Արեւմտահայերն այսօր

Աղթամարը թոռների վկայություններում

Մի օր «տատիկի» հայրիկին տանում են: Տատիկը դեռ 4 տարեկան էր: Սվասում` գյուղում են: Մնում է եղբայրների ու մոր հետ, սակայն մայրը վտանգն զգալուն պես առավոտ շուտ ճանապարհ է ընկնում: Լեռը մագլցելիս տատիկիս մայրը հասկանում է, որ այլևս մեր տատիկին չի կարող տանել, նրան թողնում է մի ծառի տակ: Երեխայի կողքին հագուստ, սպիտակեղեն և ուտելիք է…

Նալլըհանի հայերը

Նալլըհանի հայերը 1 Ռամիզ Էրենի հուշերը (ծնված 1907 թ., փաստաբան, 1950-1957 թթ. Անկարայի պատգամավոր): Մինչ ազտագրական պատերազմի տարիները մեր գավառում ապրում էին նաև հայեր: Բացի աղջիկ առնել-տալուց՝՝ նրանց հետ ամեն տեսակի կապեր ունեինք: Հայերն ապրում էին Քոջահանի վերևի թաղամասում, ունեին եկեղեցի և եկեղեցուն կից դպրոց: Նրանց գերեզմանոցն այս պահեստի տեղում էր: Ինեքջեք Քաշը չհասած` ձախ…

Էդիկ Մինասյան. Համշենահայերը թուրքերի կողմից որոշակի թշնամանք միշտ էլ զգացել են

ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի դեկան Էդիկ Մինասյանը, արշավախմբի 30 այլ անդամներ, այդ թվում՝ «Ժառանգություն» կուսակցության առաջնորդ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը, այս տարվա հուլիսի 25-ից օգոստոսի 4-ը եղել են Արեւմտյան Հայաստանի մի շարք քաղաքներում, հանդիպել Թուրքիայում բնակվող համշենահայերի հետ։ Սեպտեմբերի 25-ին տեղի ունեցած մամուլի ասուլիսի ժամանակ այս մասին պատմեց ինքը՝ Էդիկ Մինասյանը։ Նրա խոսքով՝ տպավորիչ են եղել հատկապես Հոպայի…

Դոկտոր, պրոֆեսոր Յուսուֆ Հալաչօղլուն մեկնաբանություններ է տվել «իրենց անձնագրերում քրիստոնյա գրել տվողների» վերաբերյալ

 «500 հազար ծպտյալ հայ կա» Հայոց պատրիարքի փոխանորդ Արամ Աթեշյանի այն հայտարարությունը, թե իրենց շուրջը եղող և որպես «քուրդ մահմեդական» հայտնի հայերն սկսել են վերադառնալ իրական արմատներին, խախտեց Թուրքական պատմագիտական ընկերության նախկին նախագահ, դոկտոր, պրոֆեսոր Յուսուֆ Հալաչօղլուի լռությունը` «ծպտյալ հայերի թեմայով»: Պրոֆ. Հալաչօղլուն հայտնելով, որ մեր երկրում գոյություն ունեն առնվազն 500 հազար «ծպտյալ հայեր», առաջ…

Դերսիմի հայերը

 «Չէ՞ որ հայերը մեզ չեն ընդունում»: Ալանյազը գյուղի 87 տարեկան Մեհմեթ Ալի Բոզթաշը այդ տարիներին եղել է 15 տարեկան։ «1938 թիվը տեսել եմ, մայրս ասաց. «Որդի՛ս, մեզ կոտորելու են»։ Մի գումարտակ զինվոր անցավ, հետո գնդացիրով բոլորին սպանեցին»։ Մեհմեդ Ալի բեյն ասում է, որ թեև այս շրջանի ժողովուրդները տարիներ շարունակ համատեղ են ապրել, խտրականությունը չի փոխվել։…

Yeni Çağ. Թուրքիայի հիմնական խնդիրը «ծպտյալ հայերն» են

«Ծպտյալ հայերը» թուրքական պետության հիմնական խնդիրն են: Այս մասին գրում է թուրքական Yeni Çağ («Յենի Չաղ») պարբերականը` անդրադառնալով Թուրքիայում, այսպես կոչված, ծպտյալ հայերի կրոնադարձության և ինքնության բացահայտման դեպքերին: «Աղթամարի Սուրբ խաչ եկեղեցում տեղի ունեցած պատարագի արարողությունից հետո տարածաշրջանում բնակվող «ծպտյալ հայերը» սկսել են բացահայտել իրենց ինքնությունը և անձը հաստատող փաստաթղթերում ներկայանալ որպես քրիստոնյա: Նրանցից շատերը…

Արամ Սրբազան Կ՛անդրադառնայ Կրօնափոխ Հայերու Հարցին

ՊՈԼԻՍ, «Մարմարա».- Պոլսոյ պատրիարքական ընդհանուր փոխանորդ Արամ արք. Աթեշեան, Երեքշաբթի, Սեպտեմբեր 21ի երեկոյեան պատկերասփռուած հարցազրոյցի մը ընթացքին յայտնեց, որ Աղթամարի Ս. Խաչ եկեղեցւոյ մէջ Կիրակի օր իր ունեցած ապրումներուն արբեցումը չէ կրցած թօթափել իր ուսերէն։ Այնուհետեւ Արամ սրբազան խօսեցաւ եկեղեցւոյ ճարտարապետին եւ օրուան թագաւորին, նաեւ Աղթամարի կաթողիկոսութեան մասին եւ յայտնեց, թէ 1915էն ետք առաջին անգամն…

Ծպտյալ հայերի խնդիրը

Ծպտյալ հայերի խնդիրը – 1                   Մկրտիչ Մարկոսյանի կողմից ուղարկվել է 2010 թ. հունիսի 18-ին:   Քիրվա’, Այս պահին, երբ վարչապետ Էրդողանի կողմից որոշ ժամանակ առաջ մեծ ոգևորությամբ սկսված և ամեն պատեհ առիթի հնչեցված «Կանգնել չկա. շարունակե’լ ճանապարհը» կարգախոսով մեկը մյուսի հետևից օրակարգ բերված քրդական, հայկական, ալևիական, հոռոմական «նախաձեռնությունները», չգիտես ինչու, կասեցվել են, և…

Առաջին անգամ քննելով իրենց ինքնությունը` պատմում են իրենց ապրածների մասին

Դերսիմի հայերն ասում են. «Եթե երկնքում Խըզըր էլ լինեմ, հայ են ասելու»: Պատմական տրավմաներով հարուստ շրջանի մարդիկ` Դերսիմի հայեր, որոնց անցյալը լի է տառապանքներով: Նրանք այժմ հիշում են տրավմաներով լի իրենց պատմությունը: «Աքթուել» շաբաթաթերթը Դերսիմում հանդիպեց հայերի հետ: Հրապարակում, որտեղ երբեմն հայկական եկեղեցի է եղել, եկեղեցուց մնացած միակ քարի վրա նստած Հասան Փոլաթն այսպես է…

Անկարայում քննարկվում է 95 տարի մերժվող ցեղասպանությունը

Անկարայի «Մտքի ազատության նախաձեռնություն» խմբակի նախաձեռնած «Հրանտի թողած տեղից առաջ և հետո. 1915 թ. ժխտում և առերեսում» գիտաժողովում ելույթ ունեցած դոկտոր, պրոֆեսոր Ֆիքրեթ Բաշքայան ասաց, որ գիտաժողովում քննարկել են 95-ամյա սուտը: «Հրանտի թողած տեղից առաջ և հետո. 1915 թ. ժխտում և առերեսում» գիտաժողովն սկսվեց կոտորածների ժամանակ իրենց կյանքը կորցրածների հիշատակը հոտնկայս հարգելով, որից հետո դոկտոր,…