Վանքեր-եկեղեցիներ

«Ցեղասպանությունից որբացած մանուկները և նրանց ճակատագիրը» խորագրով ցուցահանդես Վալանսում

Որբը՝  մոլոր գառ,  աշխարհքը   մսուր, Ո՞վ  նայի  վրան,  կամ  ո՞վ  տա  նրան  մի  պատառ  ժպիտ, Շոյանք  մի  փշուր։ Ապրիլի 12-ի երեկոյան վալանսահայությունը հավաքվել էր Հայ մշակույթի տանը՝ դիտելու Անտուան Պետրոսյանի «Ցեղասպանությունից  որբացած մանուկները և նրանց ճակատագիրը»խորագրով ցուցահանդեսը։ Ինչպես «Հայերն այսօր»-ին հայտնում է Սյուզան Փահլևանյանը, գեղեցիկ ձևավորված, նկարազարդ  պաստառները  սրահի  խոսուն վկաներն էին։ Նրանցից յուրաքանչյուրը յուրովի պատմություն ուներ։ Բազմությունը…

Կը շարունակուի մշակութային ցեղասպանութիւնը

Ույկար Կիւլթեքին Մինչեւ Ի. դարու սկիզբները Թուրքիոյ տա­րած­քին կը գոր­ծէին աւե­լի քան եր­կու հա­զար եկե­ղեցի­ներ եւ վան­քեր։ 1915-ի ցե­ղաս­պա­նու­թե­նէն ետք մշա­կու­թա­յին ժա­ռանգ հա­մարո­ւած այդ տա­ճար­ներն ալ բաժ­նե­ցին իրենց ժո­ղովուրդի ճա­կատա­գիրը։ Պե­տու­թիւնը ժո­ղովուրդը բնաջնջե­լէ վերջ կը վե­րաց­նէր նաեւ անոնց յի­շատա­կը։ Այս ծի­րէ ներս վեր­ջին տխուր լու­րը կը հաս­նէր Էլա­զըղ քա­ղաքէն։ Հիմ­նադրու­թիւնը Զ. դա­րուն թո­ւագ­րո­ւած Սուրբ Գէորգ…

Վարագավանքը՝ ավերման վտանգի առջև

Վանի կարևոր պատմական արժեքներից մեկը հանդիսացող Վարագավանքը պահպանության տակ չի առնվել, որի պատճառով վանքի կանգուն մնացած հատվածներն էլ են ավերման վտանգի տակ գտնվում։ Այս մասին, ըստ Akunq.net-ի, հաղորդում է «Վան փոսթասը» թերթը։ 8-11-րդ դարերում կառուցված պատմական Վարագավանքը գտնվում է Վարագա լեռան փեշերին։  Ժամանակի ընթացքում քանդվող պատմական եկեղեցու գմբեթը 2011 թ․ էլ երկրաշարժի պատճառով էր քանդվել։…

Սուրբ Գևորգ հայկական վանական համալիրը կործանման եզրին է. եկեղեցին գանձագողերի ավերածությունների թիրախ է դարձել

Թուրքիայի արևելյան Էլազըղ (պատմ. Խարբերդ) նահանգի Շահինքայա գյուղում գտնվող Սուրբ Գևորգ հայկական վանական համալիրը կործանման եզրին է: Հայտնի է, որ մոտ 1500 տարվա պատմություն ունեցող Սուրբ Գևորգ վանական համալիրը երիտթուրքերի ժամանակաշրջանից մինչ օրս պարբերաբար ենթարկվել է գանձագողերի հարձակումներին ու ավերածություններին: Թուրքական աղբյուրն անդրադարձ է կատարել այս թեմային և ընդգծել, որ եկեղեցին հատկապես վերջին տարիներին գանձագողերի…

Հայկական համայնքը հավաքվել է Կայսերիում (Կեսարիա-Ակունքի խմբ.)` նշելու Միջինքը

Հայկական համայնքը հավաքվել է Կենտրոնական Անատոլիայում գործող ամենահին եկեղեցին համարվող Կայսերիի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցում (1191) և նշել ավանդական Միջինքը: Այս մասին, ըստ akunq.net-ի, հաղորդում է haberturk.com լրատվական գործակալությունը: 6 տարուց ավելի է՝ պաշտոնապես գործող Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցում Մեծ Պահքը կիսող Միջինքը նշելու համար բազմաթիվ հայեր են եկել Կայսերի: Նրանք մոմ են վառել, աղոթք…

Ավերակների վերածվող վանքերն ու թուրքական իշխանությունների անտարբերությունը. Gatestone Institute-ը՝ Հյուսիսային Կիպրոսում քրիստոնեական սրբատեղիների վիճակի մասին

