Ani şehri, günümüzde Türkiye Cumhuriyeti’nin Kars İli’nde, Ahuryan Nehri’nin sağ kıyısında bulunmaktadır. Ahuryan Nehri’nin sol kıyısı ise Ermenistan topraklarıdır. Ani şehri, günümüzde  meskun olmayıp harabe halindedir. Şehir, deniz seviyesinden 1500 metre yükseklikteki üçgen bir yaylada bulunmakta ve İgadzor, Tsağkotsadzor ve Gayladzor’dan geçerek Ahuryan’a dökülen Ani Nehri’yle çevrilmiş olup, karayla bağlantılı olan kuzey yönünün de surlarla çevrili olduğundan, ele geçirilmesi zor bir konuma sahiptir.  Ani, çok…

Read more »

Armavir tepesinin kuzey görünümü Armavir şehrinin kurucusu I. Argişti’dir (Ara) /M.Ö. 786-764/. I. Argişti, Ermeni Platosu’ndaki boyları Urartu Devleti içinde birleştirdikten sonra Asur egemenliği altında olan boyları de bir araya getirme işine girişir. I. Argişti, Babil’e sefer gerçekleştirir. İ.Ö. 776 yılında Asur’a karşı yürütülen savaştan muzaffer olarak dönerken, Nairi’nin Aza ülkesinde Yeraskh (Aras) Nehri’nin sol kıyısında, 76 metre yükseklikte bir tepenin üzerine Argiştikhinili kentini kurar.…

Read more »

Ararat Dağı ve Artaşat içkalesi ile tahkim edilmiş mahallelerin bulunduğu  Khorvirap Manastırı ve Khorvirap tepeleri Artaşat şehri ve Ermeni Artaşesyan Krallığı’nın kurucusu, kral I. Artaşes’tir (M.Ö. 189-160). Artaşat şehri, Vostan İlçesi’ndeki Yeraskh (Aras) ile Metsamor Nehirleri’nin birbirine karıştığı yerde, Khor Virap Tepeleri’nde kurulmuştur. Bu bölgede eski kentin surları ve yapılarının izlerine hâla rastlanmaktadır. Aras Nehri, yatağını yüzyıllar içerisinde birkaç kere değiştirmiştir. O dönemlerde, Aras ile…

Read more »

Bagaran’dan genel görünüm Bagaran şehri, Ermeni kralı IV. Yervand (Sonuncu Yervand) (M.Ö. 220-201) tarafından kurulmuştur. IV. Yervand tahta çıktıktan sonra Aras’ın Ahuryan Nehri’ne karıştığı yerde yeni başkenti, Yervandaşat’ı, Ahuryan’ın sağ kıyısında ise dini merkez olarak Bagaran (Puthane) adında küçük bir şehir kurar. Tapınaklarındaki değrli eşyaları ve tanrı heykellerini Armavir’den Bagaran’a getirtir. Yervand, kardeşi Yervaz’ı, o dönemin en önemli görevlerinden biri olan baş rahipliğe tayin eder.…

Read more »

Dvin, merkezi mahalle (rekonstüksiyon) Dvin, Ermenistan kralı II. Khosrov Kotak (330-338) tarafından kurulmuştur. Artaşat şehrini üç taraftan çevreleyerek tabii bir engel oluşturan Aras nehri zaman içinde yatağını değiştirip şehrin uzağından akmaya başladığında, başkent etrafında  çok sayıda bataklıklat geriye kalır, bu bataklıklar sayısız ölümcül hastalıklara yol açarlar. Nehrin yatağının değişmesi sonucunda şehir, askeri savunma imkânından da yoksun kalır. Khosrov, bu sebeplerden dolayı yeni bir başşehir kurmaya…

Read more »

  Yervandaşat, 19. yy. tablosu Yervandaşat başkenti Ermeni kralı IV. Yervand (Sonuncu Yervand, M.Ö. 220-201) tarafından kurulmuştur. Ermeni tarihçi Movses Khorenatsi’ye (Horenli Movses) göre IV. Yervand, tahta çıktıktan sonra hem kişisel güvenliği, hem askeri-siyasi ve hem de Aras Nehri’nin akıntısının Armavir’den uzaklaştığından ve bu yüzden kışın içme suyu problemi başgösterdiğinden dolayı Aras Nehri’nin sol kıyısında, Aras’ın Ahuryan Nehri’ne karıştığı (Khorenatsi’nin Yeraskhadzor olarak adlandırdığı) yerde bulunan…

