Յոդուածներ

Արցախ` հայկական ինքնութեան պաշտպանութեան միջնաբերդ

Մելիք Շահնազարի միացում Փանահ Ալի Խանի եւ Շուշիի բերդին կառուցումը Շուշիի բերդ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Արցախի մելիքները, իրենց անառիկ լեռներուն վրայ, դաշնակցային կապերով միացած, անխորտակելի ուժ էին: Վարանդայի մելիք Յովսէփ Մելիք Շահնազարեանի եղբայր Շահնազար, Աւետարանոցի մէջ կոտորելով իր եղբօր ընտանիքը, բռնութեամբ խլեց իշխանութիւնը: Աւետարանոցի եղեռնագործութիւնը դուռ բացաւ կործանարար գժտութիւններու եւ քայքայեց մելիքութիւններու դաշնակցային կապերը. բան մը, որ ճակատագրական եղաւ արցախահայութեան համար: *** Ինքզինք Վարանդայի…

Դերսիմի սև օրը` մայիսի 4

Ճշմարտությունը համառ է։ Թերևս կարող ուժերը փորձեն որոշ ժամանակով կոծկել և խավարի մեջ պահել այն, սակայն ինչ էլ անեն, մի օր ճշմարտությունը կսկսի բացահայտվել։    Հասան Հայրի Աթեշ Խնդիրը Դերսիմի՝ հնագույն ժամանակներից ունեցած սոցիալական կառուցվածքն է Դերսիմի 1937-38 թթ․ ավարտին հասցված գործընթաց չէ։ Երբ անդրադառնում ենք համառորեն շարունակվող ժխտողական քաղաքականությանը, ակնհայտ է դառնում, որ ներկայում…

Ասեղնաւոր օրօրոցէն, խաւարումէն դէպի առաջին գիշերուայ իրաւունքին

Անուանի պատմաբան Թաներ Աքչամ, իր վերջին ուսումնասիրութեան «Արաս»ի մատենաշարէն հրատարակութենէն ետք հարցազրոյց մը ունեցած է «Կազեթէ Տուվար» առցանց թերթի թղթակիցին հգտ։ Յիշած էր թէ հայեր իբրեւ երկրորդ կարգի քաղաքացի, կը ճնշուէին քիւրտերու կողմէ եւս։ Հարկատու էին թէ պետութեան եւ թէ իրենց տարածքի քիւրտ իշխաններուն։ Այս վերջինները նոյնիսկ նոր ամուսնացած հայերու կը պարտադրէին առաջին գիշերուայ իրաւունք։…

Ցեղասպանագիտական գծով արժէքաւոր հաւաքածոյ-հրատարակութիւն. «Յիշում ենք եւ պահանջում» հեղինակ՝ Հրանոյշ Հրանտի Յակոբեան Երեւան, 2020 (839 Էջ)

ՊԱՐՈՅՐ Յ. ԱՂՊԱՇԵԱՆ Սփիւռքագիտութիւնը տակաւին լիուլի պեղուած չէ, որքան ալ ոմանք յաւակնութիւնը ունենան հակառակը յայտարարելու կամ պնդելու, որովհետեւ մեր խօսքը չի վերաբերիր անցողակի կամ հպանցիկ գրառութիւններու ու սերտողութիւններու, որոնք կրնան իրենց օգտակարութիւնը ունեցած ըլլալ, բայց, ոչ՝ ակնկալուած մակարդակով եւ արժանի պատմագիտականութեամբ։ Ո՛չ սփիւռքահայը, ո՛չ ալ հայաստանահայը տակաւին կրցան այս մարզին մէջ հասնիլ յիշարժան կամ հանրօգուտ…

…Եւ Պոլիսը եկաւ մեր տունը

Գէորգ Պետիկեան Չեմ յիշեր ո՛չ տարին, եւ ո՛չ ալ ամիսը: Միայն գիտեմ, որ տակաւին նախակրթարանի աշակերտ էի, երբ Կիրակի առաւօտ մը, ողորմած մայրս մեզ կանուխէն արթնցուց, ո՛չ թէ եկեղեցի, այլ՝ «Կար տը Պաղտատ» կոչուած քաղաքի շոգեկառքի մեծ եւ նշանաւոր կայարանը երթալու համար: Հնազանդ, արագ մը պատրաստուեցանք, միեւնոյն ատեն մեր դէմքին վրայ գծելով զանազան հարցականներ: Կռահելով…

