Յոդուածներ

Ահմեթ Ինսել. 1915-ին միայն հայերու ինչքերը չէին, որ թալանուեցան

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ»– Մարդու իրաւունքներու միութեան եւ այլ կազմակերպութիւններու նախաձեռնութեամբ, 24 ապրիլին ոգեկոչումներ կատարուեցան 1915-ի զոհերուն ի յիշատակ: Այս առիթով «Ռատիքալ»-ի սիւնակագիր Ահմեթ Ինսել ստորագրած է ուշագրաւ յօդուած մը` «Մեր պատմութեան հետ հաշտուիլ» խորագրին տակ: Ինսել յիշեցնելով, որ 24 ապրիլը 98-րդ տարելիցն է աղէտալի այն գիշերուան, որուն ընթացքին ձերբակալուեցան հայ համայնքի երեւելի երեսփոխանները, գրողները, լրագրողները, փաստաբանները,…

2015 թ.` 100-ամյա տարելիցի սինդրոմի շուրջ

Ինչպես «Ակունքի» խմբագրությունը նախապես տեղեկացրել էր, այսօր, ժամը 14:00-ին հանդիպում էր կազմակերպվելու թուրք հայտնի պատմաբան Սայիթ Չեթինօղլուի հետ: Սակայն Չեթինօղլուն հարկադրված է եղել հարգելի պատճառներով ավելի վաղ հեռանալ Հայաստանից, որի համար այսօրվա հանդիպումը չի կայանա: Հայցելով հանդիպմանը մասնակցելու բոլոր ցանկություն ունեցողների ներողամտությունը` ստորև թարգմանաբար ներկայացնում ենք Չեթինօղլուի այն ելույթը, որ նա պետք է այսօր ունենար…

Օսմանեան ժամանակաշրջանին իսլամներու եւ ոչ իսլամներու միջեւ հաւասարութիւն կա՞ր

ՊՈԼԻՍ, «Մարմարա».- «Թարաֆ»ի յօդուածագիր Սերտար Գայա, որ պարբերաբար գրի կ՛առնէ Հայերու իրաւունքները պաշտպանող յօդուածներ, հրատարակած է «Դէպի ցեղասպանութիւն գացող ճամբայ» խորագրեալ յօդուածաշարքին առաջինը։ Թէեւ այս առաջին յօդուածին մէջ ուղղակի Ցեղասպանութեան մասին չի խօսուիր, Գայա կ՛անդրադառնայ նիւթի մը, որուն մասին շատ չէ խօսուած։ Ան կը պնդէ, թէ բոլորովին ալ ճիշդ չէ այն պնդումը, թէ Օսմանեան կայսրութեան…

1915 թ. ընտանեկան պատմություն, որ կասկածի տակ չի դրվելու

Ալին Օզինյան Համալսարանն ավարտելուց հետո իմ առաջին գործնական ծրագիրը հայ-թուրքական հարաբերությունների մասին Թուրքիայում բավականին հայտնի և Հայկական հարցում այլ կարծիք ունեցող պատմաբանների ու քաղաքագետների, իրավաբանների հետ հարցազրույցներ անելն ու դրանք հայերեն թարգմանելով հրատարակելն էր: Այն ժամանակ` 2005թ., Թուրքիայում տիրում էր այլ իրավիճակ: Արդարություն և զարգացում կուսակցությունը ջանքեր էր գործադրում Եվրամիությանն անդամակցելու ուղղությամբ, և առկա էր…

Թուրք գրող. «Հայոց ցեղասպանության վերջնարդյունքը եղավ երևակայական Քուրդիստանի սահմանների ընդլայնումը»

Թուրք հայտնի այլախոհ մտավորական, գրող, հրատարակիչ Ռագըփ Զարաքօլուն «Էվրենսել» օրաթերթում հրապարակված հոդվածի նյութ է դարձրել Հայոց ցեղասպանության և քրդական հարցի առնչությունները: Ներկայացնելով, որ հայերն ու քրդերը փոքրասիական տարածաշրջանի վաղեմի ժողովուրդներից են` Զարաքօլուն ընդգծել է հայերի նստակյաց, իսկ քրդերի` հիմնականում քոչվորական կեսնակերպ ունենալու հանգամանքը: «Առաջին համաշխարհային պետարազմը և 1915թ. ցեղասպանությունն անասելի կործանման բերեցին տարածաշրջանը: Բնակավայրերի զգալի…

