Արեւմտեան Հայաստանն այսօր

Վաքըֆ . Թուրքիայի միակ հայաբնակ գյուղում 5 տարի է` հարսանիք չի եղել

Քրիստինե Աղալարյան Անթաքիայից 25 կմ դեպի հեռու է գտնվում հայաբնակ Վաքըֆ (անվանում են նաև՝ Վաքըֆլը, Վաքիֆ) գյուղը: Ճանապարհի հիմնական մասը բարեկարգ է, բայց որոշ հատվածներում վերանորոգման աշխատանքներ են ընթանում: Մեր ավտոբուսը կանգ է առնում գյուղի սկզբին: Վաքըֆը նայում է դեպի Միջերկրական ծով: Էքսկուրսավար Ֆերզանը մեզ ցույց է տալիս տուրիստներին հայտնի Չելիքի լողափը, որից այն կողմ…

Քառատված խաչ

«Երկիր Մեդիա» հեռուստաընկերության եթերում Գեղամ Մանուկյանի լրագրողական սուր հայացքն այս անգամ ուղղված է պատմա-մշակութային մեծ արժեք հանդիսացող, “Գերեվարված եկեղեցիների” շուրջ ծագած խնդիրներին: Օտար ու խորթ հոգիների համար` ընդամենը տուրիստական կենտրոն ու եկամտի աղբյուր… Հավատացող ու անձնուրաց հոգիների համար` սրբավայր, սրբատեղի, արյունոտ պատմության քառատված վկա…ԱՂԹԱՄԱՐ… Հայկական հազարավոր եկեղեցիներ, որոնք ամեն օր, ամեն վայրկյան կարող են անողոքաբար…

Քրդերը քանդում են Դիվաբույնի վանքը

Գայանե Առաքելյան Աղթամար կղզու Սբ. Խաչից ընդամենը մի քանի կմ այն կողմ եկեղեցի են քանդում: Պատմական Ռշտունիք գավառի Հիգեղ (հայաբնակ է եղել մինչեւ 1894թ. համիդյան ջարդերը) գյուղի նավակայանից շարժվեցինք Դիվաբույնի վանք: Վերջինիս կառուցման ճշգրիտ տարեթիվն անհայտ է, միայն հայտնի է որ վանքը 1447թ. հիմնանորոգվել է Աղթամարի կաթողիկոս Զաքարիա 3-րդի հայրապետության օրոք: Վանքն ունի երկու միանավ…

Ռիզեի Չամլըհեմշին գավառի Մուրադ գյուղում գերեզմաններում ոսկի պահելու շուրջ ասեկոսեների պատճառով գյուղում արձանագրվել է գանձագողերի հոսք

Անցյալ տարի Չամլըհեմշին գավառի Մուրադ գյուղում, որն ունի 400 բնակչություն` բաղկացած 80 տնից, ճանապարհային շինարարության համար սկսվել է շինարարություն: Այս ընթացքում մայրուղու վրա ի հայտ եկան գմբեթանման բլուրներ, որոնք, համաձայն տարածված լուրերի, հայկական գերեզմաններ են: Իսկ այն խոսակցությունները, թե նախկինում այդ շրջանում ապրող հայերը հեռանալուց առաջ իրենց ոսկիները թաղել են գերեզմաններում, կարճ ժամանակահատվածում տարածվեց գավառի…

Կրոնական ծիսակատարության պատրաստվող Թուրքիայի հարավարևելյան եկեղեցին

Վերջիհան Զիֆլիօղլու   Վանի Աղթամար կղզու եկեղեցուց հետո Սուրբ Կիրակոս հայկական եկեղեցին պատրաստվում է կրոնական ծիսակատարության: Ստամբուլահայերի հիմնադրամը սկսել է եկեղեցու վերանորոգումը` համախմբելով Թուրքիային և հայկական սյուռքին: Հիմնադրամի նախագահ Էրգյուն Այըքն ասաց, որ «եկեղեցին համամարդկային ժառանգություն է»։ Հարավարևելյան Անատոլիայում հայկական ներկայության կենդանի հիշողության` Սուրբ Կիրակոսի` Միջին Արևելքի ամենամեծ եկեղեցիներից մեկի վերնորոգումը Դիարբեքիրի աշխատողները գնահատել են…

