Category: Batı Ermenistan’ın Şehirleri

Adıyaman

Adıyaman, geçmişte – Harsan Mısur. Batı Ermenistan’ın (Üçüncü Hayk) bir şehri. Günümüzde, Türkiye’nin Adıyaman Vilayeti’nin idari merkezi. Adıyaman’da, geç eski taş devrine ait bulgular açısından zengin bir yerleşim yeri, ortaya çıkartılmış, çevrede kaya resimleri de bulunmuştur. XIX. yüzyıl sonlarında Adıyaman’da…

Ağin

Ağin, Vağaver. Küçük Hayk’ın Arapkir Sancağı’nda, Arabkir’in (Arapkir) 25 km. doğusunda, Yeprat’ın (Fırat) 3 km. sağında bulunan kasaba. Sancağın idari merkezi olmuştur. XX. yüzyıl başlarında bu yerleşim yerinde 200 ev Ermeni yaşamaktaydı ve kiliseleri (Surb/Aziz Astvadsadsin) ile okulları (Lusavoriçyan) bulunmaktaydı.…

Akants

Akants. Batı Ermenistan’da, Vaspurakan Eyaleti’nin Arçeş bölgesinde, Van Gölü’nün kuzey kıyısında bulunan kasaba. Eski Arçeş şehrinin sular altında kalmasından sonra bölge merkezine dönüşmüştür. XV. yüzyılın ikinci yarısında Akants’ta yazılmış iki İncil günümüze ulaşmıştır. XX. yüzyıl başında Akants’ta yaşamakta olan 250…

Akın

Akın. Batı Ermenistan’ın Kharberd (Harput) Vilayeti’nde, Kharberd’in 95 km. kuzeybatısında, Yeprat (Fırat) Nehri’nin sağ kıyısında, ormanlık bir vadide bulunan kasaba. Aynı isimle anılan sancağın merkezi olmuştur. Şehir, 1022 yılında Sebastia’ya (Sivas) göçen Ermeni Ardsruni kralları tarafından kurulup Marıntunik olarak adlandırılmıştır.…

Alaşkert

Alaşkert, Eleşkirt. Batı Ermenistan’ın Alaşkert Ovası’nda, Erzrum (Erzurum) Vilayeti, Alaşkert Sancağı’nın merkezi olan şehir. Bir kale-şehri olarak Ermeni kralı I. Vağarş (II. yüzyıl) tarafından kurularak kendi adıyla Vağarşakert olarak anılmıştır. Bu isim zaman içinde deformasyona uğrayarak Alaşkert’e dönüşmüştür. Büyük Hayk’ın…

Albistan

Albistan, (Arapça bahçe), Albıstan, Elbistan. Aynı isimle anılan ve Maraş Vilayeti’ne bağlı bulunan kazanın merkezi konumundaki şehir. Maraş’ın 69 km. kuzeydoğusunda, Cahan (Ceyhan, Piramos) Nehri kaynakları yakınında, yüksek bir dağın eteklerinde bulunmaktadır. Antik çağlarda Platana olarak anılmıştır. X.-XI. yüzyılları arasında…

Amasia

Amasia, Amasya. Küçük Asya’nın kuzeydoğusunda, İris Nehri kıyısında bulunan şehir. M.Ö. 302 yılından itibaren Pontos (Pontus) krallığının başkenti. M.Ö. 89–87, 73–71 ve 66 yıllarında Pontos’un Roma’ya karşı yürüttüğü savaşlarda önemli bir üs olmuştur. Şehir, önce Roma’nın, daha sonra ise Bizans’ın…

Arabkir

Arabkir, Arabker, Arapkir. Küçük Asya’da, Melitene’nin (Malatya) 70 km. kuzeyinde, Yeprat’ın (Fırat) bir kolu olan Arabkir Nehri’nin kıyısında, Antitoros Sıradağları dibinde, bir tepenin eteklerinde kurulu şehir. Arabkir şehri, Vaspurakan’dan Sebastia’ya (Sivas) göç etmiş olan Ermeniler tarafından 1021-22 yıllarında kurulmuştur. Sebastia…

Arçeş

Arçeş, Erciş. Büyük Hayk’ın Turuberan Eyaleti’nin Ağiovit bölgesinde, Van Gölü’nün kuzey kıyısında bulunan şehir., Kral II. Argişti tarafından (Arçeş’te, Argişti’ye ithaf edilen iki yazıt bulunmaktadır) kurulmuş olduğu tahmin edilmektedir. Krallık hanedanının alt üyelerine ait olmuştur. Arçeş, 624 yılında Bizans orduları…

Ardahan

Ardahan, Artahan. Büyük Hayk’ın Gugark Eyaletinde, aynı isimle anılan sancağın Kur Nehri’nin sağ kıyısında bulunan merkezi. Antik dönemde Hur, Kacats kağak (yiğitler şehri) olarak anılmaktaydı. IX. yüzyılda Ardanuc’a (Ardanuç) bağlı olup Bagratuni hanedanı yönetimi altında bulunmaktaydı. IX.-XI. yüzyıllarında, ticaret yolları…

Ardvin

Ardvin, Artvin. Yezır “ülkesinin” Nigal bölgesinde bulunan şehir. IX. yüzyıldan itibaren Artanuç’un Bagratuni hanedanı yönetimine, XI. yüzyıl başlarından sonra ise Gürcü Bagratuni krallığı bünyesine dâhil olmuştur. XIV. yüzyıla kadar bir zanaat ve ticaret merkezi olmuştur. 1555 Osmanlı-Pers antlaşmasıyla Osmanlılara geçerek…

Arğanamaden

Arğanamaden, Arğana, Erganamaden. Batı Ermenistan’ın Diarbekir (Diyarbakır) Vilayeti’nde, aynı isimle anılan sancağın merkezi. XIX. yüzyılın 30’lu yıllarında 6 bin, 1850’li yıllarda 1500, XX. yüzyılın başında ise 1000 Ermeni burada yaşamaktaydı. Arğanamaden, zengin bakır yataklarıyla (daha 1847 yılında yıllık 5 bin…

Arkni

Arkni, Arğıni, Arğanahin. Ermenistan’ın Dsopk Eyaleti’nin Pağnatun bölgesinde, Pağin Nehri’nin sağ kıyısında yükselen, sarp dağın ikili zirvesinde kurulu kale-şehir. Habel’in oğlu Harpik Beyi, Davit, Levon ve Konstantin kardeşlerle birlikte 1051 yılında, Arkni Kalesi’nde (Amurn Arğıno) başarılı bir şekilde Bizans ordularına…

Baberd

Baberd, Bayberd, Bayburd. Yüksek Hayk Eyaleti’nin Sıper bölgesinde, Çorokh’un (Çoruh) iki yakasında kurulu (günümüzde Bayburt şehri, Gümüşhane İli) şehir. Aşılmaz kalesiyle M.Ö. II. yüzyıldan itibaren ün salmıştı. Ermenistan’ın 387 yılındaki bölünmesi sonucunda Bizans’a bağlanmıştır. VI. yüzyılda, imparator I. Jüstinyen tarafından…

Bafra

Bafra. Türkiye’de, Trabzon şehrinin 24 km. batısında bulunan bir şehir. 1914’te Bafra’da genelde zanaatlar ve ticaretle uğraşan yaklaşık 2200 Ermeni yaşamaktaydı. Şehirde bir kilise (Surb/Aziz Karapet, yapımı 1823) ve 260 öğrencili bir okul vardı. Bafra’nın Ermeni nüfusu 1915 Soykırımında tehcire…