Յոդուածներ

1. Հայերն օսմանյան վարչական համակարգում. Ա. Մահմեդականացած հայազգի պետական գորիչներ

Անահիտ Աստոյան Մատենադարանի ավագ գիտաշխատող Օսմանյան կայսրությունում պետական բոլոր պաշտոնները զբաղեցնում էին օսմանցի թուրքերը, մահմեդական այլ ազգերը և մահմեդականացած քրիստոնյաները, քանզի կառավարելու իրավունքը մահմեդականի մենաշնորհն էր: Շարիաթը (մահմեդականության իրավական օրենսդրությունը, որը հիմնված էր հոգևոր հրամանների և պատվիրանների վրա) թույլ չէր տալիս, որ մահմեդականը գտնվի քրիստոնյայի ենթակայության դակ: Այդ իսկ պատճառով հայերը երկար դարեր` մինչև 1839…

Իրավունք, փոխհատուցում և լուծում

Օրհան Քեմալ Ջենգիզ Թուրքիան Հայոց ցեղասպանության հարցում պետք է թե’ ներողություն խնդրի և թե’ «ներքին իրավական ճանապարհներ» ստեղծի` հայերի կրած նյութական վնասը փոխհատուցելու համար: Արդյոք հնարավո՞ր է Հայկական հարցի շրջանակներում որևէ միջազգային դատարանում Թուրքիայի դեմ դատական գործ հարուցելը և նրան փոխհատուցում վճարելու դատապարտելը: Այդ հարցին իմ պատասխանը հստակ է և հակիրճ. ո’չ, հնարավոր չէ: Թուրքիայի…

Հունական համայնքի նկատմամբ Օսմանյան կայսրության վարած քաղաքականության շարունակությունը հանրապետական Թուրքիայում

Գայանե Չոբանյան Թուրքագետ, մագիստրոս, ԵՊՀ Արևելագիտության ֆակուլտետի թյուրքագիտության բաժնի հայցորդ, «Երիտասարդ թուրքագետների ակումբ» ՀԿ-ի փոխնախագահ, հեղինակ է մի շարք գիտական հոդվածների: Օսմանյան կայսրության փլուզումից հետո էլ Թուրքիայի Հանրապետությունը ժառանգեց այն բոլոր խնդիրներն ու դժվարությունները, որոնք կապված էին բազմէթնիկ ու բազմակրոն բնակչության առկայության հետ: Թեև նախորդ դարերի ընթացքում թուրք կառավարիչների որդեգրած քաղաքականության շնորհիվ հաջողվել էր բնակչությունը…

Դերսիմ, Ալևիստան, Զազաիստան

Այշե Հյուր «Երևում է` Ժողովրդահանրապետական կուսակցության պատգամավոր Օնուր Օյմենի` կառավարության «Քրդական նախաձեռնության» վերաբերյալ Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովում տարօրինակ ելույթը մեծացրել է Դերսիմի պատմության վերաբերյալ հետաքրքրութունը: Ենթադրում կամ էլ հուսով եմ, որ այս ելույթը, որը շատ կարևոր ակնարկներ է պարունակում ԺՀԿ–ի ենթագիտակցության վերաբերյալ, ավանդաբար ԺՀԿ–ին աջակցող ալևի հատվածների մոտ երկրաշարժի ազդեցություն է ստեղծել: «Թարաֆ»-ի 2008 թ.…

ԱՄՆ Արտաքին Գործոց Նախարարութեան Ամօթալի Գրաքննութիւնը՝ Թուրքիան Սեւ Ցանկի Վրայ Դնող Զեկոյցի Մը Վերաբերեալ

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈԻՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Իւրաքանչիւր անցնող օրուան հետ կը բացայայտուի Թուրքիոյ վատ վարքագիծը քօղարկելու՝ Օպամայի վարչակազմին ամօթալի նոր դաւադրութիւնները: Վերջին խայտառակութիւնը կապուած է ԱՄՆ արտաքին գործոց նախարարութեան քօղարկուած փորձին հետ՝ Միջազգային կրօնի ազատութեան հարցով Ամերիկայի յանձնաժողովի (USCIRF) զեկոյցին բովանդակութիւնը փոխելու վերաբերեալ: Զեկոյցին մէջ Թուրքիոյ կառավարութիւնը կը դատապարտուէր քրիստոնեայ փոքրամասնութիւններու կրօնական իրաւունքները…