Ամերիկյան Gatestone Institute կազմակերպությունն անդրադարձել է 1974 թ. ի վեր Թուրքիայի վերահսկողության տակ գտնվող Հյուսիսային Կիպրոսի տարածքում քրիստոնեական սրբավայրերի վիճակին: Կենտրոնի պաշտոնական կայքում հրապարակված հոդվածում նշվել է, որ Հյուսիսային Կիպրոսի ինքնահռչակ թուրքական հանրապետության իշխանությունները տարիներ շարունակ ոչինչ չեն ձեռնարկում Կիպրոսի հույն ուղղափառ, Հայ առաքելական, ինչպես նաև հայ ու Մարոնիտ կաթոլիկ եկեղեցիներին պատկանող սրբատեղիները ոչնչացումից փրկելու համար: Հոդվածում…

Որպես պահեստ, ախոռ և բրնձի գործարան օգտագործված հայկական եկեղեցին ավերման եզրին է

Դիարբեքիրի հայկական Սուրբ Սարգիս եկեղեցին ավերման եզրին է։ Իր պատմության ընթացքում պատմական կառույցը ծառայեցվել է որպես հացահատիկի պահեստ, ախոռ։ Իսկ ամենավերջում եկեղեցին որոշ ժամանակ օգտագործվել է որպես անմշակ բրնձի գործարան, որի պատճառով ստացել է «Չելթիք քիլիսեսի» («Անմշակ բրնձի եկեղեցի») անվանումը։ Դիարբեքիրի Սուր շրջանի Ալիփաշա թաղամասում գտնվող եկեղեցին նախկինում կաթոլիկ հայերի հավաքատեղին է եղել։ Այն հայտնի…

Բաղեշի Անդենց գյուղի Սուրբ Անանիա հայկական եկեղեցին որպես մարագ և հարդանոց է օգտագործվում. թուրքական լրատվամիջոցի անդրադարձը

Ներկայիս Թուրքիայի տարածքում գտնվող Բաղեշի (թուրք. անվանումը` Բիթլիս) Անդենց գյուղի (թուրք. անվանումը` Դեյիրմենալթը) ավելի քան 1400 տարվա պատմություն ունեցող հայկական Սուրբ Անանիա եկեղեցին օգտագործվում է որպես մարագ և հարդանոց: Այդ մասին, ըստ Akunq.net-ի, հաղորդում է «Իհլաս» թուրքական լրատվական գործակալությունը: Աղբյուրի փոխանցմամբ` սույն եկեղեցին 1993 թ. գրանցվել է Դիարբեքիրի մշակութային հարստությունների պահպանման շրջանային խորհրդի կողմից: Եկեղեցու…

Ֆևքանի եկեղեցին ավերակի է վերածվել

Հայկական եկեղեցին, որտեղ  2011 թ. Վաքըֆների շրջանային տնօրինության կողմից վերականգնման աշխատանքներ էին կատարվում, անուշադրության մատնվելու պատճառով քանդվում է։ Հայերի տեղահանությունից (Հայոց ցեղասպանություն- Ակունք խմբ.) հետո անտեր մնացած Ֆևքանի եկեղեցին ավերվել ու վերածվել է խաղահրապարակի։ Այնթափի Նիզիփ գավառակի Շըհլար թաղամասում գտնվող Ֆևքանի եկեղեցին, որը ենթադրաբար կառուցվել է 7-րդ դարում բյուզանդական ժամանակաշրջանում, թողնվել է բախտի քմահաճույքին։ Եկեղեցին,…

Ադանայի` ներկայում մզկիթի վերածված Սուրբ Հակոբ հայկական եկեղեցին շարունակում է շլացնել իր գեղեցկությամբ. թուրք լրատվամիջոցի անդրադարձը

Թուրքական «Անադոլու» պետական լրատվական գործակալությունն անդրադարձել է ժամանակին Սուրբ Հակոբ եկեղեցին եղած, իսկ ներկայում մզկիթի վերածված Ադանայի (պատմական Դաշտային Կիլիկիայում) Յաղ (Յուղի) կամ Ուլու մզկիթի պատմությանը: Այդ մասին հաղորդում է Akunq.net-ը: Աղբյուրի փոխանցմամբ` ներկայիս Թուրքիայի Հանրապետության Չոքուրովա նահանգի Սեյհան շրջանի գավառապետ Հասան Հյուսեին Գյուլլերը, «Անադոլու» գործակալության թղթակցի հետ զրույցում շեշտելով, որ սույն մզկիթը նախկինում եղել…