Դէմքեր

Նկարիչ, ում հարգում է աշխարհը, ում չի ընդունում Թուրքիան

Չնայած աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի ուղղության ամենահայտնի անուններից և աշխարհի հայտնի նկարիչներից  մեկը լինելուն` Թուրքիայում ժխտվող ցեղասպանության խավարում մնացած ծնունդով վանեցի Արշիլ Գորկու կենսագրությունն այս ամիս «Արաս» հրատարակչությունը թարգմանեց թուրքերեն և լույս ընծայեց: Նուրիցա Մաթոսյանը «Արշիլ Գորկի. սև հրեշտակ» գրքի նախաբանում Գորկու մասին ասում է. «Անկասկած ժամանակակից թուրքերը, ովքեր հանդիսանում են այն երկրի ժառանգորդները, որտեղ ծնվել և…

Այսօր Արշիլ Գորկին կդառնար 108 տարեկան

«Ողջ լինել` նշանակում է զգալ, ապրել և հատկապես գիտակցել: Ես անասելի ողջ եմ զգում ինձ: Մարդն արարված չէ, նա ինքն է արարում»: Այս տողերը պատկանում են հայ մեծ նկարիչ Արշիլ Գորկուն: Արշիլ Գորկին (իսկական անուն- ազգանունը՝ Ոստանիկ Ադոյան) ծնվել է 1904թ-ի ապրիլի 15-ին: 1925 թ-ին վերցրել է ռուս ականավոր գրող Մաքսիմ Գորկու ազգանունը: 1915 թ-ի…

1. Հայերն օսմանյան վարչական համակարգում. Ա. Մահմեդականացած հայազգի պետական գորիչներ

Անահիտ Աստոյան Մատենադարանի ավագ գիտաշխատող Օսմանյան կայսրությունում պետական բոլոր պաշտոնները զբաղեցնում էին օսմանցի թուրքերը, մահմեդական այլ ազգերը և մահմեդականացած քրիստոնյաները, քանզի կառավարելու իրավունքը մահմեդականի մենաշնորհն էր: Շարիաթը (մահմեդականության իրավական օրենսդրությունը, որը հիմնված էր հոգևոր հրամանների և պատվիրանների վրա) թույլ չէր տալիս, որ մահմեդականը գտնվի քրիստոնյայի ենթակայության դակ: Այդ իսկ պատճառով հայերը երկար դարեր` մինչև 1839…

Սկյութար, Սելամսըզ, Աջըբադեմ և Գալուստ Գյուլբենկյան

Գյուլբենկյանի կենսագրությունը Գևորգ Փամուկչյանը միևնույն ժամանակ պահանջկոտ կենսագիր էր: Հատկապես Անատոլիայի և օսմանյան ծագում ունեցող հայ պատմաբանների, գիտնականանների արվեստագետների, ճարտարապետերի, գործարարմերի, ինչպես նաև կարևոր հայ ընտանիքների կենսագրություը գրելու հարցում գրեթե անքննելի հեղինակություն էր: Հայկական աղբյուրներից «Ներդրում պատմության մեջ» գրքի երրորդ հատորի «Ժամաակաշրջան, վայրեր, մարդիկ» բաժնում երբ կենսագրություններ ես կարդում, նախ և առաջ աչքի է զարնում…

Խրիմեան Մկրտիչ. Հայոց հողին եւ հայ ժողովուրդին ազատատենչ ու վեհաշուք Հայրիկը

Մկրտիչ Խրիմեանի ծննդեան տարեդարձի առիթով հրապարակագիր Նազարէթ Պէրպէրեան կը գրէ. Ապրիլ 4ի այս օրը ծննդեան տարեդարձն է հայ ժողովուրդի անզուգական Հայրիկին՝ Ամենայն Հայոց 125րդ Կաթողիկոս Խրիմեան Մկրտիչին, որ հայոց հազարամեակներու պատմութեան ոսկեմատեանին մէջ իր վեհաշուք տեղը գրաւած է իբրեւ հոգեմտաւոր եւ ազգային-քաղաքական մեծագործ հեղինակութիւն, իբրեւ Հայ Հողին ու Հողի Մարդուն խորհուրդն ու արժէքը յաւերժացուցած Մկրտիչ…

