Յոդուածներ

Հայոց Ցեղասպանութենէն ետք Սուրիոյ մէջ հայ կիներն ու մանուկները փրկած Ռուբէն Հերեանի պատմութիւնը

Աննա Ալեքսանեան Համաշխարհային Ա. պատերազմի աւարտին‚ բազմաթիւ հայկական եւ միջազգային կազմակերպութիւններ‚ օտարերկրեայ առաքելութիւններ‚ ինչպէս նաեւ անհատներ փորձեցին գտնել Ցեղասպանութենէն վերապրածներ‚ զանոնք փրկել գերութենէ եւ վերականգնել անոնց հայկական ինքնութիւնը։ Այս յօդուածին նպատակն է լոյս ընծայել Համաշխարհային Ա. պատերազմէն ետք ազատագրումի առաքելութեան կարեւորութեան վրայ‚ հիմնականին մէջ կեդրոնանալով պատերազմէն ետք բազմաթիւ հայ կիներ ու որբեր փրկած ականաւոր գործիչ…

Բնորոշիչը ժողովուրդի կա՛մքն է

Սալորենին ծառերու յիմարագո՛յնն է: Բոլորէն առաջ կը խաբուի Մարտի կեղծ գարունով: Խաբուսիկ արեւը տեսնելով՝ իսկո՛յն կը ծաղկի: Սպիտակ ուրախութիւն մը կը պարգեւէ շուրջ–բոլորին: Պատահական անցորդները կը հրապուրուին ծաղկած սալորենիի գեղեցկութեամբ: Կը հրճուին, ուրախութեամբ կը լեցուին: Անցած են ձմրան մռայլ օրերը: Շուտով կը հասնի գարունը, բնութիւնը կը վերակենդանանայ, ծառ ու ծաղիկ կը դալարին: Նոյնիսկ պեթոնապատ մեծ…

Մի Փոլաթ Ալեմդար օսմանյան արքայանիստ քաղաքում (Քննադական հոդված Աբդուլ Համիդին նվիրված թուրքական հեռուստասերիալի մասին-Ակունքի խմբ.)

Էմրե Ջան Դաղլըօղլու  Պատմության այս ընկալման համաձայն` իթթիհադականների մատերիալիզմից և անհավատությունից սկսած՝ մինչև պոզիտիվիզմ և մոդերնիզմ ձգվող մեղքերի շարքում, Հայոց ցեղասպանությունն անշուշտ տեղ չի գտել։ Ավելին՝ Աբդուլ Համիդի օրոք` 1894 թ. և 1895-1896 թթ. կատարված ջարդերի անունն չի հիշատակվում։ Ուստի՝ հնարամիտ մարտավարություն է, որ բռնությունների այս ժամանակաշրջանի հետ չբախվելու նպատակով հեռուստասերիալը սկսվում է 1896 թ. օգոստոս ամսից, երբ ջրերը համեմատաբար հանդարտվել…

Ինչ ուղերձ կը պարունակեն Թուրքիոյ մէջ Կարօ Փայլանի հանդէպ ճնշումներն ամբողջ հայութեան համար. «Ակօս»-ի անդրադարձը

Պոլսոյ հայկական պարբերականներէն «Ակօս»-ի խմբագիր Եդուարդ Տանձիկեանը, խօսելով Թուրքիոյ ընդդիմադիր Ժողովուրդներու ժողովրդավարական կուսակցութեան անդամ, խորհրդարանի հայ պատգամաւոր Կարօ Փայլանի դատական վերջին քաշքշուկներուն մասին, նշած է, որ երկրի իշխանութիւններն ու դատական համակարգը Փայլանի հանդէպ իրենց կողմնակալ վերաբերմունքով փաստացի ցոյց կու տան իրենց դիրքորոշումը հայերուն ու Հայկական հարցին հանդէպ: Յիշեցնենք, որ Փայլանին վիրաւորած թուրք լրագրողին դէմ բողոքը մերժուած…

Ակօսի արխիվից՝ «Բարեկենդան»*

Մեծ Պահքին նախորդող կիրակիի՝ Բարեկենդանի պատմությունը ներկայացնում ենք երջանկահիշատակ Սարգիս Սերոբյանի հոդվածով: Վարդանյանների տոնը Բարեկենդան բառացի նշանակում է «բարի/լավ ապրելու օր», «հեթանոսական շրջանի տոնակատարություն»: Բարեկենդանը պահքին նախորդող շաբաթ օրվա անունն է: Բարեկենդան ժամանակ ուտում-խմում են, խաղեր խաղում: Յոթ շաբաթ տևողությամբ Մեծ Պահքին նախորդող շաբաթ օրը նշվող տոնակատարությունը կոչում են «Բուն բարեկենդան»: Համաձայն եկեղեցական օրացույցի՝ Զատկի,…

