Հայոց Ցեղասպանութիւն

ԳԻՏԱԺՈՂՈՎ ԱԴԱՆԱՅՈՒՄ՝ ՆՎԻՐՎԱԾ «1909-Ի ԱԴԱՆԱՅԻ ԴԵՊՔԵՐԻՆ»

           Հ.Չաքրյան  Բանախոսները նույնիսկ չեն հիշատակել դեպքերը, այլ՝ «հայերից ներողություն խնդրելու» պատրաստակամության համար մեղադրել են վարչապետ Էրդողանին Տարածաշրջանի արաբական երկրները դարձել են հակակառավարական խռովությունների թատերաբեմ: Դրանք Թունիսում, ապա եւ Եգիպտոսում հանգեցրին երկրի նախագահների՝ հետեւաբար վարչակարգերի տապալմանը: Եգիպտոսի օրինակով երկրի նախագահին տապալելու համար պայքար են մղում Եմենում, իսկ Սիրիայում, Իրանում եւ այլուր…

Հայկական գյուղերի բնակչությունը Սասուն գավառում

Իրենց առանձնահատուկ տարազներով սասունցի հայերի ամենահայտնի էպոսի օրրանը եղող լեռնոտ Սասուն գավառը մի շրջան էր, որտեղ ապրում էին հայեր: 1914 թ. Սասուն գավառն ուներ 156 գյուղ, 127 եկեղեցի, 6 վանք, 15 դպրոց և 24.233 (2812 տուն) բնակչություն: 1914 թ. Սասունը շարունակում էր իր կյանքն այս հարստությամբ, որը սասունցիներին էր փոխանցվել իրենց պապերից: Սասնա գյուղերը Հեզու/Հազո…

Տեղահանված հայերից մնացել են 41 հազար 117 դատարկ տներ

    Մուրադ Բարդաքչը                  Թալեաթ փաշայի փաստաթղթերի մեջ գտնվում է նաև տեղահանված հայերից մնացած անշարժ գույքերի ցուցակը: Համաձայն Թալեաթ փաշայի հրամանով Վերաբնակեցման, աշիրեթների և գաղթականների վարչության պատրաստած աշխատության` 18 վիլայեթի և սանջակի բաժանված հայկական ունեցվածքի թիվը եղել է 41 հազար 117, իսկ բնակչության հաշվարկները ցույց են տալիս, որ Սվաս վիլայեթում, որտեղից ամենաշատ…

Արևելքում քրդացած հայերը չափից դուրս շատ են

Մեր կայքէջում հրապարակված այս հարցազրույցի կրճատ տարբերակի հանդեպ ընթերցողները մեծ հետաքրքրություն ցուցաբերեցին: Ուստի հարցազրույցը ներկայացնում ենք ամբողջական տեսքով:   Ըստ դոկտոր, պրոֆեսոր Սելիմ Դերինգիլի` արևելյան շրջաններում քրդախոս հայեր կան… Բողազիչի համալսարանի Պատմության բաժնի պրոֆեսոր Սելիմ Դերինգիլը հարցազրույց է տվել «Թարաֆ» օրաթերթի լրագրող Նեշե Դյուզելին: Դերինգիլն առաջ է քաշել շատ ուշագրավ վարկածներ: Պատմաբան Դերինգիլը նշելով, թե…

Արևելքում քրդացած հայերը չափից դուրս շատ են

Ըստ դոկտոր, պրոֆեսոր Սելիմ Դերինգիլի` արևելյան շրջաններում քրդախոս հայեր կան… Բողազիչի համալսարանի Պատմության բաժնի պրոֆեսոր Սելիմ Դերինգիլը հարցազրույց է տվել «Թարաֆ» օրաթերթի լրագրող Նեշե Դյուզելին: Դերինգիլն առաջ է քաշել շատ ուշագրավ վարկածներ: Պատմաբան Դերինգիլը նշելով, թե 1895 թ. Աբդուլ Համիդ Երկրորդի ժամանակաշրջանում հայերի դեմ կոտորածներ են կատարվել, նաև հետևյալ տեղեկություններն է հաղորդել վերոնշյալ տարեթվից մինչ…

«Բարենորոգումներից» դեպի ցեղասպանություն տանող ուղին

Ռագըփ Զարաքօլու Հայկական հարցը Օսմանյան կայսրությունից ժառանգություն մնացած այն խնդիրների կարևոր օրինակներից մեկն է, երբ հարցերը քաղաքականորեն և իրավական կերպով «լուծելու» փոխարեն` ընտրում են դրանք «հերքելու» մեթոդը: Հայկական հարցը, որոշ իմաստով, Օսմանյան կայսրության` մոտ երկու հարյուրամյակ շարունակվող գործընթացի ամենավերջին օրինակներից մեկն է: Եթե դա ասելու լինենք նորաձև արտահայտությամբ, այդ մտայնության չփոխվելու պատճառով ո’չ «Թանզիմաթը» («բարեփոխումները),…

