Յոդուածներ

Աւագ Հինգշաբթի – Ոտնլուայ

Գրիգոր Աւ. Քահանայ Տամատեան Աւագ Շաբթուան օրերէն Աւագ Հինգշաբթին որքան որ կարեւոր է Սուրբ Պատարագի Խորհուրդի հաստատումով, ունի նաեւ այլ կարեւոր եւ խորհրդաւոր տեսարան մը, որ Քրիստոս կու տայ խոնարհութեան գերագոյն դասը։ Վերջին Ընթրիքի սեղանին վրայ էր որ տրուեցաւ այս դասը։ Քրիստոս որ սիրոյ մարմնացումն էր, կը սիրէր իր աշակերտները։ Անոնց մէջն էր նաեւ մատնիչը՝…

Միջին Արեւելք, Կովկաս եւ Միջին Ասիա՝ թուրք կայսերապաշտութեան դիմաց

Յ. Պալեան Վաղուան պատմութիւնը այսօր կը գրուի: Բայց ո՞վ եւ որո՞ւ հաշւոյն կը գրէ այդ պատմութիւնը: Թուրքիոյ բազմաճակատ եւ ապակայունացնող նախաձեռնութիւնները ապահովաբար կը մտահոգեն իր հին եւ նոր զինակիցները՝ Արեւմուտքը, Ռուսիան եւ Արաբական Աշխարհը: Անոնք չեն հակազդեր տակաւին, կը խորհի՞ն, որ Էրտողանի փառասիրութիւնները դեռ կարմիր գիծը չեն անցած: Այսպէս, Ֆրանսան դեռ մինչեւ ե՞րբ կրնայ մնալ սպասողական դիրքի մէջ, երբ Թուրքիան կը խուժէ իր արաբական աշխարհի դասական ազդեցութեան գօտիէն ներս (Սուրիա, Լիբանան): Ուաշինկթըն կը նկատէ՞, որ ապահով համարուած իր դաշնակից Թուրքիան դարձած է ինքնագլուխ, ունի կասկածելի ցանկութիւններ եւ անոնց հետեւանքով նոր բարեկամութիւններ կը մշակէ, եւ վաղ թէ ուշ ստիպուած պիտի ըլլայ իր գործակցութիւնը վերատեսութեան ենթարկելու: 1952ին Թուրքիա անդամ դարձած էր Ատլանտեան ուխտին եւ Խորհրդային Միութեան սահմանին վրայ գտնուելով, զինակցութեան կարեւոր նպաստ կը համարուէր, միաժամանակ կ՛օգտուէր անոր պաշտպանութենէն եւ լիաբուռն օժանդակութիւններէն, կառուցուող ռազմական ենթակառոյցներու ստեղծման համար եղած յատկացումները կը նպաստէին երկրի զարգացման: Իր ռազմագիտական շահերուն հետամուտ, Ամերիկան փակագիծի մէջ կը դնէր իր մեծ, մարդկային եւ քաղաքական սկզբունքները, չէր զբաղեր Թուրքիոյ ներքին հարցերով, ուր սովորական էին մարդկային իրաւանց խախտումները, կրօնական եւ այլ փոքրամասնութիւններու դէմ հալածանքները, ճապկումներ կ՛ընէր Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչման համար, երբ երկրի Ծերակոյտին եւ Ներկայացուցիչներու տան մէջ այդ հարցով տրամադրութիւնները դրական էին: Ուաշինկթընի ռազմաքաղաքական շահերու տրամաբանութիւնը շարունակուեցաւ հակառակ Կիպրոսի դէմ Թուրքիոյ յարձակման եւ գրաւման: Քաղաքական շահը գերադասուեցաւ բարոյական ըմբռնումին: Խորհրդային Միութեան փլուզումէն եւ պաղ պատերազմի իրաւ կամ կեղծ աւարտէն ետք, Թուրքիա յայտնուեցաւ օսմանեան–համաթրքականութեան ծաւալապաշտական երազանքով եւ ուզեց վերանուաճել Միջին Արեւելքի մէջ իր ունեցած անցեալի դիրքերը, կրկին կրօնական ազդակը օգտագործելով հետապնդեց տարածքային եւ ուժանիւթային նպատակներ, աչքը յառելով իրաքեան նաւթին, քանի որ Իրաքը կը համարէր իր կայսերական տարածքը: Երկու տասնամեակէ ի վեր…

Յարութեան տօնի խորհրդածութիւն. «Տեսաւ եւ հաւատաց»

Դոկտ. Հրայր Ճէպէճեան «Այն ատեն ներս մտաւ միւս աշակերտն ալ, որ առաջ գերեզմանը եկեր էր, տեսաւ ու հաւատաց: Վասնզի դեռ գրուածը չէին գիտեր, թէ պէտք է որ անիկա մեռելներէն յարութիւն առնէ» (Յովհաննու 20:8-9): Յովհաննու աւետարանը իր գրութիւններուն մէջ իւրայատուկ մօտեցում-դիտարկումներ ունի` բաղդատած  Մատթէոս, Մարկոս եւ Ղուկաս աւետարանիչներուն: Ան գրած է առաւելաբար Քրիստոսի յետյարութեան իրականութեան մասին:…