Read more »

Kars, 20. yy. başı Kars kalesi, Mets Hayk’in Ararat V’layet’ine bağlı Vanand ilçesinin önemli kalelerinden biridir. Yabancı ve Ermeni tarihçiler bu kaleyi «Karuts Berd», «Amrotsn Karuts», «Amurn Karuts» (kale imaret, sağlam kale) olarak adladırmışlardır. Kars kalesinin kuruluşu çok daha eskilere dayanmasına rağmen, Ermeni tarihçiler tarafından ancak IX. Yüzyıl kayıtlarında anılmıştır. Kars’ın içkalesi, Kars’ın kuzey yönünde, Kars Nehri kıyısında dört tarafından ele geçirilmesi güç kayalar üzerinde…

Read more »

Şirakavan şehri, (Yerazgavors, Yerazgavorg, Yerazgavork), Şirak Bölgesi’inde, Ani Şehri’nin kuzeydoğusu ve Ahuryan Nehri’nin sağ yakasında bulunmaktadır. Günümüzde Türkiye sınırları dahilinde bulunan bu şehrin kuruluş tarihi ve kurucusu hakkında bir bilgi günümüze kadar ulaşmamıştır. Yerazgavors isminin, Yervanduni’lerin Yervaz soyadından türemiş olduğu tahmin edilmektedir. Yerazgavors şehrinin, çok eski zamanlardan beri mevcut oldu sanılmaktadır. Gürcü tarihçi Leonti Mrovel’in verdiği bilgilere gore, Ermenistan kralı I. Artaşes döneminde (M.Ö. 189-160)…

Read more »

Aziz Eçmiadzin Kilisesi’nin surlarının dışında, solda Aziz Gayane, sağda Aziz Hıripsime kiliseleri, Şarden’in resmi, 1711 yılı Vağarşapat şehriyle ilgili en eski verileri Ermeni Ararat Kırallığı hükümdarlarından II. Rusa (M.Ö. 685-645) tarafından yazdırılmış çivi yazıtlarından bize ulaşmıştır. Zvartnots Müzesi’nde korunan bu yazıtlarda II. Rusa’nın, İldaruni (Hrazdan) Nehri’nden kendi adını taşıyan bir kanal açtırıp su getirerek bağlar diktirdiği ve bölgeye Guarlini adını verdiği belirtilmektedir. Ermeni kralı Yervand…

Read more »

Ermenistan kralı II. Tigran (Büyük Tigran), M.Ö. 83 tarihinde Selevkos Krallığı’na son verip başkent Antakya’da krallar kralı olarak taç giyer. Yarım milyona yakin nüfusa sahip olan Antakya, Ermenistan İmparatorluğu’nun güneydeki başşehri olur ve Tigran, burada kendi ismi ve resmiyle gümüş ile altın paralar bastırır. II. Tigran, Finike (günümüzde Suriye ve Lübnan’ın Akdeniz kıyıları) ve Ovalık Kilikya’yı da ele geçirir. Böylece, dönemin en büyük limanları olan…

Read more »

Van Gölü’den Van kayası ve kaleye bakış Tosp ve Vantosp olarak da anılan bu şehir, dünyanın en eski şehirlerinden biridir. M.Ö. 363 yılında Pers orduları Ermenistan’a saldırdığında, Persler, yazıtlarında Van şehri için Şamiramakert (Şamiram’ın kurduğu) ismini kullanmışlardır. M.Ö. IX. yüzyıl ortasında, özellikle Asur akınları sonucunda, Aram (Aramu, M.Ö. 860-843), Nairi Ülkesi’nin Ermeni boyları ve şehir-devletlerini ortak bir devlete dönüştürme çalışmlarına başlar. Böylece, Aram, Nairi Ülkesi’nin…

Read more »