Խարբերդի նահանգը և հայկական գյուղերը՝ լուսանկարների ուղեկցությամբ

Խարբերդի նահանգ,  Էլյազըգ, Էլյզըգ, Էլյազըկ, Էլյզըղ, էլյազիգ, Խարբերդ, Խարբերդի կուսակալություն, Խարբերդ, Խարբուդ. Խարբութ, Խարբուտ, Խարպերտ, Խարպութ, Խարպուտ, Խարպուրտ, Խարփութ, Խսւրփուտ, Կարբերդ, Հարբերդ, Հարբուտ, Հզնիզիատ, Հըսն Զիատ, Հըսն Զիյատ, Հիսն Զիադ, Հիսն Զիաթ, Հիսն Զիաւո, Հիսն Զիյադ, Հիսն Զիյաթ, Մամուրեթ-ել-Ազիզ, Մամուրեթ-յուլ-Ազիզ, Մամուրեթ-յուլ-Էազիզ, Մամուրեթ-ուլ-Ազիզ, Մամուր-ուլ-Ազիզ, Մեմուրեթ-ալ-Ազիզ, Քարպութ, Քարպուտ, Քարփութ—Նահանգ (վիլայեթ), կուսակալություն Արևմտյան Հայաստանում, Արևմտյան Եփրատի և Արածանիի…

Դերսիմի հայկական եկեղեցին կողոպտվել է

  Մինչև 1960-ական թթ. Դերսիմի Մազգիրթ (Մանազկերտ) գավառում ապրող հայերի ծիսական արարողությունների վայրերը` եկեղեցիները, խնամքի բացակայության պահմաններում վերածվել են ավերակների: Թեև Մշակույթի նախարարությունը ցուցակագրել և գրանցել է դրանք, սակայն Գյոլբաղը հայկական եկեղեցին 50 տարվա ընթացքում ամբողջովին փլուզվել է: Անխնամ մնացած եկեղեցու առաստաղը բնության երևույթների արդյունքում փլուզվել է, իսկ ներսի հատվածը կողոպտել են գանձագողերը: Մանազկերտի քաղաքապետարանի…

Մեր հարցազրույցը Միհրան Փրկիչ Գյուլթեքինի հետ

Ներկայացնում ենք Արևմտահայաստանի և Արևմտահայության հարցերի ուսումնասիրության կենտրոնի հարցազրույցը Դերսիմի հայերի հավատքի և սոցիալական փոխօգնության միության հիմնադիր նախագահ Միհրան Փրկիչ Գյուլթեքինի հետ:   Պրն. Միհրան Փրկիչ Գյուլթեքին, հայաստանցիները ուշիուշով հետևում են Ձեր միության գործունեությանը: Շատ կարևոր նախաձեռնություն եք սկսել: Կպատմե՞ք, թե ինչպես ծագեց միություն ստեղծելու գաղափարը: Մեծացել ենք այն ինքնության գիտակցությամբ, որը հայտնի է եղել…

Լեռան լեգենդը` Սասուն

Էրսոյ Սոյդան             Այս շաբաթ այցելում ենք ուղղաձիգ լեռների մեջ պարուրված մի երկիր` Սասուն: Կյանքը Սասունում անցնում-գնում է լեռան ժայռոտ լանջերի և անդունդների եզրին, սովորական դեպքում մարդու համար գլխապտույտ առաջացնելու չափ վտանգավոր անդունդներն այստեղ խաղահրապարակ են ծառայում մանուկների համար: Աշխարհագրության բարդությունը ստեղծել է արտաքին աշխարհից գրեթե մեկուսացած մի տարածք, հանգամանք,…

Դերսիմի հայերը հանդիպեցին

Վերջերս ստեղծված Դերսիմի հայերի միության` Բաքըրքյոյի Զիյա ռեստորանում կազմակերպած ընթրիքի ժամանակ միության նախագահ Միհրան Փրկիչ Գյուլթեքինը իր  ելույթում դերսիմցի հայերին կոչ արեց վերադառնալ հայկական մշակույթին` ասելով. «Ամենապատվավոր իրավունքը մշակույթին տեր կանգնելն է»: Դեկտեմբերի 18-ի հրավերքին Ստամբուլում և Դերսիմում ապրող դերսիմցի հայերի հետ մեկտեղ մասնակցեցին նաև Օվաջըքի քաղաքապետ Մուսթաֆա Սարըգյուլը, դերսիմցի գրող   Ահմեդ Ջիհանը, «Հրանտ Դինք»…