Category: Ermenistan’ın Arkeolojik Mirası

12. Erken Ortaçağ (301-670) döneminde Ermeni mimarisi

Hovhannes Sanamyan Ermenistan’ın erken feodalizm sanatına has özelliklerden biri, özgün kilise mimarisidir. Sosyoekonomik ve şehir ilişkilerinin temelden değişimi, 301 yılında Hıristiyanlığın devlet dini olarak ilan edilmesini sağlamıştır. Dini-siyasi yeni prensipler, Van Krallığı ile Helenistik Ermenistan’ın geleneklerinden kaynaklanan milli özgün mimarisinin…

11. Gelişmiş Ortaçağ’daki (885-1.399) Ermeni mimarisi

EC Armavir bölgesi, Ecmiadsin, Ararat’ın fonunda Zvartnots,  642-662 (fotoğraf Z. Sargısyan)

Hovhannes Sanamyan Ermenistan, 885 yılında Arap boyunduruğunu üzerinden atıp, bağımsız devletini yeniden kurar. Bagratuni hanedanlığı döneminde, ülkenin ekonomik ve siyasi gelişimi için olumlu şartlar tesis edilir. Eski şehirler (Dıvin, Nakhicevan, Van, Karin) genişleyip gelişir, yenileri (Ani, Kars, Lore, Kapan, Ardsın,…

10. Akemenik ve Helenistik dönemde Ermenistan

EC Kotayk bölgesi, Garni, hamam tabanı mozayiği, M.S. I.-II. yüzyıl (kazılar B. Arakelyan, fotoğraf A. Movsesyan)

Hayk Hakobyan Van Krallığı’nın yıkılışından sonra, M. Ö. VI. yüzyıl başlarında Yakın Doğu’da eski imparatorlukların (Asur, Babil, Mısır) yıkılması döneminde, Yervanduni hanedanlığı temsilcileri, I. Yervand Sakavakyats ve Tigran Yervandyan’dan başlayarak, Ermenistan’ın bölgesel ve dini bütünlüğünü korumaya muvaffak olur. I. Dareh’in…

9. Van Krallığı (Urartu)

EC Yerevan, Erebuni, I. Argişti’nin çivi yazılı şehrin kuruluş kaydı, M.Ö. 782, bazalt (fotoğraf H. Simonyan)

Simon Hımayakyan Van Krallığı, Ermenistan Dağlık Platosu’nda şekillenmiş olan eski bir doğu devleti olmuş, M. Ö. IX. yüzyılda oluşup, Ön Asya’nın eski medeniyetlerine has sistematikle var olan, bölgenin siyasi hayatını düzenleyen ülkelerden biri olmuştur. Başkenti Tuşpa (Van), önemli dini merkezi…

7. Ejder anıtları

EC Vayots Dzor bölgesi, ejder anıtı, M.Ö. XVII.-XVI. yüzyıl, bazalt (fotoğraf H. Melkonyan)

Hakob Simonyan Bu özgün anıtlar, sadece Ermenistan Yüksek Platosu kültürüne özgündür. Devasa, 6 metre yüksekliğe ulaşan, halk tarafından ejder olarak anılan, tabii ve suni havuzlar ile pınarların gözleri yakınlarında yerleştirilen tek parça bazalttan oluşan heykeller, dizginlenemez doğa güçlerini, tabiatın uyanışını,…

6. Orta Bronz çağında (M. Ö. 2.400-1.500) Ermenistan

EC Aragadsotn bölgesi, Yukarı Naver, mezar alanının merkezi kısmı, M.Ö. XX.-XVII. yüzyıl (kazılar ve fotoğraf H. Simonyan)

Hakob Simonyan M.Ö. III. binyıl ortalarında, Ermenistan’ın sosyal-kültürel ve siyasi yaşamında önemli değişimler gerçekleşir. Ermenistan Yüksek Platosu’nun merkezi ve kuzey bölgelerinde, erken mezar höyüğü ve renkli çömlek kültürü taşıyıcısı Hint-Avrupa boyları hâsıl olur. Derin bir ekonomik kriz yaşayan Şengavit sosyal-kültürel…

