Նախիջեւան

Գողթն գավառ

Գեղեցիկ և բարեբեր է հին Հայաստանի Գողթն գավառը։ Իր գրաված տարածքով, պատմական անցյալով ու մշակույթով այն էական դեր է խաղացել հայ ժողովրդի պատմական անցայլում՝ մինչև XX դ. սկզբները։ Այստեղ ավանդաբար հարգի են եղել հայ երգն ու արվեստը, գիրն ու գրականությունը։ Հայ ժողովրդի վիպասանական երգերի ու առասպելների մասին խոսելիս՝ պատմահայր Մովսես Խորենացին վկայում է, որ դրանք…

Երնջակ գավառ

Հին է Երնջակ գավառը։ Դարերի ասք ու խոսքին վկա այս գավառի պատմական տարածքն այժմ ընդգրկում է Ջուլֆայի շրջանը, որը տարածված է Արաքս գետի ձախափնյա մասում՝ հանրահայտ Օձասար բարձրաբերձ լեռան շուրջը՝ Երնջակ գետի հոսանքն ի վար գտնվող հարթություններում։ Գեղեցկատես Օձասարը, որի հետ կապված են մի շարք ավանդություններ, ունի 2360 մ բարձրություն և, փաստորեն, գավառի տեղը մատնանշող…

Ճահուկ գավառ

Ճահուկ գավառը, որը միջնադարյան Սյունիքի 14-րդ գավառն էր համարվում, պատմական աղբյուրներում հիշատակվում է դեռևս Սեբեոսի, Ա. Շիրակացու, Ստ. Օրբելյանի, Ա. Դավրիժեցու և հետագա դարերի այլ պատմիչների պատմություններում։ Այս գավառի պատմական տարածքը ընդգրկում է այժմյան Շահբուզի շրջանը ամբողջապես և Նախիջևանի շրջանի մի մասը, որը միջնադարում (XII-XVII դարերում) փաստորեն հեռու էր բանուկ առևտրական ճանապարհներից։ Միակ գլխավոր երթուղին,…

Նախճավան գավառ

Հին Հայաստանի պատմության մեջ առհասարակ նշանակալից տեղ են գրավում Նախճավան գավառն ու համանուն քաղաքը։ Դեռևս նեոլիթյան շրջանից սկսած Նախճավան քաղաքի մերձակայքում օգտագործվել է աղի հանքը։ Հայտնի են Քյուլ Թափա էնեոլիթյան բազմաշերտ բնակատեղին, Աստապատ գյուղաքաղաքի հնավայր բնակատեղին և այլ նշանավոր պատմական վայրերը, որոնք խոսուն վկաներն են Նախճավան քաղաքի ու գավառի տարածքում մարդու վաղնջական բնակության, նրա ստեղծած…

Շարուր գավառ

Հին Հայաստանի այս գավառը վարչականորեն մտել է Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի կազմում և համարվում էր նրա 20-րդ գավառը։ Շարուրը մինչև V դարը եղել է Հայոց արքունի կալված-գավառը։ Արաբական տիրապետությունից ազատագրելուց հետո հայոց Սմբատ Ա Բագրատունի թագավորը Շարուրն ընծայել է Սյունյաց իշխաններին։ Թաթար—մոնղոլական, իսկ այնուհետև թուրքմենական ցեղերի ասպատակումներից հետո Շարուրը որպես նախիջևանյան խանության գավառ, պարսկական տիրապետության…

Նախիջևանի ԻՍՍՀ բնակավայրերը

Աղբյուրը՝ Արգամ Այվազյան Նախիջևանի ԻՍՍՀ հայկական հուշարձանները (համահավաք ցուցակ) Երևան, «Հայաստան» 1986թ. Նախիջևանի գավառների հին ու նոր բնակավայրերը սփռված են լեռնալանջերին ու լեռնափեշերին, բարեբեր հարթավայրերում ու ձորահովիտներում, լեռներից գահավիժող գետերի ու գետակների շուրջը։ Եվ դարեր ու պատմություն տեսած այս մեծ ու փոքր բնակատեղիներից շատ շատերն իրենց հիմնադրումից մինչև օրս հարատևում են։ Իսկ շատերն էլ դառն…

Բաքվում քննարկել են Նախիջևանում ստեղծված իրավիճակը

«Հեյդար Ալիեւն իշխանության գալու համար Նախիջեւանն օգտագործեց որպես հարթակ: Այսօր Իլհամ Ալիեւը Նախիջեւանը դարձրել է քաղաքական փորձադաշտ: Փորձարկումներ է անում այնտեղ, որ հետո դրանք կիրառի ամբողջ Ադրբեջանում: Այնտեղ մամուլի ազատություն չկա, իրավապաշտպանները չեն կարող գործունեություն ծավալել, թերթերի հրապարակումները եւս արգելվում են, իսկ ինտերնետի օգտագործումը` սահմանափակվում»: Այս միտքը հնչել է սեպտեմբերի 25-ին Ադրբեջանի դեմոկրատակյան կուսակցության շտաբում…

Նախիջևան այցը ցույց է տալիս, թե ինչու հայերը հետայսու չեն կարող ապրել Ադրբեջանի լծի տակ

Հարութ Սասունյան «Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի խմբագիր  Շոտլանդացի գիտաշխատող Սթիվեն Սիմը նկարագրել էր  իրտհաճ տպավորությունները Ադրբեջանի կողմից ներկայումս գրավված պատմականորեն հայկական տարածք հանդիսացող՝ Նախիջևան այցից հետո: Քանի որ Սիմի 2006 թվականի մերկացնող զեկույցը պատշաճ կերպով չէր լուսաբանվել միջազգային մամուլում, ես կցանկանայի այս հոդվածով ներկայացնել դրա որոշ կարևոր հայեցակետերը։ Սիմը հայտնել է, որ ինքը մտել է Նախիջևան…

Նախիջեւանն անկախության միտումնե՞ր է դրսեւորում

Վերջին շրջանում ադրբեջանական մամուլում հաճախ են շրջանառվում Նախիջեւանի ինքնավար հանրապետության կողմից Բաքվի իշխանություններին անտեսելու, նրանց հետ հաշվի չնստելու վերաբերյալ հրապարակումները: Ավելին, վերջին շրջանում Նախիջեւան մեկնած բաքվեցիներին պարզապես վռնդում են ինքնավար հանրապետությունից, ինչպես դա տեղի ունեցավ Նախիջեւան ուղեւորված բաքվեցի լրագրողների եւ իրավապաշտպանների հետ: Ուշագրավ է, որ Լրագրողների ազատության եւ անկախության ինստիտուտի նախագահ Էմին Հուսեյնովը մեկնելուց առաջ…