Դէմքեր

ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ԿՈԼՈՏ ՊԱՏՐԻԱՐՔ ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ՄԷՋ

Կիլիկեան Հայոց թագաւորութեան անկումէն յետոյ` 1375-ին, իբր հետեւանք Փոքր Ասիոյ ամէն կողմերը կատարուող արշաւանքներու, կրօնական և մշակութային դրական գործունէութիւնը տակաւ առ տակաւ նուազեցաւ ու գրեթէ կասեցաւ մեր մէջ: Պատերազմները ոչ միայն արգելք կ’ըլլային ուսմունքով պարապելու, այլ նաեւ կը ստիպէին մեր ժողովուրդը գաղթել ուրիշ երկիրներ: Այնպէս որ` ԺԵ և ԺԶ դարերը կը նկատուին «բոլորովին անկման դարեր»…

Հայեր, որոնք իրենց ձեռագիրն են թողել Թուրքիայի մշակույթի և արվեստի վրա

Թուրքիայի մշակույթի և արվեստի մեջ մեծ հետք թողած այնքան շատ հայ կա, որ… Անշուշտ, գիտեք Հակոբ Դիլաչարին, ով մեծ հետք է թողել թուրքերեն լեզվի համար կատարված աշխատանքներում, ինչպես նաև բառարանագիտության աշխատանքներով հայտնի Բարսեղ Թուղլաջըին: Գիտեք նաև երբեմնի Յեդիթեփե հրատարակչության կազմերն ու ամսագրերը զարդարող գրողների դիմանակարների տակ դրված Արադի ձեռագիրը… Միգուցե ձեր չիմացած այս երեք անվան…

Ադիլե Նաշիթ Օզջան

Ծնվել է 1930 թ. հունիսի 17–ին Ստամբուլում, մահացել` 1987 թ. դեկտեմբերի 11–ին: Ստեղծագործական գործունեությունը ծավալել է 1947-1987 թթ.: Ամուսինը Զիա Քեսքիներն է (1950-1982 թթ): Ադիլե Նաշիթը թուրքական կինոարվեստի գործիչ է, թատրոնի և հեռուստասերիալների դերասան:  Կենսագրությունը  Իրական անունը Ադիլե Քեսքիներ է: Բացի վերոնշյալ անունից՝ հայտնի է նաև Ադոշ, Մայր Ադիլե, Հեքիաթասաց մորաքույր անուններով: Իսկ առանձնահատուկ անունը…

Քենան Փարս

Իսկական անունը` Գրիգոր Ճեզվեճյան: Ծնվել է 1920 թվականի մարտի 10-ին Ստամբուլում: Մահացել է 2008 թվականի մարտի 11-ին Ստամբուլում (88 տարեկանում): Հայկական ծագումով Թուրքիայի քաղաքացի Քենան Փարսը թատրոնի, կինոյի և հեռուստասերիալի արվեստագետ, ղեկավար է: Որոշ ժամանակ մարմնավորել է Յեշիլչամի ֆիլմերի` դաժան բնավորության տեր կերպարներին: Փարսը ապրում էր Բաքըրքյոյում և վարում էր Բաքըրքյոյի Ազատության հրապարակում գտնվող Ազգային…

Հակոբ Դիլաչար /Հակոբ Մարթայան/

Հակոբ Դիլաչարը /Հակոբ Մարթայան/ /22.06.1895-12.09.1979/ թուրքերեն լեզվի մեջ մասնագիտացած, հայկական արմատներով թուրք լեզվաբան է: Նա եղել է Թուրքական լեզվագիտական ընկերության առաջին գլխավոր քարտուղարը: Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը թուրքերեն լեզվի ուսումնասիրության մեջ ունեցած ներդրման համար նրան շնորհել է «Դիլաչար» /«Լեզու բացող»/ ազգանունը: Նա, հայերենից և թուրքերենից բացի, տիրապետում էր նաև անգլերեն, հունարեն, իսպաներեն, լատիներեն, գերմաներեն, ռուսերեն և…

