Արեւմտահայերն այսօր

ՊՈԼՍՈ ՀԱՅՈՑ ՊԱՏՐԻԱՐՔԱՐԱՆԻ ՎԵՐԱԲԵՐՄՈՒՆՔԸ ԲՌՆԻ ԻՍԼԱՄԱՑՎԱԾ ՀԱՅԵՐԻ ԽՆԴՐԻՆ

Պատմական դեպքերի և զարգացումների արդյունքում 15-րդ դարում ստեղծված Կոստանդնուպոլսի Հայոց պատրիարքարանը, բացի հոգևոր-կրոնականից, ունեցել է և ունի նաև աշխարհիկ-քաղաքական գործառույթներ` կապված Թուրքիայում ապրող հայության հետ: Օսմանյան կայսրությունում և այնուհետև Թուրքիայի Հանրապետությունում բնակվող հայության տարբեր խնդիրների նկատմամբ պատրիարքարանի կեցվածքին և արած քայլերին զուգահեռ` հետաքրքիր է դիտարկել նաև նրա մոտեցումներն ու քաղաքականությունը հատկապես Հայոց ցեղասպանության ժամանակ բռնի…

Տիրապետության տակ գտնվող միլլեթից դեպի փոքրամասնական քաղաքացիություն

Վարչապետի ելույթներից մեկում նշված «ներքին ինքնություն-արտաքին ինքնություն» արտահայտություններն սկսեցին քննարկվել Թուրքիայի օրակարգում: Արվեցին տարբեր «ինքնությունների» բնորոշումներ: Ըստ ոմանց` մեր ինքնությունը որոշող տարրեր են գենետիկ ու սոցիոլոգիական երևույթները: Ըստ այդմ` Թուրքիայում կան 30-ից մինչև 70-ի հասնող ներքին ինքնություններ: Այլոց կարծիքով էլ` ինքնություն ասվածը քաղաքական, աշխարհագրական ու մշակութային համատեղելիությունն է: Հետևաբար` բոլորս էլ թուրքիացի ենք: Կան նաև…

Շշուկները վերածվեցին խոսակցությունների

 «Շշուկներ Անատոլիայից» և «Խոսուն լուսանկարներ» վերնագրերով վավերագրական ֆիլմերը պատմում են այն հայերի մասին, ովքեր թաքնվել են Տավրոսի լեռներում և ապա` մահմեդականացել: 2009 թ. փետրվարի 27-ին` շաբաթ օրը, Թյություն Դեփոսու մշակութային կենտրոնում տեղի ունեցավ այն վավերագրական ֆիլմի ցուցադրությունը, որում արտացոլված է անցյալի հետքերը շոշափելու համար իր հոր գյուղ ուղևորված Ղազարոս Քըրջըլըյանի պատմությունը: Ֆիլմի ցուցադրումից հետո ռեժիսոր…

«Այլևս չեմ վախենալու հայ լինելուց»

Քազըմ Աքսեսը, որն իր ապրուստը վաստակում է` Մալաթիայում սեփական ձայնասկավառակները վաճառելով, հայտնել է իր հայ լինելու մասին և դիմել դատարան: Քազըմ Աքսեսը, որը նախքան Հրանտ Դինքի և 3 միսիոներների սպանությունները չէր նախաձեռնել փոխել իր անունը Սարգիս Ներսեսյանի, քանի որ քաշվում էր այդ հանգամանքից, հայտնեց, որ “այլևս չի վախենալու իր հայ լինելուց”: Այն հանգամանքը, որ Քազըմ…

Հայկական արմատներով թուրքերի դիմակավորված կյանքը

2004 թ. հրատարակված Ֆեթհիյե Չեթինի «Մեծ մայրս» գիրքը երևան էր հանել մի թուրքական իրականություն, որի մասին մեզնից ոմանք շատ լավ գիտեին, ոմանք էլ երբեք չէին լսել: Քրիստոնյա/հայ ծագումով մահմեդական թուրքեր… Չեթինն ուղեցույց էր վերցրել հենց իր կյանքը. Սեհեր անունով մորական տատը հայկական ծագում ուներ, և իրական անունը Հերանուշ էր: Գրքի հեղինակն այդ փաստի մասին տեղեկացել…

40 տարեկանում հասկացավ, որ հայ է

40 տարեկանում հասկացավ, որ հայ է: Իր «Վախենում եմ, մայրի’կ» երգով ճանաչում ստացած բողոքավոր երգիչ Յաշար Քուրթը 40 տարեկան հասակում ուսումնասիրություններ սկսեց և հասկացավ, որ հայ է: Ուշագրավ է նրա պատմությունը… Բավականին երկար ժամանակ է, ինչ մեր օրակարգում է «Ներողություն ենք խնդրում» արշավը:  Բանը հասավ նրան, որ անգամ քննարկվեց Թուրքիայի նախագահ Աբդուլլահ Գյուլի հայ լինել-չլինելու…

Գաղտնի քրիստոնյաները, գաղտնի հրեաները փողոցների անկյուններում

Պարզվում է` քրիստոնյա ծագմամբ 21 դեկան ու ռեկտոր ունենք… Դրանց մեծ մասը հայկական արմատներ ունի… Նրանց տների գետնահարկերում գաղտնի զանգակատներ /փոքր եկեղեցիներ, պաշտամունքի սենյակներ/ կան… üniversitehaber.com կայքէջը փետրվարի 29-ին հանդես եկավ նման տեղեկությամբ:  Մինչ այժմ բավականաչափ հոդվածներ եմ գրել Թուրքիայում բնակվող ծպտյալ քրիստոնյաների և հրեաների մասին: Օգտակար եմ համարում նախկինում իմ կողմից տրված տեղեկություններն այդ…

Հայաստանի ընդարձակմանն ուղղված ջանքերը

 Թուրքիայի Հանրապետության սահմանների ներսում բնակվում է մոտավորապես 60-70 հազար հայ բնակչություն: Խոսքը գնում է այն հայերի մասին, որոնց ինքնությունը բացահայտ գրված է իրենց անձնական վկայականներում: Նրանք իրենց ինքնությունը չթաքցնող և այն ժխտելու կարիքը չզգացող մեր հայ քաղաքացիներն են: Մեր այս հայ քաղաքացիները, մի քանի բացառությունները չհաշված, ընդհանուր առմամբ վատ վերաբերմունք չունեն մեր երկրի նկատմամբ: Մինչդեռ…

ԹՈՒՐՔԻԱՅԻ ԻՍԼԱՄԱՑՎԱԾ ՀԱՅԵՐ. ԽՆԴՐԻ ՈՐՈՇ ԱՍՊԵԿՏՆԵՐԻ ՇՈՒՐՋ

Պատմական դեպքերի հետևանքով այնպես է ստացվել, որ բռնի կրոնափոխության պատճառով հայության որոշ խմբեր ևս ստիպված են եղել իսլամ ընդունել: Հեռանալով քրիստոնեությունից` հայության այդ խմբերը ժամանակի ընթացքում հաճախ հեռացել են նաև քրիստոնեություն դավանող իրենց ցեղակիցներից, կորցրել լեզուն։ Սրա գլխավոր պատճառներից է նաև այն, որ ինչպես անցյալում, այնպես էլ շատ հաճախ մեր օրերում կրոնական պատկանելությունը գերադասվել է…