Փանթուրքիզմի եւ փանթուրանիզմի թունդ ժառանգորդ ազգային շարժում կուսակցութիւնը

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Լուսարձակի տակ առնելու համար Թուրքիոյ քաղաքական հոլովոյթը, անհրաժեշտ է ճանչնալ անոր կուսակցութիւններն ու անոնց գործընթացը: Ատելութենէ եւ վրէժխնդրութենէ հեռու ըլլալու միտումով, սակայն, որպէս պահանջատէր եւ փանթուրքիզմեան ծրագիրներու տեւական վտանգի մատնուած ժողովուրդ, հարկ է քաջ գիտնալ Թուրքիոյ մէջ եւ դուրսը գործող ազգայնամոլ եւ ցեղապաշտ Ազգայնական շարժում կուսակցութիւնը (MHP), որ իր արժանավայել տեղը կը գրաւէ…

Իթթիհատական ավանդույթի պահպանումը Թուրքիայի Հանրապետությունում. Երիտթուրքերի 1919-1921 թթ. և 1926 թ. դատավարությունների համեմատական վերլուծություն

Մելինե Անումյան 1919-1921 թթ. երիտթուրքերի դատավարությունները, որոնք համարվում էին նաև հայերի տեղահանության և կոտորածների դատական հայցեր, քննվեցին Օսմանյան կայսրության Ռազմական արտակարգ ատյաններում: Այս դատավարությունները կայացան միջազգային ճնշման շնորհիվ, ինչպես նաև` Միություն և առաջադիմություն կուսակցությանն ընդդիմադիր Ազատություն և համաձայնություն (Hürriyet ve İtilaf) կուսակցության ներկայացուցիչների` վերստին իշխանության գալու արդյունքում: 1926 թ. տեղի ունեցած երիտթուրքերի դատավարությունները` Իզմիրում Մուստաֆա…

Երբ կը մօտենայ ապրիլ ամիսը. Էրտողան–Օպամա «սիրաբանութիւն»ը կը ծաղկի

Մեր ընթերցողներուն կը ներկայացնենք Հրապարակագիր Նազարէթ Պէրպէրեանի հետեւալ անդրադարձը. Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսը վերջին շրջանին կարեւորութեամբ կը շեշտէ, որ ժամանակն է այլեւս, որպէսզի մեր ժողովուրդին ազգային պահանջատիրութիւնը թրքական պետութեան գործադրած Հայասպանութեան ճանաչումէն եւ դատապարտումէն անդին անցնի ու արդար հատուցման հրամայականին վրայ կեդրոնացնէ իր պայքարը։ Վեհափառ հայրապետը նաեւ դիտել կու տայ, թէ նախ՝ Հայկական…

Թուրքիա ախոյեան մըն է

ԵՈՒՍՈՒՖ ՔԱՆԼԻ Վերջապէս գտնուեցաւ դաշտ մը, որուն մէջ Թուրքիա ունի համաշխարհային բացարձակ ղեկավարութիւն: Ո՛չ, սպասեցէ՛ք. ասիկա յօդուած մը չէ, որ կը քննադատէ իշխող Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութիւնը (ԱԲԿ): Ասիկա յօդուած մըն է, որ կը պատկերէ Մարդկային իրաւանց միջազգային ատեանին (ՄԻՄԱ) հետ վերջին 52 տարիներուն Թուրքիոյ դառն հաշուեցուցակը: Այսինքն, ձախէն աջ, արմատական կարծր իսլամականներէն մինչեւ հաւատաւոր,…

ԱՄՆ պետդեպարտամենտի ամոթալի գրաքննությունը մի զեկույցի, որը Թուրքիային սև ցանկի մեջ էր ընդգրկում

Հարութ Սասունյան «Կալիֆորինիա կուրիեր» թերթի գլխավոր խմբագիր Յուրաքանչյուր անցնող օրվա հետ բացահայտվում են Թուրքիայի վատ վարքագիծը քողարկելու Օբամայի վարչակազմի ամոթալի նոր դավադրությունները: Նորագույն խայտառակությունը կապված է ԱՄՆ պետդեպարտամենտի` Աշխարհում կրոնի ազատության հարցերով ԱՄՆ հանձնաժողովի զեկույցի բովանդակությունը փոխելու քողարկված փորձի հետ: Զեկույցում Թուրքիայի կառավարությունը դատապարտվում էր քրիստոնյա փոքրամասնությունների կրոնական իրավունքները ոտնահարելու համար: Հանձնաժողովը ԱՄՆ Կոնգրեսի կողմից հիմնադրված անկախ, երկկուսակցական, դաշնային մարմին է,…