Տօներ

Հայ եկեղեցին այսօր նշում է Սուրբ Անաստաս քահանայի, Վարոսի, Թեոդորիտի եւ նրա որդիների հիշատակության օրը

Հայ եկեղեցին այսօր՝ հոկտեմբերի 28-ին, նշում է Սուրբ Անաստաս քահանայի, Վարոսի, Թեոդորիտի եւ նրա որդիների հիշատակության օրը: Qahana.am-ի փոխանցմամբ, Անաստաս քահանան († 628) նահատակվել է Պարսկաստանի Խոսրով Բ արքայի կողմից: Նա ազգությամբ պարսիկ էր, Ռաժիկ քաղաքից, ավազանի անունը՝ Մակունդատ: Երբ 614թ. պարսիկները գրավում են Երուսաղեմը եւ Քրիստոսի խաչը գերի տանում Պարսկաստան, նա՝ որպես պարսկական բանակի…

Խաչի Գիւտի տօն

Խաչի Գիւտը Քրիստոսի խաչափայտին նուիրուած չորս տօներէն մէկն է: 327 թուականին Բիւզանդական Կոստանդիանոս կայսրի մայրը` Հեղինէն, Տիրոջ խաչը գտնելու նպատակով կ’այցելէ Երուսաղեմ: Յուդա անունով հրեայ մը կ’օգնէ անոր։ Կ’երթան Քրիստոսի խաչուելու վայրը` Գողգոթան եւ հոն որոնումներու արդիւնքով կը հայտնաբերուի Յիսուսի և անոր խաչակից երկու աւազակներու խաչերը: Տիրոջ խաչը զանազանելու համար պատանիի մը դիակը, հերթով կը…

Տօն Շաղակաթի՝ Ս․ Էջմիածնի, ըստ Ս․ Գրիգոր Լուսաւորչի տեսիլքի

17 Օգոստոսի 2019 Շողակաթի տօնը Ս. Էջմիածնի Մայր Տաճարի նաւակատիքի տօնն է: Ըստ Ագաթանգեղոս պատմիչի` հայոց աշխարհի երկրորդ լուսաւորիչ Ս. Գրիգորը տեսիլք մը կը տեսնէ, ուր Քրիստոս Աստուած կ’իջնէ երկինքէն և ձեռքի ոսկէ մուրճով կը հարուածէ Սանդարամետ կոչուած կռատան տեղը:  Աննկարագրելի ու զարմանահրաշ այս տեսիլքով Միածինը կը մատնանշէ Մայր տաճարի հիմնադրման վայրը: Սուրբի այս տեսիլքը…

Ս. Աստուածածնայ օրինակով ապաւինիլ եւ ընդունիլ Աստուծոյ որոշումները

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ Կաթողիկոսական փոխանորդ Կիպրոսի թեմին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւն Համայն քրիստոնէութիւնը Ս. Աստուածածնի Վերափոխման տօնը մեծ շուքով կը տօնախմբէ օգոստոս 15-ին: Իսկ հայ եկեղեցին` օգոստոս 15-ի մօտաւոր կիրակին, այսինքն` 12-18 օգոստոսի միջեւ: Տօն մը, որ Հայ եկեղեցւոյ հայրերը հինգ տաղաւար տօներէն մէկը համարած են, եւ կը տօնուի ինը օրեր շարունակ, եւ որուն ընթացքին…

Վարդավառի ժողովրդական սովորություններն ու ավանդական ուտեստները

Հայոց ավանդական տոնակարգում Վարդավառն ամառային ամենամեծ տոնն է, որը, ըստ Հայ եկեղեցու տոնացույցի, տոնվում է Զատիկից 14 շաբաթ հետո: Իր էությամբ այն բնապաշտպանական տոն է և գալիս է հազարամյակների խորքից: Նախաքրիստոնեական Հայաստանում այն կապվում էր սիրո և գեղեցկության դիցուհի Աստղիկի հետ, որի մեհյանը ուխտի էին գնում ահել և ջահել, փառաբանում ձոներգերով, բագինին վարդեփնջեր դնելով, զոհաբերություններ…

Քրիստոսի 12 առաքեալներու և Ս. Պողոս 13-րդ առաքեալի յիշատակութեան օր

Յիսուս Քրիստոսի ընտրած 12 առաքեալները, Քրիստոսի աշակերտներն ու Քրիստոսի վարդապետութեան առաջին տարածողներն եղան։ Պետրոս, Անդրէաս, Յակոբոս, Յովհաննէս, Մատթէոս, Պարդուղիմէոս, Փիլիպոս, Թովմաս, Թադէոս, Յակոբոս (Ալփյան), Շմավոն (Կանանացի) և Յուդա առաքեալներ եւ անոնցմէ  վերջինը եղաւ Յիսուսի մատնիչը: Հետագային 12 առաքեալներու շարքին Յուդայի փոխարեն ընտրուեցաւ Մատաթիա առաքեալը: Անոնք Յիսուսի պատուիրանները քարոզեցին ու ուսուցանեցին տարբեր ազգերու, «մկրտեցին Հօր, Որդի և…

