Յոդուածներ

Թուրքիայում ապրող քրիստոնյա համշենցիները

  Մահիր Օզքան Տրապիզոնի կայսրությանը ենթակա մի ինքնավար շրջան եղած Համշենը 1484 թ․ վերացել է և անցել Օսմանյան պետության տիրապետության տակ։ Այդ տարեթվից հետո, ինչպես դրա մասին հայտնի է դառնում նաև օսմանյան հարկային գրանցումներից, այս շրջանի գրեթե ամբողջ բնակչությունը քրիստոնյա էր։ 1600-ական թվականներից հետո շրջանում սկսվեց իսլամացումը։ Պ․ Թումայանցը նշում է, որ 1690-1700-ական թվականներին Համշենում…

Արցախ` հայկական ինքնութեան պաշտպանութեան միջնաբերդ. Ասլանդուզի եւ Լենքորանի ճակատամարտերը եւ Գիւլիստանի դաշնագիրը

Ռուս–պարսկական պատերազմներԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆԿովկասի կառավարչապետ եւ զինուորական հրամանատար զօրավար Նիկոլայ Ռտիշչեւ զօրավար Փիոթր Կոտլեարեւսկիի ամէն իրաւասութիւն տուած էր Ղարաբաղի խանութեան սահմաններէն ներս ինքնուրոյն գործելու պարսիկներուն եւ տեղացի թուրք իշխանաւորներուն դէմ: Ղարաբաղի Մեհտի Ղուլի խան համոզուած էր որ ռուսերուն դիրքերը սկսած են տկարանալ եւ պարսիկներուն հետ գործակցելով կարելի է չէզոքացնել ռուսական տիրապետութիւնը: Ան սկսաւ հալածել ռուսերուն կողմնակից…

Այդ փոքրահասակ, զորեղ ու բարի հայազգի բյուզանդական կայսրը

Էլեոնորա ՆԵՐՍԻՍՅԱՆ «Նա փոքրահասակ էր, բայց լայն կրծքով եւ թիկունքով. հսկայական ուժ էր թաքնված նրա մեջ, ձեռքերը ճարտար էին՝ օժտված անդիմադրելի զորությամբ. նրա հերոսական ոգին անվախ էր, անպարտելի եւ աչքի էր ընկնում զարմանալի քաջությամբ՝ այդքան փոքր մարմնի համեմատ։ Նա միայնակ անվախ հարձակվում էր մի ողջ ջոկատի վրա եւ, սպանելով շատ [թշնամիների], թռչնի արագությամբ ողջ ու…

Արցախ` հայկական ինքնութեան պաշտպանութեան միջնաբերդ. Զօրավար Երմոլով` Կովկասի կառավարչապետ եւ զօրավար Մադաթով` Ղարաբաղի, Շաքիի եւ Շիրվանի զինուորական կառավարիչ

Աղուանից կաթողիկոսութեան լուծարքըԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Աղուանից Սարգիս կաթողիկոս Հասան Ջալալեան նախապէս հրաժարած էր կաթողիկոսական իր կոչումէն եւ արքեպիսկոպոսի աստիճանով Հաղբատի վանահայրն էր: 1812-ին ան վերադարձաւ Արցախ եւ Գանձասարի վանքին մէջ կեդրոնանալով կրկին ինքզինք Աղուանից կաթողիկոս հռչակեց: Էջմիածինէն ազդարարեցին Սարգիս կաթողիկոսին, որ պահէ իր խոստումը եւ կաթողիկոսական տիտղոս չգործածէ: Բայց ան, անտեսելով Մայր աթոռի ազդարարութիւնը, Ղարաբաղի Մեհտի…

Ինչպե՞ս պետք է Արևմտյան Հայաստանում նշվի Սուրբ Ծնունդը․ հայացք Դիարբեքիրից

Կարոտ Սասունյան / Տիգրանակերտ (Դիարբեքիր) Ինչպես հայտնի է, մենք՝ հայերս, ի տարբերություն մյուս երկրների, Ամանորն ու Սուրբ Ծնունդը նշում ենք հունվարի 6-ին։ Տեղյակ եմ, որ դա կրոնական և օրացուցային տարբերությամբ է պայմանավորված։ Մեր ապրած հայկական տարածքներում ո՛չ հիմա, ո՛չ էլ 2000 տարի առաջ եղջերուների կողմից քաշվող սահնակ չի եղել, իսկ սահնակով իջնող Ձմեռ պապ ընդհանրապես…

