Արեւմտեան Հայաստանն այսօր

Փոքրամասնություններին ունկնդրելիս…

* Նրանք մի ժամանակ այս կողմերի արհեստավորներն էին: Պայտագործները, ջուլհակները, արծաթագործները, դարբինները, անագողները… Իրենց պապերից էին ժառանգել այդ արհեստները: Գործի մեջ` ազնիվ, աշխատանքի որակը կարևորող և ժողովրդի վստահությունը շահած արհետավորներ էին նրանք… * Նրանք, անկախ այն բանից, որ ազգային փոքրամասնություն էին, այնուամենայնիվ մի ժամանակ այս կողմերում արհեստներ տարածած հատվածն էին: Ասորիների, եզդիների պես` հայերն էլ…

Սասունի Հայերու Միութիւնը Իր Գործունէութիւնը Կ՛ընդարձակէ

ՊՈԼԻՍ, «Մարմարա».- Պոլսոյ «Մարմարա» օրաթերթէն ստացանք հետեւեալ լրատուութիւնը. Միջոցէ մը ի վեր, մամուլին մէջ կը խօսուէր Սասունի ու զանազան նահանգներու հայերու կողմէ հիմնուած միութեան մը մասին, որուն գործունէութեան շուրջ յստակ գաղափար չունէինք։ Չորեքշաբթի, Յունիս 29ին, «Մարմարա»ի խմբագրատուն այցելութեան եկաւ այս միութեան հիմնադիրներէն ու ամէնէն գործօն տարրերէն Ազիզ Տաղճը, որուն հետ ծանօթացանք, եւ որմէ շատ հետաքրքրական…

Հնարավո՞ր է արթնացնել Թուրքիայի մուսուլմանացած հայերին

ԴԻԱՆԱ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Թուրքիայի միայն 4 շրջաններում հաշվառվել են 1000-ից ավելի հայկական եկեղեցիներ ու գերեզմանատներ: Գլենդելի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու սրահում Լոս Անջելեսի «Արեւմտյան Հայաստանի պաշտպանության խորհուրդը» (նախագահ` Մայքլ Սոսիկյան) հանդիպում էր կազմակերպել Ազիզ Առաքել Դաղջըի հետ: Ազիզ Առաքելը սասունցի է, Եղեռնին զոհ գնացած գերդաստանի մի մասնիկ: 2006 թ. Պոլսում նրա հիմնած «Սասուն, Բաթման, Մուշ, Վան-հայոց մշակույթի…

Առաքելոց վանքը. Տարոնի հայկական անցյալի անխոս, խոնարհվող վկան

ԹԱԹՈՒԼ ՀԱԿՈԲՅԱՆ Լրագրող, Սիվիլիթաս հիմնադրամի փորձագետ Սեպտեմբերյան մի առավոտ ուղևորվեցի Մշո Առաքելոց վանք: Պատմության գրքերում այս անունը շատ էր հանդիպել: Նախ հասա քրդաբնակ Առաք անունով նախկին հայկական գյուղը, որը Մուշից յոթ-ութ կիլոմետր է հեռու: Ավտոբուսի վարորդը, ով Մուշից հասցրել էր Առաք, օգնեց գտնել գյուղացիներից մեկին, ով համապատասխան վճարի դիմաց հայ ուխտավորներին առաջնորդում է դեպի Տավրոսի…

Մուշ. ո՞ւր են այս քաղաքի Սուրբ Խաչերը

ԹԱԹՈՒԼ ՀԱԿՈԲՅԱՆ Լրագրող, Սիվիլիթաս հիմնադրամի փորձագետ Մանկահասակ աղջիկներից 11-ամյա քրդուհի Ռաբիյան մեծ ծնողներից էր իմացել իրենց տան հենց հարևանությամբ դեռ կիսականգուն հայկական եկեղեցու անունը` Անա Մարիամ: Կիսաքանդ, անգմբեթ այս եկեղեցին հավանաբար գրքերում հիշատակվող Սուրբ Մարինեն է` Մուշ քաղաքի հայկական յոթ եկեղեցիներից ամենաշքեղը: Երբ ես մոտեցա ու համբուրեցի եկեղեցու մուտքի քարը, Ռաբիյան ու մյուս աղջիկները բարձրաձայն…