Օսմանյան «զտման» չավարտված քայլերն իր ավարտին է հասցնում քեմալիստական Թուրքիան. Աքթար

Հայտնի թուրք լրագրող, «Թարաֆ» թերթի սյունակագիր Ջենգիզ Աքթարն անդրադարձ է կատարել Հայոց ցեղասպանությանը: «Ապրիլի 24-ին ի՞նչ է» վերտառությամբ հոդվածում Աքթարը ներկայացրել է Հայոց ցեղասպանությունն ու կոչ արել ապրիլի 24-ին մասնակցել Թուրքիայի մի քանի քաղաքներում կազմակերպվելիք միջոցառումներին, որտեղ հարգելու են Ցեղասպանության զոհերի հիշատակը: «Հիշեցնեմ, որ Միություն և առաջադիմություն կուսակցության իշխանության տարիներին Օսմանյան կայսրության` իր հայ քաղաքացիներին…

Ո՞ր խորհրդարանն է առաջինը ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը

Հայկարամ Նահապետյան ԱՄՆ–ում Հայաստանի Հանրային հեռուստատեսության թղթակից Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանն ուղղված միջազգային աշխատանքները մոտ կեսդարյա վաղեմություն ունեն: Հիսուն տարիների ընթացքում երկու տասնյակի չափ պետություններ են ճանաչել Ցեղասպանությունը: Այս ընթացքում ճանաչման փաստաթղթեր են ընդունվել նաև տեղական մակարդակներով, ինչպես, օրինակ, ԱՄՆ 43 նահանգներում, Բրազիլիայի խոշորագույն Սան Պաոլո նահանգում, Հռոմի քաղաքապետարանում, Ուելսում, Շոտլանդիայի մայրաքաղաք Էդինբուրգի քաղաքապետարանում, Բասկերի երկրում,…

Մտորումներ Օջալանի «ուղերձի» շուրջ

Տիրան Լոքմագյոզյան Իմրալը կղզու կալանատանը գտնվող ՊԿԿ-ի առաջնորդ Աբդուլլահ Օջալանի` 2013 թ. նովրուզյան ուղերձը, ամեն տեսանկյունից բավականին ուշագրավ լինելու պատճառով, լայնածավալ քննարկումների տեղիք տվեց ինչպես Թուրքիայում, այնպես էլ` երկրի սահմաններից դուրս: Ինչ վերաբերում է Հայաստանին, որը եթե ոչ ուղղակի, ապա առնվազն որպես տարածաշրջանային երկիր` անուղղակի կերպով պետք է որ այդ ուղերձի կողմերից մեկը լինի, ապա…

Օսմանյան կայսրության և Թուրքիայի իրավահաջորդության /շարունակականության հարցի շուրջ

Արա Պապյան Արևելագետ, «Մոդուս Վիվենդի» կենտրոնի նախագահ  Օսմանյան կայսրության և Թուրքիայի Հանրապետության իրավահաջորդության // շարունակականության (succession//continuity) հարցը, թեև առաջին հայացքից զուտ իրավագիտական բնույթի է, այսուհանդերձ, ըստ էության, ավելի լայն ընդգրկում ունի և վճռորոշ է Հայոց ցեղասպանության պատասխանատվության, ինչպես նաև Օսմանյան կայսրության միջազգային պարտավորությունների տեսանկյունից: Չնայած ներկայիս թուրքական պետության ներկայացուցիչները և նրանց տեսակետի սպասարկուները հաճախ փորձ են…

Ցեղասպանության ծրագրի ծագումնաբանությունը Օսմանյան կայսրությունում

Սույն թվականի ապրիլի 6-ին Արևմտահայոց հարցերի ուսումնասիրության կենտրոնը սեմինար էր կազմակերպել` «Ցեղասպանության ծրագրի ծագումնաբանությունը Օսմանյան կայսրությունում» թեմայով: Սեմինարի բանախոսն էր ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Ռուբեն Սաֆրաստյանը: Ստորև ներկայացնում ենք Ռ. Սաֆրաստյանի դասախոսության սկզբնական հատվածը, որում բանախոսն անդրադառնում է Օսմանյան պետության ծագման առանձնահատկություններին, «ցեղասպան պետություն» հասկացությանը և…