Արեւմտեան Հայաստանն այսօր

ՍԱՐԷՆ-ՁՈՐԷՆ. Մանազկերտ ալ հայեր կան եղեր

Երբ այս սիւնակը անուանեցինք, ասկէ-անկէ առանց ուղեգիծ մը որդեգրելու կամ ալ առանց կաղապարի մը մէջ ձեւաւորելու, սարէն-ձորէն ընտրել մեր նիւթերը: Այսուհանդերձ, ինչպէս որ ընթերցողը արդէն նկատած է, պատմամշակութային կոթողներու, ազգագրական բնոյթի նիւթերու առատութիւնը ատեն ատեն կե ստիպէ արտագրութիւններ կամ փոխառութիւններ ընելու տեղական կամ արտասահմանեան թերթերէ: Անցեալ շաբաթ Թեհրանի ՙԱլիք՚էն Շահէն Յովսէփեանէն էր մեր ՙՄրէն՚ի մասին…

ՍԱՐԷՆ-ՁՈՐԷՆ. Անի, Անը, Յիշատակ

 Երբ տակաւին անցեալ շաբթու, 28 Յունիսին կը շրջագայէինք Անիի աւերակները, նկատեցինք որ արդէն իսկ փոխուած էին ՙԱնը Սէլճուք Հարապէլէրի՚ (Անը Սելճուքեան աւերակներ) արձանագրութեամբ ցուցատախտակները: Թէեւ նորերուն վրայ դարձեալ կը նշուէր, որ Անը քաղաքը կերտողները Բագրատունի ցեղէն իշխաններ էին, բայց անոնց հայ ծագումը կամ Անիին երկար ատեն հայոց մայրաքաղաք ըլլալը կրկին ՙմոռցուած՚ էր: Անին շրջեցանք այս…

ՍԱՐԷՆ-ՁՈՐԷՆ. Պտոյտ մը դէպի Հայ ճարտարապետական յուշարձաններ

Հայ ճարտարապետներու եւ Ճարտարագէտներու Միութիւնը (ՀայՃար), թերթիս խմբագիր Սարգիս Սերովբեանի առաջնորդութեամբ պտոյտ մը կազմակերպեց դէպի Սեւ Ծովու արեւելեան հատուած, Խորագոյն Հայք եւ Անիի աւերակները: 24 Յունիսին քաղաքէս մեկնող 52 հոգիէ բաղկացեալ ՀայՃար խմբակի առաջին կանգառը կը հանդիսանար Տրապիզոն քաղաքը, ուր այցելեցին Սումէլայի ժայռափոր վանքը, ապա` Քայմաքլը կոչուած Ամենափրկիչ վանքը եւ այս քաղաքին Սուրբ Սոփիա տաճարը:…

Բառերի հետ խաղացողը, որը երկրին հիշեցնում է սեփական անունները

Սևան Նիշանյանը «Իր անունը մոռացած երկիրը» վերնագրով իր գրքում նշում է, որ Թուրքիայում անվանափոխվել են 15 հազար գյուղ, ավան ու նահանգ, և ցույց տալիս, թե 20-րդ դարի սկզբին մոտ 15 հազար հայերեն, քրդերեն, հունարեն, ասորերեն, լազերեն, վրացերեն, արաբերեն և արմատը չպարզված այլ լեզուների պատկանող ու նույնիսկ թուրքերեն  անուններով գյուղերը, ավաններն ու նահանգները ինչ անուններ են…

ԱՐԵՎՄՏՅԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ

 Հայկական 6 վիլայեթները 1995 թ. մայիսյան բարեփոխումների շրջանում Հայաստանի արեւմտյան հատվածի պայմանական անվանումը: Շրջանառության մեջ է մտել 367 – ից հետո, երբ Մեծ Հայքի թագավորությունը բաժանվել է Սասանյան Պարսկաստանի եւ Հռոմեական կայսրության միջեւ: Հետագայում Արևելյան Հռոմեական կամ Բյուզանդական կայսրության (ըստ հայկական աղբյուրների` Հունաց թագավորության) կազմավորումից հետո այն կոչվել է նաև բյուզանդական Հայաստան: Փոքր Հայքը (ընդգրկում…

ՍԵՎՐԻ ՀԱՇՏՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆԱԳԻՐ

Հայաստանն ըստ Սեւրի դաշնագրի (10.08.1920թּ) եւ ԱՄՆ-ի նախագահ Վուդրո Վիլսոնի իրավարար վճռի  Ստորագրվել է1920թ.  օգոստոսի 10-ին Սևրում (Փարիզի մոտ), Թուրքիայի սուլթանական կառավարության և 1914-18թթ.առաջին համաշխահային պատերազմում հաղթած դաշնակից պետությունների (Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա, Իտալիա, Ճապոնիա, Բելգիա, Հունաստան, Լեհաստան, Պորտուգալիա, Ռումինիա, Հայաստան, Չեխոսլովակիա, Սերբերի, Խորվաթների և Սլովենների թագավորություն, Հեջազ) միջև: Հայաստանի հանրապետության անունից պայմանագիրը ստորագրել է Ավետիս Ահարոնյանը:…

Մ ե ր ի ն ն ե ր ը – B i z i m k i l e r

Ծ.խ.- Վերջին տարիներուն շատ կը խօսուի Թուրքիոյ մէջ իսլամացած կամ «թաքնուած» հայերու մասին: Այս հայերը զիրար կը կոչեն «մերինները» եւ Թուրք գրագէտ Քեմալ Եալչին առաջինը հանդիսացաւ որ գրի առաւ «Մերիններ»ուն պատմութիւնը, իր «Սիրտս քեզմով կը խայտայ» գիրքով: Ստորեւ ներկայացուած գրութիւնը, Եալչինի միւս վէպին` «Սարը Կէլին»ի հիմքը կազմող պատմութիւնն է: Իրական կեանքէ առնուած այս դէպքը կը…