Հայոց Ցեղասպանութիւն

Յոզղատի հայոց տեղահանության և կոտորածների դատական նիստերի արձանագրությունները

 Ինչպես հայտնի է` 1919-1920 թթ. Ստամբուլում գործող թուրքական ռազմական արտակարգ ատյանները դատապարտել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում կատարված հայոց տեղահանության ու կոտորածների, այսինքն` Հայոց ցեղասպանության հեղինակներին և իրականացնողներին: Սույն մեղադրանքով տեղի են ունեցել բազմաթիվ դատական պրոցեսներ, այդ թվում` ՙՄիություն և առաջադիմություն՚ կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամների, ՙՀատուկ կազմակերպության՚ ղեկավարների, կառավարության անդամների, կուսակցության պատասխանատու քարտուղարների, ինչպես նաև`…

ՏՐԱՊԻԶՈՆԻ ՀԱՅԵՐԻ ՏԵՂԱՀԱՆՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԿՈՏՈՐԱԾՆԵՐԻ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

Մեղադրական եզրակացությունը   Հայոց ցեղասպանության փաստի հանդեպ Թուրքիայի պաշտոնական պատմագրության որդեգրած համառ ժխտողականության պայմաններում շարունակում է  արդիական  մնալ ցեղասպանության փաստագրումը` հատկապես օսմանյան վավերագրերի միջոցով: Օսմանյան փաստաթղթերի մեջ առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում 1919-1920 թթ. Ստամբուլի ռազմական արտակարգ ատյաններում իրականացված մի շարք դատական գործերը, որոնք վերաբերում էին Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչ թուրքական կառավարության անդամներին, երիտթուրքական…

1915-ին առնչվող քայլ`գերմանական հիմնադրամի կողմից

1915 թ. աղետի մեջ Գերմանիայի ունեցած դերի վերաբերյալ ուսումնասիրություններով զբաղվող Լեփսիուսի տուն-հիմնադրամից մի պատվիրակություն անցած շաբաթ այցելել է Ստամբուլ և այստեղ հանդիպումներ ունեցել: Օսմանյան կայսրությունում 1915 թ. հայերի ապրած «Մեծ աղետի» և այդ աղետի մեջ Գերմանիայի ունեցած դերի մասին ուսումնասիրություններ իրականացնող Լեփսիուսի տուն-հիմնադրամից մի պատվիրակություն, անցած շաբաթ գալով Ստամբուլ, այստեղ որոշ հանդիպումներ է ունեցել: Պատվիրակության…

Այն ամենը, ինչ չի կարողանում հասկանալ Դավութօղլուն

Այլևս 1915 թ. մասին խոսելիս պետք է ազատվել «բոլորն են տառապել» արտահայտությունից, քանի որ խոսքը գնում է տարբեր բնույթի բռնության ձևերի մասին: «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությունը Հայոց ցեղասպանության հարցում մի կողմից 95 տարվա պատմություն ունեցող թյուրքյուն է կրկնում, մյուս կողմից էլ փորձում է մի նոր մեթոդ կիրառել: Այդ նոր մեթոդի փորձարկումը գլխավորում է մեր հարգելի…

Ըստ Մարաշլըի` Հայոց ցեղասպանության մեջ իր բաժինն ունի նաև Գերմանիան

Հետազոտող Ռեջեփ Մարաշլըն* հայտնեց, որ Հայոց ցեղասպանության մեջ իր բաժինն ունի նաև Գերմանիան: Բելգիայի Դեմոկրատ հայերի միությունը կազմակերպեց Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված մի սեմինար, որին մասնակցեց նաև հետազոտող և գրքերի հեղինակ Ռեջեփ Մարաշլըն: Վերոհիշյալ միության` Բրյուսելում գտնվող հավաքատեղիում կայացած սեմինարն սկսվեց սինեվիզիոն ցուցադրությամբ: Երբ էկրանին արտացոլվեցին 1915 թ. տեղի ունեցած ցեղասպանության տեսարանները, դահլիճում հուզմունք նկատվեց: «Գերմանիան…