Անդրադարձ. թուրք-ամերիկեան յարաբերութեանց ուրուագծուող նոր փուլը

Վահրամ Էմմիեան Միացեալ Նահանգներու նախագահի պաշտօնը ստանձնելէ ետք, Տոնալտ Թրամփ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի հետ իր առաջին հեռաձայնային հաղորդակցութեան ընթացքին բարձր գնահատած էր Թուրքիոյ կողմէ ՏԱՀԵՇ–ի դէմ կատարուած գործողութիւնները` նշելով, որ իր երկիրը կ՛աջակցի ՕԹԱՆ–ի դաշնակից եւ ռազմավարական գործընկեր Թուրքիոյ: Թրամփ–Էրտողան հեռաձայնային հաղորդակցութենէն մէկ օր ետք, Միացեալ Նահանգներու փոխնախագահ Մայք Փենս իր կարգին հեռաձայնային…

Սասուն

Ֆաթիհ Փընար 2000 թ. Բաթմանի Սասուն գավառում ենք, ավելի ճիշտ՝ Սասունի լեռներում: Մարդուն խելքահան անող եղանակ է: Գարուն է՝ եղանակ, երբ բնությունը խենթանում է: Լեռների լանջերը պատված են գարնան կանաչով, կատարները՝ ձյան ճերմակով, փեշերը՝ լազուր կապույտով: Գարունը կարծես տոնին պատրաստված երեխա լինի: Բոլորը՝ միջատները, թռչուններն ու մարդիկ, ուրախությունից խենթացել են, միմյանց են փաթաթվում, այնպես, ինչպես…

Հարավային Հայաստանի էթնոժողովրդագրական խճանկարը (XV դ.-XVI դ. կեսեր)

Գոռ Երանյան ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի և Մ. Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի գիտահետազոտական ինստիտուտի գիտաշխատող Թեև XV դ.-XVI դ. կեսերի Մեծ Հայքի հարավային նահանգների ու հարակից բնակավայրերի առանձին գավառների ու քաղաքների բնակչության թվաքանակի վերաբերյալ վիճակագրական տեղեկություններ հայտնի չեն, սակայն էթնիկ կազմի մասին պահպանվել են հատուկենտ վկայություններ: XVI դ. սկզբում Արևելք այցելած եվրոպացի ճանապարհորդ Ջիո­վան Մա­րիա…

Պատրիարքի ընտրություններն էլ կապեցին Էրդողանի հետ

Միհրան Մանուկյան Սուրբ Փրկիչ հայկական հիվանդանոցի հմնադրամն ու Հիմնադրամների փոխօգնության և փոխադարձ կապի հարթակը նախագահող Պետրոս Շիրինօղլուն նախագահ Էրդողանի հետ հանդիպումից հետո նոր զարգացումներ արձանագրվեցին` պատրիարքի ընտրության առնչությամբ: Համաձայն Շիրինօղլուի՝ Էրդօղանը հայտնել է, թե «հանրաքվեից անմիջապես հետո անցնելու են պատրիարքի և հիմնադրամների ընտրություններին: Այսպիսով՝ հսյ համայնքի առաջ ոչ միայն անորոշ ժամանակ է դրվել, այլև այս…

Մեծ Եղեռնի վերապրող Քնար մօրաքին վերջին կտակը

Այս օրերուն յաջորդաբար մեզմէ հրաժեշտ առին Մեծ եղեռնէն վերապրած քանի մը երէցներ, որոնցմէ վերջինը այստեղ՝ Մոնթրէալ, Քնար Պօհճէլեան-Եմէնիճեանն էր՝ շուրջ 108 տարեկան մօրաքոյրը կնոջս. անկէ քանի մը օր ետք մեկնեցաւ Քնարին հօրեղբօր որդին՝ 98-ամեայ Կարպիս Պօհճէլեանը, որ կ՚ապրէր Լառնաքա, Կիպրոս։ Անոնցմէ քանի մը շաբաթ առաջ, նոյնպէս Մոնթրէալէն՝ անոնց մտերիմ բարեկամն ու հարազատը՝ 97-ամեայ Վարդգէս Սարաֆեանն…