Պատմութեան էջեր

«The New York Times»-ի 1915թ. հունվարի 24-ի համարը. Ինչպես թուրքական կայսրությունը պետք է վերաբաժանվի պատերազմից հետո

NEWS.am-ը հատված է ներկայացնում մինչեւ Հայոց ցեղասպանությունը` 1915թ. հունվարի 24-ին «The New York Times»-ում Թուրքիայի հարցով հետազոտողի հոդվածից. Թուրքիան պատերազմի բռնկման համար պատասխանատվության մեծությամբ երկրորդն է այն պատճառով, որ նրա կառավարման ահավոր համակարգը հանգեցրել է Բալկանյան պատերազմի, որն էլ հետեւանքներ ունեցավ ավստրո-սերբական հակամարտության մեջ: Թուրքերի պատմությունը մշտապես աչքի է ընկել արյամբ, կրակով եւ ոչնչացումներով:  Նրան…

Վանի 1915 թուի ապրիլեան հերոսամարտը

Հայ ժողովրդի նորագոյն պատմութեան փառաւոր էջերից մէկը Վանի 1915 թուի ապրիլեան նշանաւոր հերոսամարտն է, որի 97-րդ տարեդարձը լրանում է այս տարի: 20-րդ դարի սկզբին Թուրքիայում իշխանութեան գլուխ անցած երիտթուրքերի պարագլուխները, օգտուելով առաջին համաշխարհային պատերազմի ընձեռած հնարաւորութիւնից, 1915թ. գարնանը որոշում ընդունեցին զանգուածային տեղահանութեան անհրաժեշտութեան անուան տակ բնաջնջել Արեւմտահայաստանի եւ Թուրքիայի տարբեր բնակավայրերում ապրող հայ ազգաբնակչութեանը, նպատակ…

Թուրքերուն` Թուրքիան թրքացնելու քաղաքականությունը

 Արմէն Քիւրքճեան Հայոց ջարդէն՝ ցեղասպանութենէն քառասուն տարի յետոյ Թուրքիոյ մէջ նոր ոճիր մը եւս գործուեցաւ: Ոճիր մը, որուն ականատես եղան ոչ միայն Կ. Պոլսոյ ժողովուրդը ու թուրք լրագրողներ, այլ նաեւ IMF-ի ու World Bank-ի 8 Սեպտեմբերի ժողովին հետեւելու համար Կ. Պոլիս եկած օտար լրատուական գործակալութիւններու բոլոր ներկայացուցիչները: 6 Սեպտեմբեր 1955-ի երեկոյեան լաւ կազմակերպուած խուժան մը,…

Մի էջ պատմությունից

Մկրտիչ Մարկոսյան Քավո’ր, 1880-ական թվականների սկզբներին Վանում ու շրջակա շրջաններում տիրող սովի պատճառով տեղացի ժողովուրդների, այսինքն` այն տարիներին, օրինակ` 1871 թ. Էրզրումի (Կարին) տարեգրքի համաձայն` մոտ երկու երրորդով հայերից բաղկացած բնակչության հետ մեկտեղ մնացած բնակչությունը կազմող բոլոր մուսուլմանները ևս երբ սովի, անճարության և թշվառության մեջ ակամա կիսում էին նույն «ճակատագիրը», հեծեծում էին` «Հաց… հաց… սովից…

Աղթամարում՝ տարիներ անց

Այշե Հյուր Գրող, պատմաբան ու լրագրող Այշե Հյուրը ծնվել է 1956 թ. Թուրքիայի Արդվին քաղաքում: Բալկանյան արմատներով հայրն ու ստամբուլցի մայրը եղել են ուսուցիչներ: Մանկության տարիներին ապրել է Ուրֆայում, Նազիլլիում ու Էդիրնեում, ապա` տեղափոխվել Ստամբուլ: 1992 թ. ավարտել է Ստամբուլի Բողազիչիի համալսարանի պատմության, միջազգային հարաբերությունների և քաղաքականության բաժինը: 2005 թ. նույն համալսարանի Աթաթուրքի անվան ինստիտուտում…

ԱՐԵՎՄՏՅԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ

 Հայկական 6 վիլայեթները 1995 թ. մայիսյան բարեփոխումների շրջանում Հայաստանի արեւմտյան հատվածի պայմանական անվանումը: Շրջանառության մեջ է մտել 367 – ից հետո, երբ Մեծ Հայքի թագավորությունը բաժանվել է Սասանյան Պարսկաստանի եւ Հռոմեական կայսրության միջեւ: Հետագայում Արևելյան Հռոմեական կամ Բյուզանդական կայսրության (ըստ հայկական աղբյուրների` Հունաց թագավորության) կազմավորումից հետո այն կոչվել է նաև բյուզանդական Հայաստան: Փոքր Հայքը (ընդգրկում…

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՄԱՌՈՏ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀՆԱԴԱՐԻՑ ՄԻՆՉԵՎ ՄԵՐ ՕՐԵՐԸ

ՀՆԱԳՈՒՅՆ ՇՐՋԱՆ Հայ ժողովուրդն իր բազմադարյան պատմությունն ու մշակույթը ստեղծել է Հայկական լեռնաշխարհում, որը տարածվում է Փոքր Ասիայի և Իրանական սարահարթերի միջև՝ հարավում սահման ունենալով Միջագետքը հյուսիսում ընդգրկելով Փոքր Կովկասի լեռնաշղթան: Հայերը հնդեվրոպական ծագում ունեցող ժողովուրդ են, Քրիստոսի ծննդից հազարամյակներ առաջ եղել են մայր ժողովրդի բաղկացուցիչ մասը, որը բնակվում էր հնդեվրոպական նախահայրենիքում՝ Առաջավոր Ասիայի հյուսիսում…