տարուց ավելի ժամանակահատվածում ՀԱՅ ժողովրդի ՉԲՆԱՋՆՋՎԵԼՈՒ, հայկական մշակույթի չոչնչանալու համար թուրք ժողովուրդը, հայերին ձեռքի վրա ման ածելով, նրանց հասցրել է մինչև պետության ամենավերին դիրքերը: Այնպես չէ՞, «հավատարիմ ազգ», այնպես չէ՞, «մեր հպատակ զավակներ»:  

Հասան Թահսին

16.12.2008

www.tekkisilikgazete.com/content/view/1399/5/,  

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *