Յոդուածներ

Որոշ փաստեր Աթաթուրքի ծագման մասին

Արա Պապյան Արևելագետ, «Մոդուս Վիվենդի» կենտրոնի նախագահ Մուստաֆա Քեմալի դյոնմե1 լինելու մասին տեղեկությունները միշտ էլ եղել են շրջանառության մեջ: Քեմալի մասին սկզբնական հրապարակումների մեջ այդ փաստը մշտապես հիշատակվել է: Օրինակ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասին առաջին իսկ լուրջ աշխատությունը՝ բրիտանական հեղինակավոր Թայմս [The Times] օրաթերթի կողմից 1915-1922թթ. հրատարակված 22 հատորանոց Պատերազմի պատմությունը (History of the War) կոթողային երկասիրությունը,…

Հայոց ցեղասպանությունը միջազգային գիտական, իրավական և մարդու իրավունքների արժեքային համակարգի կողմից ճանաչված ցեղասպանություն է

ՆԻԿՈԼԱՅ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ Արեւելագիտության ինստիտուտի տնօրենի խորհրդական, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, գիտության վաստակավոր գործիչ Սկիզբը` նախորդ համարում Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչած ԱՄՆ-ի հաջորդ պրեզիդենտը Ջիմի Քարտերն է: Նա 1978թ. մայիսի 16-ին հայտարարեց` «Ընդհանուր առմամբ աշխարհում չգիտեն, որ 1916թ. նախորդած տարիներին ստույգ քայլեր կատարվեցին ողջ հայ ժողովրդին ոչնչացնելու համար: Եվ որեւէ Նյուրնբերգյան…

Հրեան, դյոնմեն և Մուստաֆա Քեմալը

Արա Պապյան Արևելագետ, «Մոդուս Վիվենդի» կենտրոնի նախագահ Աթաթուրքը դյոնմե էր՝ հավատափոխ, իսլամացած հրեա: Դեռևս 1920-ականներից մշտապես շրջանառվել է Աթաթուրքի դյոնմե լինելու վարկածը: Այս վարկածի օգտին խոսող անհերքելի փաստարկներ և բազմաթիվ փաստեր կան: Սակայն մինչև բուն նյութին անցնելն ուզում եմ երկու հստակեցում անել: Առաջինը՝ անկախ Միություն և առաջադիմություն կոմիտեի [Ittihad ve Terakki Cemiyeti, Committee of Union…

Հայոց ցեղասպանությունը միջազգային գիտական, իրավական և մարդու իրավունքների արժեքային համակարգի կողմից ճանաչված ցեղասպանություն է

ՆԻԿՈԼԱՅ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ Արեւելագիտության ինստիտուտի տնօրենի խորհրդական, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, գիտության վաստակավոր գործիչ Ցեղասպանությունների, այդ թվում եւ Հայոց ցեղասպանության, երեւույթի գնահատման եւ ճանաչման հարցում շրջադարձային դեր խաղաց ցեղասպանագիտության` որպես գիտական նոր ուղղության ձեւավորումը XX դարի 60-80-ականներին եւ Ցեղասպանագետների միջազգային ասոցիացիայի (ՑՄԱ) հիմնումը 1994թ: Դա աշխարհում ցեղասպանագիտության բնագավառում ամենահեղինակավոր կազմակերպությունն…

Հիշել, հիշեցնել և պահանջել. Հարութ Սասունյանի հոդվածը ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցի մասին

Հարութ Սասունյան «Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր Համայն աշխարհի հայ համայնքները պատրաստվում են Հայոց ցեղասպանության հարյուրամյակին` 2015 թվականի ապրիլի 24-ին, համակարգելով իրենց ոգեկոչման ծրագրերը տեղական, տարածաշրջանային և միջազգային մակարդակներում: Երկու տարի առաջ Հայաստանում ստեղծվեց Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումները համակարգող համահայկական հանձնաժողով, որի կազմի մեջ մտան Հայաստանի և Արցախի Հանրապետությունների ղեկավարները, կրոնական առաջնորդները…

