Յոդուածներ

Միքայէլ Վարանդեանի կեանքն ու գործունէութիւնը

ՆՈՒՊԱՐ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Միքայէլ Վարանդեան, բուն անունով Միքայէլ Յովհաննիսեան, ծնած է 1874-ին Ղարաբաղի Վարանդա գաւառին մէջ, այստեղէն կը մնայ իր ծածկանունը Վարանդեան՝ որ յետագային կը դառնայ իր իսկական մականունը: Ան միջնակարգ կրթութիւնը ստացած է Շուշիի դպրոցին մէջ եւ աշակերտական տարիքէն արդէն կլանուած է ժամանակի յառաջդիմական յեղափոխական գաղափարներով: Ութսունական թուականներու վերջերուն ան կը մեկնի Զուիցերիա ուսանելու եւ…

Երբ սրբապղծման կ՚ենթարթուի հայութեան հոգեւոր ժառանգութիւնը

«Ցեղասպանութիւնը կը նպատակադրէ համակարգուած գործողութիւններու ծրագրով ոչնչացնել ազգային հաւաքականութիւններու կեանքի էական հիմքերը։ Նման ծրագրի մը նպատակներն են՝ ազգային հաւաքականութիւններու քաղաքական եւ ընկերային կառոյցներու, մշակոյթի, լեզուի, ազգային գիտակցութեան քայքայումը….»։ Ռաֆայէլ Լեմքին ՄԱԿ-ի ցեղասպանութեան մասին պայմանադրութեան հեղինակ 21րդ դարու քաղաքակիրթ աշխարհին մէջ ցեղասպանութիւնները կը շարունակուին։ Պատահական չէ, որ նոյն 21րդ դարուն անթաքոյց գործադրուին մշակութային եղեռնագործութեանց դէպքերը։ BBC…

Թուրքը՝ հայկական ակնոցի պրիզմայով…

Էլեոնորա ՆԵՐՍԻՍՅԱՆ   «Հազար հազար տարիներ, հրէական աւանդագիրքի – Աստուածաշունչի – Ծննդոցը, իբր աղօթագիրք գլխահակ կարդաց Հայ ժողովուրդը եւ ծնկաչոք չափեց անապատները, առանց գոնէ մէկ անգամ ստեղծելու իր Մովսէսը, որ ճեղքէր ծովը ու առաջնորդէր զայն, արձանագրելու համար հայկական «Ելից»-ը»: Իսկապես, մենք վատ ընթերցո՞ղ ենք, թե՞ վատ հասկացող. չենք սովորում ոչ միայն մեր` սեփական պատմությունից, այլեւ չենք…

600 տարի ետ գացեր են

ԻՇԽԱՆ ԷՐՏԻՆՉ Վաքըֆ­­­նե­­­­­­­րու Ընդհա­­­նուր Տնօ­­­րէնու­­­թիւնը զգա­­­յացունց որո­­­շում մը կա­­­յաց­­­նե­­­­­­­լով Թաք­­­սիմ Հրա­­­պարա­­­կի այ­­­լեւս աշ­­­խարհա­­­ծանօթ «Կէ­­­զի» զբօ­­­սայ­­­գիի սե­­­փակա­­­նու­­­թիւնը առ­­­նե­­­­­­­լով Իս­­­թանպու­­­լի Քա­­­ղաքա­­­պետա­­­րանէն փո­­­խան­­­ցեց «Սուլթան Պա­­­յազիթ Հա­­­նը Վե­­­լի Հազ­­­րեթլե­­­րի» անուն հիմ­­­նադրա­­­մի մը։ Տնօ­­­րէնու­­­թեան այս մա­­­սին 19 Մարտ թո­­­ւակիր յայ­­­տա­­­­­­­րարու­­­թեան մէջ կ՚ըսո­­­ւի հե­­­տեւա­­­լը։ «2008 թո­­­ւին ու­­­ժի մէջ մտնող 5737 հա­­­մար Վա­­­քըֆ­­­նե­­­­­­­րու օրէն­­­քի 30-րդ յօ­­­դուա­­­ծի մէջ նշո­­­ւած է հե­­­տեւեալ կէ­­­տը։ Հիմ­­­նադրա­­­մի…

Պոլսոյ երբեմնի Բարեկենդանը

Անի Պարոնեան Բազմամ­շա­կու­թա­յին քա­ղաք որ­պէս, Պոլ­սոյ մէջ բա­րեկեն­դա­նի սո­վորու­թիւններն ալ բազ­մե­րանգ էին։ Պոլ­սոյ հա­յերը մե­ծամաս­նութեամբ Մեծ Հայ­քէն գաղ­թած են։ Բայց կար նաեւ Պոլ­սոյ մէջ քա­նի մը հա­րիւ­րա­մեակ ան­ցեալ ու­նե­ցող ըն­տա­նիք­ներ, որոնցմէ մէ­կէն սե­րած էր մայրս։ Թէեւ անոնք ալ վա­նեցի էին իրենց ար­մատնե­րով։ Իսկ հօ­րենա­կան ճիւ­ղը եկած էր Պրու­սա, Քա­րաճա­պէյ Սալ­մա­սէն։ Աք­սո­րի տա­րինե­րուն մին­չեւ Տա­մաս­կո­սի մօ­տակայ…