Գևորգ Փամուկչյան

Հայկական ծագմամբ հետազոտող Գևորգ Փամուկչյանը ծնվել է 1923 թ. Քուզգունչուկում: Գևորգ Փամուկչյանը Կեսարիացի կտորեղենի վաճառքով զբաղվող Միքայել Փամուկչյանի և Կեսարիա սանջակի վարչական խորհրդի անդամ պարոն Հաջի Մարտիրոս Լուսարարյանի դստեր` Նազելի Հաջի Գյուլի որդին է: Գևորգ Փամուկչյանը, նախնական կրթություն ստանալով Սկյուտար-Իճատիեի Ներսեսյան-Յերմոնյան հայկական նախակրթարանում, մինչև 10-րդ դասարանը կրթությունը շարունակել է Սուրբ Ժոզեֆ ֆրանսիական լիցեյում: 1943 թ.…

Էլիզա Բինեմեճյան

Թատրոնի դերասանուհի Էլիզա Բինեմեճյանը ծնվել է 1890 թ. Ստամբուլում: Էլիզա Բինեմեճյանի ծնողները` Ռուբեն Բինեմեճյանը, և Աղավնի Բինեմեճյանը, ևս թատրոնի դերասաններ են եղել: Մեծանալով թատերական միջավայրում` դեռևս 10 տարեկան հասակում Մնակյան թատրոնում, որտեղ աշխատում էին նրա ծնողները, աղջիկ և տղա երեխաների դերերով բեմ է դուրս եկել: Էլիզա Բինեմեճյանը, կրթություն ստանալով Քադիքյոյի ֆրանսիակն դպրոցում և Notre Dame…

Ղուկաս Ինճիճյան

Բուն անունը Ղուգիոս Ինճիճյան է, սակայն որոշ աղբյուրներում հիշատակվում է որպես Ղուկաս: Ծնվել է 1758 թ. Ստամբուլում: 1833 թ. հուլիսի 2-ին վախճանվել է Վենետիկում: Նրա պապը ադրիանապոլսցի Ինճիճի Հաջի Միքայելն է, իսկ հայրը` Ինճիճի Պողոս Միքայելյանը: Մայրը` Տիրուհին, հիշատակվում է պատմաբան Միքայել Չամաչյանի (1738-1823) քույրը: 1770 թ. հայրը նրան ուղարկում է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանություն: Այնտեղ…

Բալյան ընտանիք

Ստամբուլի բոլոր նշանավոր կառույցների տակ կարելի է տեսնել Բալյան ստորագրությունը: Բալյանների գերդաստանը հայտնի է որպես 19-րդ դարի օսմանյան ճարտարապետության ամենանշանավոր ընտանիք: Հայկական ծագում ունեցող Բալյանները` հայր, որդի և եղբայրներ, չորս սերունդ շարունակաբար եղել են ճարտարապետներ` սկսած վերանորոգումներ անող Բալի Խալֆայից: Բալյան գերդաստանի արմատները գալիս են Կեսարիայից: Գրիգոր Խալֆան, որը վերանորոգումներ անող Բալի Խալֆայի որդին է,…

Դյուզյան ընտանիք

17-19-րդ դարերում Ստամբուլում Բալյան ընտանիքից հետո հայտնի հայկական գերդաստաններից Դյուզյան ընտանիքի անդամները զբաղեցրել են կարևոր պաշտոններ: Շատ քիչ գրավոր տեղեկություններ կան, թե ինչպես է Դյուզյան ընտանիքը եկել Ստամբուլ և ինչպես է անցել պալատական ծառայության: Ի հակադրություն սրա` 17-րդ դարում Ստամբուլ գաղթած ընտանիքի անդամներից Հաջի Հարությունի պապերը եղել են Իրանի հայերից և կրել են Քըլըջօղլու ազգանունը:…