ՕՍՄԱՆՅԱՆ ԿԱՅՍՐՈՒԹՅԱՆ ՌԱԶՄԱԿԱՆ ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԱՏՅԱՆԻ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԽՆԴՐԻ ՔՆՆԱՐԿՈՒՄՆԵՐԸ ԵՐԻՏԹՈՒՐՔԵՐԻ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ (1919 թ.) ԵՎ ՄԱՄՈՒԼՈՒՄ

Մելինե Անումյան Մուդրոսի զինադադարի կնքումից հետո (1918 թ. հոկտեմբեր 30) Առաջին համաշխարհային պատերազմում պարտություն կրած Օսմանյան կայսրության սուլթան Մեհմեդ VI Վահիդեդդինը, Անտանտի կողմից թելադրվելիք հաշտության ծանր պայմանները մեղմելու նպատակով, հրամայեց նորընտիր վարչակազմի նախագահ Ահմեդ Իզզեթ փաշային հետաքննիչ հանձնախմբեր կազմել` պատերազմի տարիների երկու վարչակազմերի նախարարներին և Միություն և առաջադիմություն կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամներին Օսմանյան կայսրությունը պատերազմի…

1938-Ի ՏԵՐՍԻՄԻ ՔԻԶԻԼՊԱՇՆԵՐՈՒ ԵՒ ՀԱՅԵՐՈՒ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԻՒՆԸ

ՎԱ­ՀԱԳՆ ԳԱ­ՐԱ­ԳԱՇ­ԵԱՆ  Տերսիմի ապստամբութեան ղեկավար` Սէյիտ Ռիզա  Օս­ման­եան Թուրք­իոյ իրա­ւա­յա­ջորդ հան­րա­պե­տա­կան կամ քե­մա­լա­կան Թուրք­իոյ կող­մէ ազ­գա­յին փոքրամասնութիւններուն դէմ իրա­գործ­ուած հա­ւա­քա­կան կոտորածնե­րուն, ջար­դե­րուն եւ ցե­ղա­յին սպանդ­նե­րուն մա­սին այ­սօր­ուան քաղաքակիրթ աշ­խար­հը սա­կա­ւա­թիւ աղ­բիւր­նե­րէ տե­ղե­կու­թիւն­ներ ու­նի միայն: Փոքր Աս­իոյ դա­րա­ւոր բնիկ ժո­ղո­վուրդ­նե­րուն դէմ հան­րա­պե­տա­կան Թուրք­իոյ գործադ­րած բռնա­րարք­նե­րը առ այ­սօր կը մնան լռու­թեան ծած­կոյ­թին տակ: 1920-ական­նե­րու հայ­կա­կան Կի­լիկ­իոյ բռնի…

Չմոռանալ ցեղասպանությունը…

              Միքայել Հակոբյանը   Հոդվածը հրապարակվել է որպես «Ռադիկալ» օրաթերթի 2010 թ. դեկտեմբերի 24-ի համարի առաջնորդող: Նրանք, ովքեր մեծ տառապանքներ են քաշել այլոց պատճառով, որոնում են մոռանալու և նորմալ կյանք վարել կարողանալու ուղին: Սակայն լինում են նաև այնպիսիք, ովքեր ստանձնում են ճշմարտությունը պատմելու պարտականությունը` հետագա սերունդներին պաշտպանելու հույսով: Անրաժեշտ…

Ցեղասպանության հարցում թուրքերի համար ավելի վտանգավոր է Սփիլբերգը, քան Կոնգրեսը. թուրք հոդվածագիր

Մուրադ Բարդաքչը         Արշավը, որ սկսել են հայերը Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին ընդառաջ, շատ ավելի մեծ վնասներ կարող է պատճառել Թուրքիային, քան Միացյալ Նահանգների Կոնգրեսի կողմից Ցեղասպանության բանաձևի ընդունումը։ Այս մասին է գրում Haberturk–ի հոդվածագիր Մուրադ Բարդաքչըն՝ անդրադառնալով Հայաստանի Ազգային կինոկենտրոնի կողմից ամերիկացի կինոռեժիսոր Սթիվեն Սփիլբերգին Հայոց ցեղասպանության մասին ֆիլմ նկարահանելու առնչությամբ…