«Կեցցէ՛ դրամի կուսակցութիւնը»․ Սարգիս Մասհէրէճեան

7 Յունուար. Տօն մեռելոց: Եւ ահա, Երեւանէն զգայացունց լուր մը. Հայաստանի եւ Թուրքիոյ միջեւ կը բացուին օդանաւերով առեւտուրի գիծերը: Տեսէ՛ք, թէ ինչո՜վ զբաղած են եղեր Հայաստանի «հպարտ քաղաքացիներու» շահերը  պաշտպանող «ապագայ կայ» յանկերգող իշխանաւորները, այն օրերուն՝ երբ Թուրքիոյ կամակատար Ատրպէյճանը փակած է Արցախի կեանքի ճամբան: Անոնք քանի մը անգամ պարտականութիւն սեպեցին խօսքերով դատապարտելու Ատրպէյճանը, մեղադրելով…

Անսպառ գիւտերու աղբիւրը՝ Անի

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ Քարը քա­­րին վրայ դի­­զել։ Այս եղաւ հա­­յուն յատ­­կա­­­նիշը։ Բա­­բելո­­նէ այս կողմ, իւ­­րա­­­քան­­չիւր ժո­­ղովուրդ երկրա­­գունդի վրայ գո­­յու­­թիւնը նկա­­րագ­­րող յատ­­կութիւ­­նով մը ներ­­կա­­­յացուց իր կո­­չու­­մը։ Ոմանց վի­­ճակե­­ցաւ կեր­­տել, եւ ու­­րիշնե­­րուն ալ աւե­­րել։ Կեր­­տե­­­լու եւ աւե­­րելու խաչ­­մե­­­րու­­կին վրայ, հա­­զարա­­մեայ ողբ մըն է Անին։ Երկնա­­յին ար­­քա­­­յի գա­­հը նո­­ւաճե­­լու չար միտ­­քով մեկ­­նարկած էր Բա­­բելո­­նեան աշ­­տա­­­րակի շի­­նու­­թիւնը։ Է՛ու­­թեան պատ­­ժի մարդկա­­յին…

Ռեֆի Ջևադի`(Ուլունայ) «Ալեմդար» պարբերականում հրապարակված Հայոց ցեղասպանության թեմայով հոդվածները

Սաիդ Չեթինօղլու «Հայերի դեմ կատարված բռնարարքներն տեսել ենք անձամբ․․․»։  Զինադադարի ժամանակաշրջանում (նկատի ունի Առաջին աշխարհամարտին անմիջապես հաջորդած տարիները-Ակունքի խմբ․) «Ալեմդար» օրաթերթում հայերի տեղահանության և կոտորածների դատավարությունների ընթացքում հայերի դեմ գործված հակամարդկային հանցագործությունների մասին հոդվածներով հանդես եկած Ռեֆի Ջևադը («Ալեմդար» օրաթերթի խմբագիրն էր-Ակունքի խմբ․), բնականաբար, քննադատությանն է ենթարկվում գաղափարական հակառակորդ թերթերի կողմից։ Քննադատությունների մեծ մասն էլ…

Kayi guyite bisinapat / Բարի սրտով խոսենք (լազերեն)

Շեյհմուս Դիքեն Բարի սրտով խոսենք․․․ Ի սրտե սիրեցի այս մաղթանքը, սակայն որքան շատ ունեինք կարիքն այս մաղթանքի։ Մի մեծ ապարանք՝ գյուղին թիկն տված, Ծնունդ, հարսանիք ու մահ շատ համրած, Կղմինդրները գիշերը ամբողջ՝                                                           եղյամ են կալել Իսկ բուխարու մեջ փայտերը դարս-դարս՝                                                         կրակ են կապել, Ամռանը կտրին աղավնիք թառած, Պապիցս հորս, հորիցս ինձ դառած՝ Այս…

Գ. Նժդեհի կյանքի որոշ դրվագներ Բուլղարիայում ապրած տարիներից

Սեդա Գալստյան Հայրենիքը չի տրվում այնպես, ինչպես ժառանգվում է հայրենական հարստությունը: Դա ձեռք է բերվում ամեն մի սերնդի և նրա առանձին անդամի կողմից. ձեռք է բերվում հայրենաճանաչումով, հայրենապաշտությամբ, նրան արժանի դառնալու ձգտումով: Կարելի է հայրենիքում լինել, բայց հայրենիքից չլինել, կարելի է հայրենիքում ապրել, բայց և այնպես հոգեհաղորդ չլինել նրան: Կարելի է, վերջապես, իրավապես հայրենատեր լինել,…