Այա Սոֆիայէն Շուշի… Համաթուրանական հորիզոններ. «Հայրենիք»

Խմբագրական Յուլիս 24, 2020․․․ Գրեթէ 86 տարի ետք, Պոլսոյ անվիճելիօրէն  յունական հնադարեան մշակութային կեդրոնական գանձ-գեղեցկութիւններէն՝ Այա Սոֆիան փոխեց թանգարանի իր կարգավիճակը եւ վերածուեցաւ մզկիթի, ուր անդրանիկ  նամազին բնականաբար ներկայ էր «սուլթան» Էրտողանը։ Պարզ, հպանցիկ ներկայութիւն մը չէր։ Ան Քորանէն հատուած մը կարդաց։ Գլխաւոր քարոզիչն էր Թուրքիոյ կրօնական հարցերու նախարարը, որ բեմահարթակ բարձրացաւ՝ ձեռքին ունենալով օսմանցիներու……

Ընկերական կապեր․․․ Վիլյամ Սարոյանը և Արա Գյուլերը՝ փոքր բաների հետևից

Արա Գյուլերն ու Վիլյամ Սարոյանը գիտեին, որ «ամենամեծ ուրախությունները փոքր բաների հետ են կապված» և երբեք չեն հրաժարվել դրանք փնտրելուց, այդ ընթացքում էլ նրանք հանդիպել են, արտառոց ձևով են հանդիպել․․․ Սևենգյուլ Սյոնմեզ Ես մարդկանց պատմությունները հավաքում եմ՝ ընկերական կապերն ուսումանսիրելով։ Իմ ծանոթների միջոցով տեղեկանում եմ նաև ինձ համեմատաբար քիչ ծանոթ մարդկանց կյանքին։ Արա Գյուլերը աշխարհի…

Ասկէ՞ ետք. Ոճիրը կը շարունակուի

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ  Ի՛նք եւ բոլոր իր նմանները, որոնց միշտ շնորհապարտ պիտի մնանք, պիտի առնե՞ն յաջորդ քայլերը։ Չէ՞ որ Ոճրագործը չէ՛ պատժուած, Զոհը չէ՛ հատուցուած։ Եւ ո՛չ միայն։ Ոճիրը կը շարունակուի։ Առ այսօր կը շարունակուի։ Հայը եւ հայութիւնը անհետացնելու յանցագործութիւնը վերջ չէ՛ գտած։ Բացէ ի բաց հռչակուած նպատակ է։ Բառը գործածուեցա՛ւ։ Գործածուեցաւ Բա՛ռը։ Ցեղասպանութի՛ւն։ Գործածողին լեզուով՝ Genocide։ Իսկ…

Վերջապէ՛ս, Պայտըն ճանչցաւ Հայոց ցեղասպանութիւնը… Ի՞նչ է յաջորդ քայլը

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Անցեալ տարի, երբ Պայտըն նախագահութեան թեկնածու էր, խոստացաւ ճանչնալ Հայոց ցեղասպանութիւնը: Բայց, որովհետեւ ամերիկահայերը բազաթիւ անգամներ խաբուած են նախորդ նախագահներէն, որոնք չէին յարգած իրենց նախընտրական խոստումները, անոնք զգուշաւոր լաւատեսութեամբ կը վերաբերէին Պայտընի յանձնառութեան: Նոյնիսկ եթէ Միացեալ Նահանգները ցարդ քանի մը անգամ ճանչցած են Հայոց ցեղասպանութիւնը 1951-էն սկսեալ…

Ցեղասպանութեան նշումին դիմաց

Չէ պատահած, որ չկայացած պետութեան եւ այսքան ձախողութիւններու դիմաց, իշխանութիւն մը ունենանք, որ թուրքի սպառնալիքներուն ու յաւելեալ հողային պահանջներուն դիմաց Թուրքիոյ եւ Ազրպէյճանի հետ առեւտուրի եւ լաւ յարաբերութեան նշաններ տեսնէ, կամ ինչպէս Յովիկ Աղազարեանի նման չորքոտանի յիմար մը հեռատեսիլի հարցազրոյցէն կարծիք յայտնէ, թէ մեզի ի՞նչ շահ կայ, եթէ Թուրքիան Հայոց ցեղասպանութիւնը ընդունի… ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Բացարձակապէս,…