Յոդուածներ

Ոչ մուսուլմաններ, բազմացեք

Սելիմ Դերինգիլ Երբեմն նկատում եմ, որ այս երկրում իշխողների հիշողությունն ամբողջությամբ ոչնչացվել է: Վերջին օրերին ինձ մտածլու տեղիք է տվել Եվրոմիության գլխավոր բանագնաց Էգեմեն Բաղըշի լակոնիկ արտահայտությունը: ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում գտնվող Ուղղափառ եկեղեցիների՝ Եվրոխորհրդարանում կազմակերպված «Կրոնական ազատություն, դեպի Եվրոմիություն Թուրքիայի կամուրջը» խորագրով գիտաժողովում ելույթ ունեցած գլխավոր բանագնաց Էգեմեն Բաղըշին հիշեցրել են, որ Եվրոպայում մուսուլմանական բնակչության…

Այո՛, պարո՛ն Դավութօղլու, բայց…

Հայկ Դեմոյանը   Հայաստանի Հանրապետության Հայոց Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Այո՛, պարո՛ն Դավութօղլու, ես լիովին համաձայն եմ Ձեզ հետ, որ շատ բաներ են փոխվել թուրքական հասարակության մեջ, և 1915 թվականի «ողբերգական դեպքերն» այժմ հասարակական քննարկումների օրակարգում են,բայցհարց է ծագում` ինչո՞ւ են այդ դեպքերը ժխտվել: Դժվար է հավատալ, որ ժխտողական բնույթի բոլոր փաստաթղթերն ու հրապարակումները շուտով կհանվեն Թուրքիայի…

Դերսիմի հայերի ազգագրությունը – 5

 Գևորգ Հալաջյան    Թորոս (Թոռիտ) գյուղացի, պարթև հասակով, լայնաթիկունք, սևաչյա, սպիտակ փառավոր մորուսով Մունզուր աղայի (քուրդ) պատմածների համաձայն, գոմահանդերի (մեզրե) գոյությունը և իր տոհմանվան «Թոռնե Անայե փիլի»-ն կապված է հին պատմության հետ: Իրենց գյուղի անունը Թոռիտ չի եղել: Նախքան գոմահանդերի հիմնումը, իր նախնիները ապրելիս են եղել Քարտակ գյուղում, որը գտնվում էր Քարափանքների ստորոտում` հսկայական ժայռերի հովանավորության…

ՀԱՅԱՍՏԱՆ–ԹՈՒՐՔԻԱ. ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇ ՄԻՏՈՒՄՆԵՐ

Ռուբեն Մելքոնյան  Թուրքիայի իշխանությունների կողմից Ցյուրիխյան արձանագրությունների տապալումը լուրջ հարված հասցրեց այդ երկրի միջազգային հեղինակությանը: Դրանից հետո թուրքական կողմը սկսեց ձեռնարկել իմիտացիոն բնույթի քայլեր, որոնք միտված են տպավորություն ստեղծելու, թե հայ-թուրքական գործընթացը շարունակվում է եւ Թուրքիան հավատարիմ է իր ստանձնած պարտավորություններին: Այդ քայլերը, հետզհետե ծավալվելով, սկսեցին էական տեղ զբաղեցնել Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության մեջ: Թուրք ամենատարբեր…

Օսմանյան կայսրությունում բերդապարսիպի մեջ առաջին թաղամասային դպրոցը

Յերեմիա Չելեբի Քյոմուրճյանը (Ստամբուլի հուշեր, Վ. Հ. Թորգոմյան, Վիենա, էջ 238) հայտնում է, որ Գումգափուի Մարիամ Աստվածածին եկեղեցին պատմականորեն անցյալից մեր օրեր Ստամբուլի հայերին  նվիրված մի գանձարան է. այն, աղոթքներով ու խունկի հոտով զարդարված ծիսական արարողության սրահ լինելուց բացի, եղել է համայնքի կրթական կենտրոն, 1480-ական թվականներին պաշտամունքային արարողության սրահում առանձնացված մի անկյունում Մաթևոս Վարդապետը կրթել…