Ի՞նչ են ուզում հայերը մահմեդականներից

Անցած տարիներին Սյուլեյման Դեմիրելը հետևյալն էր ասել սովորել ու աշխատել ցանկացող գլխաշորավոր կանանց հասցեին. «Թող գնան արաբական երկներ»: Երբ ես լսեցի  այս խոսքը, առաջին բանը, որ մտիքս եկավ, հայոց տեղահանությունն էր, քանզի գիտեմ, որ այս մտայնությունը, որը եթե անգամ չկիրառվեց միջազգային պրակտիկայում, սակայն կարող է Թուրքիայից քշել այստեղի կանանց 65 տոկոսը կազմող գլխաշոր կրողներին. տարիներ…

ՓԱՍՏԱԹՈՒՂԹ

Հակառակ մեր որոշ պատմաբանների պնդումներին, թե Հայոց ցեղասպանությունը մասնագետների կողմից լավապես եւ ամբողջովին ուսումնասիրված թեմա է, բազմաթիվ փաստեր ու փաստաթղթեր ապացուցում են, որ այդպես չէ: Դեռեւս շատ աշխատանք կա կատարելիք: Ցեղասպանությունը հայերի դեմ սկսվել է ոչ թե 1915, այլ 1894 թ.-ին եւ ավարտվել ոչ թե 1923, այլ 1956 թ.-ին՝   Համիդյան ջարդերից մինչեւ Ադանայի կոտորածները, Մեծ…

Մի ապրիլի 24 Սիրիայի անապատում

Այս տողերը գրում եմ Սիրիայի անապատում գտնվող մի վայրում: Ոչ մի տեղեկություն չունեմ, թե ինչով է ավարտվելու կամ ավարտվել Ստամբուլում թուրքերի կողմից առաջին անգամ ապրիլի 24-ի ոգեկոչումը: Թաքսիմ հրապարակի միջոցառումը սկսվելու էր ժամը 19:00-ին: Արդեն տեղեկացել էի, որ Հայդարփաշա կայարանում կեսօրվա ժամերին տեղի ունեցած միջոցառումն անցել է համեմատաբար «առանց միջադեպերի»: Տեղյակ չեմ նաև, թե ինչ…

Անկողմնակալ հիշողություն և «մոռանալ` ըստ արժանվույն»

Օսման Քյոքերն ինձ մի էլեկտրոնային նամակ ուղարկեց «Պիկնիկ` հայկական անդնդում» վերնագրով հոդվածիս տպագրումից հետո: «Բիրզամանլար» հրատարակչության տնօրեն Քյոքերի` 2005 թ. տպագրված գիրքը հետևյալ վերնագիրն է կրում. «Հայերը Թուրքիայում 100 տարի առաջ. Օռլանդո Կառլո Կալումենոյի բացիկների հավաքածուն»:   Քյոքերն ինձ հղած իր նամակում պատմում էր, որ անցած ամառ մի ուղևորություն է կատարել դեպի Թուրքիայի արևելյան հատվածում…

Թուրք Պատմաբանը Կը Հաստատէ Հայկական Ցեղասպանութեան Փաստը

ՊՈԼԻՍ, «Մարմարա».- Թրքական «Թարաֆ» թերթի թղթակից Նեշէ Տիւզել Թուրքիոյ պատմութեան մութ էջերուն վերաբերեալ հարցազրոյց մը կատարած է թուրք պատմաբան Սելիմ Տերինկիլի հետ, որուն պատասխանները կը յատկանշուին իրենց համարձակութեամբ: Տերինկիլ յայտնած է, որ 1915ին, «Երիտասարդ թուրքերը ջանացած են բնաջնջել ամբողջ հայ բնակչութիւնը»։ Պատասխանելով այն հարցումին, թէ Երիտասարդ թուրքերէն առաջ հայերու կոտորածներ եղա՞ծ են, Տերինկիլ յայտնած է.…