Յունական յեղափոխութեան 200-ամեակ` զուգահեռներ եւ քաղելիք դասեր. «Ազատօր»

Խմբագրական Ազգերու պատ­մու­թեան է­ջե­րուն մէջ, 25 ­Մարտ 1821-ի յու­նա­կան յե­ղա­փո­խու­թեան ծնուն­դը ար­ձա­նագ­րո­ւած է որ­պէս ա­ռա­ջին ապս­տամ­բու­թիւ­նը Օս­մա­նեան կայս­րու­թեան դէմ, որ 9 տա­րի­նե­րու տե­ւա­կան ու խի­զախ մար­տե­րէ ետք յան­գե­ցաւ ­Յու­նաս­տա­նի ան­կա­խու­թեան հռչա­կու­մին։ Այ­սու­հան­դերձ, յոյն ժո­ղո­վուր­դի ազ­գա­յին գի­տակ­ցու­թեան դրսե­ւո­րու­մին մէջ, որ­պէս ան­կա­խու­թեան հաս­տատ­ման պան­ծա­լի թուա­կան կը նշո­ւի 1821-ի ­Մար­տի այն օ­րը, երբ խումբ մը ապս­տամբ­ներ բարձ­րա­ցու­ցին յե­ղա­փո­խու­թեան…

Պանթյուրքիզմը և Հայաստանը

Անի Մելքոնյան ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետ, ՀՅԴ «Նիկոլ Աղբալյան» ուսանողական միության անդամ Հայաստանն այսօր կանգնած է ներքին և արտաքին վտանգավոր զարգացումների շեմին, երբ մեր դարավոր թշնամիները կարծես թե հասել են իրենց գլխավոր նպատակի` պանթյուրքիզմի (համաթուրանականության) իրագործմանը շեմին: Իսկ ի՞նչ է պանթյուրքիզմը, և ի՞նչ կապ ունի դրա հետ Հայաստանը: Պանթյուրքիզմը թյուրքալեզու ժողովուրդների ազգային գաղափարախոսությունն է և, որքան…

Ակնարկ. Ճանաչումի նախաբանային ուղերձը

Սպիտակ տան բանբերին յայտարարութիւնները` նախագահ Պայտընի ապրիլքսանչորսեան ուղերձին ընդառաջ, գրաւած են բազմակողմանի ուշադրութիւն: Ի պատասխան ծերակուտական Մենենտեսի կոչ-նամակին, հրապարակուած է գրաւոր արձագանգ մը, որուն մէջ կը նշուի. «Իբրեւ նախագահի թեկնածու` Պայտըն ոգեկոչած է 1,5 միլիոն հայ տղամարդիկը, կիները եւ երեխաները, որոնք մահացած էին Օսմանեան կայսրութեան վերջին տարիներուն: Ան այդ ժամանակ ըսած էր, որ մենք երբեք…

«Մոսկվայի եւ Կարսի պայմանագրերը 100 տարի անց» խորագրով սեմինարը Արևմտահայոց հարցերի ուսումնասիրության կենտրոնում

Մարտի 19-ին Արևմտահայոց հարցերի ուսումնասիրության կենտրոնում կազմակերպվեց «Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերը 100 տարի անց» խորագրով սեմինարը, որի բանախոսներն էին ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի Թուրքիայի բաժնի վարիչի ժամանակավոր պաշտոնակատար, պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Քրիստինե Մելքոնյանը և Խ. Աբովյանի անվան ՀՊՄՀ համաշխարհային պատմության և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնի վարիչ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Խաչատուր Ստեփանյանը։ Քրիստինե Մելքոնյանը դասախոսեց «1921…

Տիգրանակերտի Բարեկենդանը

ՍԻԼՎԱ ԷՕԶԵՐԼԻ Անցեալ­նե­րը երեք քոյ­րեր եր­կար զրու­ցե­ցինք Տի­յար­պե­քիրի մեր հին ապ­րումնե­րու մա­սին։ Նիւ­թե­րը ինքնա­բերա­բար մեզ տա­րին «Լո­լէ»ին, այ­սինքն Ամա­նորի ու ծննդեան ապ­րումնե­րուն։ Վար­դուհի քոյրս պատ­մեց թէ այդ տա­րի Ամա­նորի նա­խոր­դող օրե­րուն հայրս մռայլ էր, տխուր ու մտա­հոգ։ Ձմրան այդ եղա­նակին հօրս նման բո­լոր որմնա­դիր­նե­րու գոր­ծե­րը կը նո­ւազէին։ Ան ալ կը մտմտար ամա­նորեայ սո­վորա­կան ծախ­սե­րը ինչպէս…