Արաբացած հայեր Սասունում

Սոֆիա Հակոբյան Թուրքագետ Մինչ օրս քչերին է հայտնի, որ Թուրքիայում Ցեղասպանության տարիներին հայերը կոտորածից ու աքսորից փրկվելու համար ոչ միայն թուրքացել ու քրդացել են, այլ նաև` արաբացել: Ինչո՞ւ և ինչպե՞ս են արաբացել հայերը Թուրքիայում, որքանո՞վ է նրանց  մոտ պահպանված կամ մոռացված հայկական և քրիստոնեական ինքնագիտակցությունը, ի՞նչ հարաբերություններ ունեն նրանք թրքացած և քրդացած հայերի հետ: Թեև…

Մի կոծկած դրվագ Աթաթուրքի կյանքից

Արա Պապյան Արևելագետ, «Մոդուս Վիվենդի» կենտրոնի նախագահ Եւ ծանիջիք զճշմարտութիւնն, եւ ճշմարտութիւնն ազատեսցէ զձեզ: Աւետարան ըստ Յովհաննու, գլուխ Ը (32) Հայ-թուրքական չարաբաստիկ արձանագրությունները հայ հասարակության մեջ էապես մեծացրել են հետաքրքրությունը մեր հարևան Թուրքիայի նկատմամբ ընդհանրապես և նրա նորագույն պատմության նկատմամբ՝ մասնավորապես: Հաշվի առնելով, որ ներկայիս Թուրքիայի հասարակական-քաղաքական կյանքում Մուստաֆա Քեմալի (Աթաթուրք) դերը նույնքան է, որքան…

Պոլսո պատրիարքարանն անտեսեց հայ համայնքի կրոնական կարիքները

Հարութ Սասունյան «Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր Պոլսո Հայոց պատրիարքարանը վշտացրեց բազմաթիվ հայերի Թուրքիայում և ամբողջ աշխարհում, երբ չկարողացավ Զատկի տոնի առթիվ հոգևորական ուղարկել Տիգրանակերտում (Դիարբեքիր) վերջերս վերանորոգված Սուրբ Կիրակոս եկեղեցում Սուրբ պատարագ մատուցելու համար: Սուրբ Կիրակոսը սովորական հայկական եկեղեցի չէ. այն իր յոթ խորաններով և երեք հազար հավատացյալներ ընդունելու կարողությամբ Մերձավոր Արևելքի ամենամեծ…

100-ամեակ. Հայոց հայրենահանման եւ հայրենալքման աղէտները

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Եթէ ենթաքաղաքական իրարանցումները եւ բան չնշանակող քաղքենիի չանհանգստացնող ճառերը մէկդի դնենք եւ ազգային գաղափարախօսութեան արժեչափերով մտածենք մեր կացութեան, ներկային, ապագային եւ նախաձեռնութիւններուն մասին, թերեւս տեսակաւոր ճահճացումներէ դուրս կու գանք: Այսինքն ընել այնպէս որ այսօրը վաղուան իրականացումներու իսկական վէմ ըլլայ: Առանց յոռետեսութեամբ ամբաստանուելու սարսափի` աւելցնենք, եթէ ուշ չէ: Ազգ մը համրանք է եւ մշակութային ինքնութեամբ…

Չանաքքալեի (Դարդանել)` մոռացության մատնված ոչ մուսուլման նահատակները

Էմրե Էրթանի Չանաքքալեի (Դարդանել) ճակատամարտի օրը՝ մարտի 18-ը, ամեն տարի անցնում է` առանց անդրադառնալու ոչ մուսուլան զինվորներին: «Հայրենիքի պաշտպանության» համար Չանանքքալեի ճակատամարտին մասնակցած ոչ մուսուլմանների պատմությունները լույս է սփռում պատմության այն կողմի վրա, որը  ջանասիրաբար փորձում են թաքցնել: Մինչև 1918 թ. նահատակված 215 բժշկից 82-ի ոչ մուսուլման լինելու փաստն անգամ  բավական է պատկերացում կազմելու համար:  …