Կալիֆորնիայից մինչև Բիթլիս

Սեդաթ Ուլուգանա Պուլիցերի մրցանակը մերժած հայ գրող Վիլյամ Սարոյանի` հայկական կոտորածի (Հայոց ցեղասպանության-Ակունքի խմբ.) հետևանքով Բիթլիսից (Բաղեշ-Ակունքի խմբ.) մինչև Կալիֆորնիա ձգված կյանքը լույս է սփռում Թուրքիայի այդ պատմական փաստի վրա: 1905 թ. հայկական կոտորածից մազապուրծ բիթլիսցի Քարաօղլանյան և Սարոյան ընտանիքները հազար ու մի դժվարություններով գաղթում են Կալիֆորնիա: Վիլյամ Սարոյանը ծնվում է 1908 թ.: 3 տարեկան…

Անվանի գործարար Գալուստ Գյուլբենկյանի ծննդյան օրն է…

Համաշխարհային պատմության մեջ մեծ թիվ չեն կազմում այն անձինք, որոնք, լինելով հարուստ ընտանիքի զավակ, միաժամանակ եղել ենկիրթ,բանիմաց, սեփական ուժերով նշանակալից նվաճումներ ունեցել` լինելովհայրենասեր,բարերար, ինչպես նաև արվեստի սիրահար: Ահա այս բոլոր գծերը հատկանշում են հայազգիԳալուստ Գյուլբենկյանին: Նպատակահարմար գտա շրջանցել կենսագրական տվյալները, որոնք դյուրին կերպով կարելի է գրքերում ու կայքերում գտնել. կտեղեկացնեմ ընթերցողին հայ գործարարի այն ձեռքբերումների…

Ադըյամանից Փարիզ` մի հեղափոխական

Մելինե Մանուշյանի կյանքի ընկեր Միսաք Մանուշյանը ծնվել է 1906 թ. Ադըյամանի մի գյուղական ընտանիքում: Հայրը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զոհվել է Ադըյամանում մղված մարտերից մեկի ընթացքում, մայրն էլ` վախճանվել նույն ժամանակ` սովի տարիներին: Երբ Միսաքը որբ է մնացել, մի քուրդ ընտանիք է նրան որդեգրել և թաքցրել: Այդպիսով` նա փրկվել է կոտորածներից: Հետո ողջ մնացած հայ…

Անգլիոյ մէջ ցուցադրուեցաւ վաւերագրական նոր ժապաւէն Արշիլ Կորքիի մասին

«ՀՈՐԻԶՈՆ».- 2011-ին Արշիլ Կորքիի թոռնուհիին՝ Քոզիմա Սփէնտըրի բեմադրութեամբ Անգլիոյ մէջ ցուցադրուեցաւ «Առանց Կորքիի» (Without Gorky) վաւերագրական ժապաւէնը: Երիրապաշտ հայ նկարիչ Արշիլ Կորքիի կեանքը պատմող այս ժապաւէնին մէջ արուեստագէտին մասին իրենց յուշերը կը պատմեն Կորքիի կողակից, 91-ամեայ Ակնէս Մակրուտէրը (Մուկուչ) եւ դուստրերը` Մարօ եւ Նաթաշա Կորքի: Ժապաւէնի բեմագրութիւնը կը պատկանի Քոզիմա Սփէնտըրի, որ Մարոյի դուստրն է:…

Դէմքեր Հայ կնոջական շարժումէն

 Զէյնէպ Թոզտուման  Կ’ուզեմ արտայայտուիլ` Թուրքիոյ կնոջական շարժումի հիմնադիրներէն ըլլալով հանդերձ, Օսմանեան կայսրութենէ մինչեւ օրս պետական գաղափարախօսութեան կողմէ անտեսուած, ոչնչացուած Հայ ժողովուրդի կիներուն մասին: Զմիւռնիոյ Կին Գրողներու Միութեան նախաձեռնած այս պարբերականը կ’ողջունեմ որպէս բազմալեզու երկրի բազմալեզու հասկացողութեան ծառայելու ատակ հրատարակութիւն: Այս առթիւ կը շնորհաւորեմ հրատարակութեան յանձնախումբը, Կին Գրողներու Միութեան վարչութիւնը և բոլոր անդամները: Էլպիս Կեսարացեան, Սրբուհի Տիւսաբ,…