Աւագ Չորեքշաբթի

Գրիգոր Աւ. Քահանայ Տամատեան Աւագ Շաբթուան այս օրը եւս Սուրբ Գրական ընթերցումներու ուղիով կը ներկայնայ որպէս առիթ Քրիստոսի քայլերուն հետեւելու։ Ինչպէս Աւագ Երկուշաբթի եւ Աւագ Երեքշաբթիին, այնպէս ալ Աւագ Չորեքշաբթիին՝ Արեւագալի Ժամերգութիւն չկատարուիր եւ Ս. Պատարագ չմատուցուիր։ Բացառութիւն է այն պարագան երբ Ապրիլի 7-ի Աւետման անշարժ տօնակատարութիւնը զուգադիպի Աւագ Չորեքշաբթիին։ Երանաշնորհ Հոգեւոր ծնողս՝ Շնորհք Պատրիարք…

Քանի՞ յուշարձան պէտք է փճացնեն…

Ս. Մահսէրէճեան Իւրաքանչիւր արեւածագի հետ, Արցախէն նոր գոյժ մը կը հասնի հայաշխարհին: Խօսքը միայն պատերազմի օրերուն նահատակուած զինուորներու աճիւններուն մասին չէ, այլ նաեւ՝ եկեղեցիներու, գերեզմաններու, մշակութային կոթողներու փճացման, հայութեան հետքերու ջնջումին մասին: Օր աւուր երկարող ցանկին դէմ, բողոքի եւ ընդվզումի արտայայտութիւնները… «մենք կ’ըսենք՝ մենք կը լսենք» առաւելաբար: Այս բոլորը տեղի կ’ունենան ԻՐԱԿԱՆ աշխարհին մէջ, մեր…

Աւագ Երեքշաբթի

Գրիգոր Աւ. Քահանայ Տամատեան Աւագ Շաբթուան այս օրը եւս Սուրբ Գրական ընթերցումներու ուղիով կը ներկայնայ որպէս առիթ Քրիստոսի քայլերուն հետեւելու։ Ինչպէս Աւագ Երկուշաբթիին, այնպէս ալ Աւագ Երեքշաբթիին՝  Արեւագալի Ժամերգութիւն չկատարուիր եւ Ս. Պատարագ չմատուցուիր։ Բացառութիւն է այն պարագան երբ Ապրիլի 7-ի Աւետման անշարժ տօնակատարութիւնը զուգադիպի Աւագ Երեքշաբթիին։  Հոգեւոր ծնողիս՝ Երանաշնորհ Շնորհք Պատրիարք Հօր բառերով, Աւագ…

Շանթաժի քայլ մը

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Յունական «Քաթիմերինի» օրաթերթը 22 մարտին հաղորդեց, որ Սպիտակ տան մէկ անանուն բանբերը ըսած է, թէ ամերիկեան վարչակազմը կը հաւատայ, որ Հայոց ցեղասպանութեան հարցին մէջ պատմութիւնը ճանչնալը կարեւոր է: «Եուրէյժա Կրուփ»-ի եւ համաշխարհային յարաբերութիւններու լուսաբանում կատարող «ԿԶԵՐՕ Մետիա»-ի նախագահ Եան Պրեմըր նոյն օրը յայտարարեց, թէ Սպիտակ տան իր աղբիւրը` պատասխանելով այդ մասին իր հարցումին,…

Աւագ Երկուշաբթի

Գրիգոր Աւ. Քահանայ Տամատեան Աւագ Շաբթուան ընթացքին ամէն օր կը հետեւինք Քրիստոսի քայլերուն, Սուրբ Գրական  ընթերցումներով կը թափանցենք օրուան խորհուրդին իմաստին։ Աւագ Շաբթուան ընթացքին կը դադրի արեւագալի ժամերգութիւնը։ Աւագ Երկուշաբթի, Աւագ Երեքշաբթի եւ Աւագ Չորեքշաբթի օրերուն Սուրբ Պատարագ չմատուցուիր։ Բացառութիւն կ՚ըլլայ այն պարագաներուն եթէ Ապրիլ 7ի Աւետման Տօնը զուգադիպի այս օրերուն։ Աւագ Երկուշաբթին յատկացուած է…

Ակնարկ. «Շտկումներ» հակառակ ուղղութեամբ

Հայաստանի Հանրապետութեան Անվտանգութեան խորհուրդի քարտուղարը,  երեք անգամ խուսափելէ ետք իրեն ուղղուած հարցումին, թէ` «Թուրքիան թշնամի՞ է մեր պետութեան համար» պատասխանելէ՝ յայտարարեց, որ որոշ շտկումներ պէտք է ներառել այս հարցով մեր մօտեցումներուն մէջ: Այդ շտկումներու անհրաժեշտութիւնը քարտուղարը կը կապէր տարածաշրջանի ապաշրջափակման ընդառաջ պաշտօնական Անգարայէն հնչած յայտարարութիւններուն` հռետորաբանութեան մէջ որոշակի փոփոխութիւններ նկատելով: Իրողական գետնի վրայ սակայն ի՞նչ…

Միքայէլ Վարանդեանի կեանքն ու գործունէութիւնը

ՆՈՒՊԱՐ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Միքայէլ Վարանդեան, բուն անունով Միքայէլ Յովհաննիսեան, ծնած է 1874-ին Ղարաբաղի Վարանդա գաւառին մէջ, այստեղէն կը մնայ իր ծածկանունը Վարանդեան՝ որ յետագային կը դառնայ իր իսկական մականունը: Ան միջնակարգ կրթութիւնը ստացած է Շուշիի դպրոցին մէջ եւ աշակերտական տարիքէն արդէն կլանուած է ժամանակի յառաջդիմական յեղափոխական գաղափարներով: Ութսունական թուականներու վերջերուն ան կը մեկնի Զուիցերիա ուսանելու եւ…