Իմացիր, որ այն, ինչ տխուր սրտով թողել ես հեռանալիս, վերադարձիդ այլևս չես գտնի…

«Երբ կարդաք այս տողերը, մի Ապրիլի 24-ի էլ կասեք «ռոժբաշ» (քրդերեն` բարև) կամ «բարև» (տեսքտում հայերենով է): Իսկ եթե այդքան խիզախ չեք, թեթև «մերհաբա»-ն էլ (բարև` թուրքերեն) բավարար կլինի: Գրեթե մեկ դար առաջ Անատոլիայի Միջագետք կոչեցյալ հողերից հավաքական կոտորածի ենթարկված մի արևելյան ազգի կրած տառապանքները մի անգամ էլ կոգեկոչեք ձեր սրտում, հոգում և ես-ում: Վստահ…

ԿԱՐՍՈՒՄ ՍԲ. ԱՌԱՔԵԼՈՑ ԵԿԵՂԵՑԻՆ ՎԵՐԱԾՎԵԼ Է ՄԶԿԻԹԻ, Եղիշե Չարենցի տունն էլ` դարձել աղբանոց

ՀԱՍՄԻԿ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ  Կարս-Երեւան «Բարի գալուստ Թուրքիայի Հանրապետություն»` վրաց-թուրքական սահմանին ասաց երիտասարդ թուրք սահմանապահը: Արտահայտությունը չափազանց խորթ էր հայ զբոսաշրջիկների մեր խմբի համար, որ ավելի քան 12 ժամ ճանապարհ էր կտրել` այցելելու ոչ թե Թուրքիա, այլ` ուխտագնացություն կատարելու Պատմական Հայաստան: Մեզանից յուրաքանչյուրը հոգու խորքում գիտակցում էր, որ հայրենիքից հայրենիք անցնելու համար չորս սահման է անցել ու…

Անատոլիայի (Արևմտյան Հայաստան-Ակունքի խմբ.) ավերված եկեղեցիները` մի ամերիկացու հայացքով

Բրայան Մորիըրթին ամերիկացի լուսանկարիչ է: Ապրում է Նյու Յորք նահանգի Նյու Ջերսի քաղաքում: Մինչ այսօր միշտ աշխատել է իր երկրում: Ավարտել է Նյու Յորքի համալսարանի Տեսողական արվեստի բաժինը: Անցյալ տարվա օգոստոսին այն աշխատանքի նպատակով, որին տվել է Cultural Artifacts (Մշակութային հուշարձաններ) անվանումը, եկել է Թուրքիա` Անատոլիայում (Արևմտյան Հայաստան-Ակունքի խմբ.) գտնվող եկեղեցիները լուսանկարելու նպատակով: Իր ուղևորության…

ԹԱՔՑՆՈՒՄ, ՋՆՋՈՒՄ ԵՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԵՏՔԸ

«1915 թվականից ի վեր Արեւմտյան Հայաստանի տարածքում քրիստոնեական հուշարձանները թիրախ են եղել: Եվ թուրքերը մտածել են` եթե ուզում ենք հայկականը ոչնչացնել, ուրեմն քրիստոնեականը պիտի ոչնչացնենք: Վերջին մի քանի տարիներին հայկական ճարտարապետական հուշարձանների նկատմամբ «վերականգնողական» քաղաքականությունը պայմանավորված է մի կողմից՝ Եվրոպայի աչքում քաղաքակիրթ երեւալու ցանկությամբ, մյուս կողմից, այն հայկական հուշարձանները այլափոխելու, ակունքից կտրելու հստակ նպատակ է…

Հիմա Վանի ժամանակն է

Մշակութային մեծ հարստությունից բացի նաև բնության անզուգական տեսարաններ ունեցող Վանում սկսվել է տարվա ամենագեղեցիկ եղանակը: Ամպերի պարը Վանա լճի ափերին մայրամուտից հետո… Քուզու կղզին Վանա լճի չորս կղզիներից ամենափոքրն է: Կղզի կարելի է հասնել մակույկով Գևաշի կառամատույցից 35 րոպեի ընթացքում: Իսկական դրախտի նմանվող կղզում մի փոքրիկ մատուռ է գտնվում: Գևաշի Ին գյուղն` իր աննման ծաղիկներով…