Համբարձում

ՕՔՍԱՆԱ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ Յարութիւնէ 40 օր յե­­­տոյ Քրիս­­­տոս կը համ­­­բառնայ եր­­­կինք. հա­­­­­յերը կը տօ­­­­­նեն Համ­­­­­բարձման տօ­­­­­նը. այս տա­­­­­րի Մա­­­­­յիսի 30-ին։ Չնա­­­­­յած օրը շար­­­­­ժա­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­կան է, սա­­­­­կայն միշտ հինգշաբ­­­­­թի օրը կը նշո­­­­­ւի։ Իսկ բուն ծէ­­­­­սերը չո­­­­­րեք­­­­­շաբթի օրէն կը սկսին եւ գի­­­­­շերո­­­­­ւայ կա­­­­­խար­­­­­դանքի մի­­­­­ջով անցնե­­­­­լով կ՚օծո­­­­­ւեն Համ­­­­­բարձման արե­­­­­ւի շո­­­­­ղերով։ Համ­­­­­բարձման տօ­­­­­նի այլ ու նախ­­­­­կին անուննե­­­­­րէն են Ճան­­­­­կիւլիւ­­­­­մը, Վի­­­­­ճակը, Կաթ­­­­­նապրի տօ­­­­­նը։…

Աւագ շաբաթ եւ Զատիկ

ՕՔՍԱՆԱ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ Աւագ շա­­­բաթը Մեծ Պահ­­­քի վեր­­­ջին շա­­­բաթն է, որի իւ­­­րա­­­­­­­քան­­­չիւր օրն ու­­­նի իր խոր­­­հուրդը, անու­­­նը, ծէ­­­սը, «կի­­­րակի»-ն։ Օրե­­­րը հիմ­­­նա­­­­­­­կանէն յայտնի են այս անուննե­­­րով. «Քոռ եր­­­կուշաբ­­­թին, Պաս երեք­­­շաբթին, Չիք չո­­­րեք­­­շաբթին, Աւագ հինգշաբ­­­թին,Հու­­­թի ուրբաթ օր, Զատ­­­կի շա­­­բաթ օր՝ Սուրբ Հա­­­ղորդման օր, Քիւֆթի կի­­­րակի»։ «Քոռ» (Շի­­­րակում՝ «Սեւ», Գե­­­ղար­­­քունի­­­քում՝ «Հու­­­շիկ, յու­­­շիկ») եր­­­կուշաբ­­­թին ցո­­­րեն աղա­­­լու, այ­­­դու՝ ջա­­­ղաց­­­պաննե­­­րի օրն էր։…

Միջինք

ՕՔՍԱՆԱ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ Մեծ Պա­­սի եր­­կար ու ձիգ 49 օրե­­րի 24-րդ օրը, որ չոր­­րորդ չո­­րեք­­շաբթին է, յայտնի է Մի­­ջինք անու­­նով։ Այդ օրը բա­­ղարջ էին թխում, բա­­ղար­­ջի մէջ նշան էին դնում՝ դրամ, ու­­լունք կամ որե­­ւէ այլ նշա­­նաւոր իր։ Նշա­­նը բախ­­տա­­­գու­­շակ էր՝ ում բա­­ժին հաս­­ներ, նրա­­նը պի­­տի լի­­նէր տա­­րուայ բա­­րօրու­­թիւնը, իսկ եթէ դա­­նակը նշա­­նին էր դիպ­­չում, գու­­շա­­­կում էին,…

Բարեկենդան օրեր է, խելքս գլխէս կորեր է

ՕՔՍԱՆԱ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ Առաջաւորաց պա­սէն սկսեալ մինչ Մեծ Պա­­­սի օրե­­­րը հա­­­յոց գա­­­ւառ­­­նե­­­­­­­րում Բա­­­րեկեն­­­դան օրեր է, ու­­­րա­­­­­­­խու­­­թեան, կե­­­րու­­­խումի, զուար­­­ճութիւննե­­­րի օրեր է։ Բա­­­րեկեն­­­դա­­­­­­­նի երկշա­­­բաթեայ օրե­­­րի ըն­­­թացքին ժո­­­ղովուրդն այնքան կ՚ու­­­տէր, այնքան կը խմէր, որ ամէն օր մէ­­­կի տու­­­նը կը պար­­­պէր։ Ոչ­­­խար, գառ, կով, թռչնե­­­ղէն կը մոր­­­թէին իրենց բա­­­րեկամ­­­նե­­­­­­­րու հետ միասին օր­­­նի­­­­­­­բուն կ՚ու­­­տէին ու կը խմէին, այնպէս որ օրը Փո­­­րեկեն­­­դան…