Ի՞նչ եղաւ Վանի վանքերուն

  ԶԱՔԱՐ ՄԻԼՏԱՆՕՂԼՈՒ   Նկատի ունենալով Վանայ լիճի Աղթամար կղզիի Սուրբ Խաչ եկեղեցւոյ մէջ շուրջ հաիւր տարուան ընդհատումէ ետք 19 Սեպտեմբեր 2010-ին Ս. Խաչի տօնին առթիւ մատուցուելիք Ս. Պատարագը, քարտէսի մը վրայ տեղադրեցինք լճափի Գեւաշ-Ոստան (Կեւաշ), Արտամեդ  (Էտրէմիթ), Բերկրի  (Մուրատիյէ), Վան և Արճէշ  (Էրճիշ) քաղաքներուն եւ անոնց շրջակայքի մօտաւորապէս 90 վանքերը: Քանի որ ժամանակին այսօրուան…

Դիարբեքիրում լավ բաներ են կատարվում

Քուրբան բայրամի նախօրեին Դիարբեքիրում ենք: Սուրի քաղաքապետ, Խաղաղությունևժողովրդավարությունկուսակցության անդամ Աբդուլլահ Դեմիրբաշի հյուրերն ենք: Գարնանային եղանակ է: Բոլորն ուրախ են: Եկանք, որպեսզի ուսումնասիրենք «Մշակույթի փողոց» նախագիծը, որին քաղաքապետարանը մեծ կարևորություն է տալիս: Քաղաքապետի աշխատասնեյակում բոլորս միասին ենք` հայ, ասորի, քելդանի, եզդի, ալևի և իսլամական հայացքների տեր առաջնորդներ: Չափազանց հետաքրքիր քննարկումներ ենք անում, օրինակ` 1915 թ. հայոց ջարդերի…

Դերսիմի հայերի ազգագրությունը – 3

Գևորգ Հալաջյան  Միրագներ, Միրագենց, Միրագյաններ, Աշիրե-Միրագի և նույնիսկ կրճատված` Միրոներ տոհմանունը վաղուց ծանոթ էր ոչ միայն Դերսիմի շրջանին, այլև նրա սահմաններից դուրս` Կարնո, Դերջանի, Բաբերդի (Բայբուրտի), Երզնկայի, Խարբերդի, նույնիսկ Մալաթիո, Սեբաստիո և Տիգրանակերտի շրջանների բնակչությանը: Շատ էր խոսվում իրենց ազգային դիմագիծը` տոհմային ավանդույթները, նահապետական սովորույթները պահած, տեղ-տեղ հայախոս, տեղ-տեղ քրդախոս այս տոհմի մասին: Միրագյանների անվան…

Բռնի իսլամացուած հայուհին գրականութեան մէջ. նրա թողած յիշատակների արձագանքը այսօր

 ՌուբինաՓիրումեան  Նիւթս մատուցում եմ` արձագանքելով Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս, Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետի 2010-ը ՙՀայ կնոջ տարի՚ հռչակումին: Հայ եւ օտար գրականութիւնն ու պատմագրութիւնը բազմաթիւ օրինակներ ունեն Եղեռնից անցած հայ կնոջ մասին, յիշատակումներ նրա անանձնական զոհաբերութեան եւ բարոյական բարձր սկզբունքների մասին, որպէս կին, որպէս մայր` նրա գերմարդկային կեցուածքի ու ընթացքի մասին: Այդ կանանցից ու աղջիկներից…

ԱՍԱԼԼԱ-ն ու ՊԿԿ-ն մի ժամանակ

 Այշե Հյուր Կառավարության ՙքրդական նախաձեռնության՚ մեջ, ցավոք, առաջխաղացում չի նկատվում: Այն դեպքում, երբ անուշադրության են մատնվում այնպիսի պահանջներ, ինչպիսիք են` մայրենի լեզվով կրթության իրավունքը և տեղական իշխանությունների ինքնավարությունը, ՙահաբեկչական կազմակերպության հետ առնչություններ ունենալու՚ մեջ մեղադրվող հազարից ավել ընտրված քուրդ ղեկավարներ դատարան են բերվում 10 ամիս հետո միայն: Այն դեպքում, երբ մի կողմից՝ գաղտնի բանակցություններ են…