5. Erken bronz çağında (M. Ö. 3.500-2.400) Ermenistan

EC Yerevan, Şengavit, mabedin ateşgâhı ve sunağı, M.Ö. XXVII.-XXV. yüzyıl, pişmiş kil (kazılar ve fotoğraf H. Simonyan)

Hakob Simonyan M.Ö. IV. binyıl ortasında Ermenistan’da, son derece özgün ve güçlü bir kültür şekillenerek, bin yıldan uzun bir süre varlığını sürdürüp, gelişerek, merkezinde Ermenistan Yüksek Platosu, özellikle de Ararat Ovası ve çevresindeki dağlık alanın bulunduğu, Kuzey Kafkasya’dan İsrail’e, Doğu…

4. Ermenistan Yüksek Platosu’ndaki kaya resimleri

EC Geğarkunik bölgesi, Sev sar, kaya resmi, M.Ö. V.-III. binyıl (fotoğraf K. Tokhatyan)

Hakob Simonyan, Karen Tokhatyan Mezolitik dönemde, M. Ö. XII.-VIII. binyıllarda, devasa Avrasya kıtasının farklı bölgelerinde, kaya resmi sanatı doğar. Bu eski zaman sanatkârları için taş, özgün bir “tuvale” dönüşür. Kaya kütleleri ve taş bloklar, volkanik patlama ve lavların akışlarının güneş…

3. Yeni taş ve bakır-taş (Eneolit) devrinde Ermenistan

EC Vavots Dzor bölgesi, Areni-1 mağara kopleksinin kuzeyden genel görünüşü, M.Ö. VII. binyıl- Ortaçağ (fotoğraf H. Simonyan)

Grigor Areşyan Güneybatı Asya’da medeniyetin gelişmesi, yaklaşık 12.000 yıl önce, son buzulların erimesinden sonra başlamıştır. Avcı-toplayıcı gruplar, Akdeniz’in doğu kıyısı boyunca, av hayvanları ve tahıl ürünleriyle zengin Levant’ta, Doğu Toros sıradağlarının güney yamaçlarında ve Mezopotamya’nın kuzey sınırında (günümüzde güneydoğu Türkiye),…

2. Ermenistan’ın eski taş devri

EC Sünik bölgesi, Gorayk, geç aşil dönemi insanının yerleşim platosu (fotoğraflar H. Simonyan)

Vasili Lübin ve Yelena Belyana Ermenistan’ın ilk sakinleri, eski taş devrinin insan benzeri varlıkları olmuştur. Ermenistan Yüksek Platosu’nun kuzeydoğu kısmında bulunan Ermenistan Cumhuriyeti’nin alanı, eski taş devri avcıları ve toplayıcıları için son derece elverişliydi. Volkanik çeşitlilik arz eden tabiat, taş…

1. Giriş

“Ermenistan’ın Arkeolojik Mirası” kitabını sunmaktayız (makale derlemesi olan bu kitabın redaktörü Hakob Simonyan’dır). Batı Ermenileri Sorunları Araştırma Merkezi, bu belgeleri sunan ve kitabın Türkçe’ye tercüme etmek için gereken profesyonel destekte bulunan Ermenistan Kültür Bakanlığı Tarih ve Kültür Mirası Merkezi Müdürü,…

“Hayk ve Bel”, efsane mi, menkıbe mi yoksa gerçek anlatım mı?

Hakob Simonyan  Tarih Doktoru Bu sorunu irdelemek için, erken Ortaçağ tarihçilerinden Khorenatsi ve Sebeos’tan bölümler halinde günümüze ulaşmış olan Ermeni destanlarıyla ilgili yazılı belgeler ile geçmişin derinliklerinde vuku bulan tarihi olayların etkisi altında şekillenmiş destanları bütünleyen ve yeniden aydınlatan, son…