Յոդուածներ

Անդրադարձ. թուրք-ամերիկեան յարաբերութեանց ուրուագծուող նոր փուլը

Վահրամ Էմմիեան Միացեալ Նահանգներու նախագահի պաշտօնը ստանձնելէ ետք, Տոնալտ Թրամփ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի հետ իր առաջին հեռաձայնային հաղորդակցութեան ընթացքին բարձր գնահատած էր Թուրքիոյ կողմէ ՏԱՀԵՇ–ի դէմ կատարուած գործողութիւնները` նշելով, որ իր երկիրը կ՛աջակցի ՕԹԱՆ–ի դաշնակից եւ ռազմավարական գործընկեր Թուրքիոյ: Թրամփ–Էրտողան հեռաձայնային հաղորդակցութենէն մէկ օր ետք, Միացեալ Նահանգներու փոխնախագահ Մայք Փենս իր կարգին հեռաձայնային…

Սասուն

Ֆաթիհ Փընար 2000 թ. Բաթմանի Սասուն գավառում ենք, ավելի ճիշտ՝ Սասունի լեռներում: Մարդուն խելքահան անող եղանակ է: Գարուն է՝ եղանակ, երբ բնությունը խենթանում է: Լեռների լանջերը պատված են գարնան կանաչով, կատարները՝ ձյան ճերմակով, փեշերը՝ լազուր կապույտով: Գարունը կարծես տոնին պատրաստված երեխա լինի: Բոլորը՝ միջատները, թռչուններն ու մարդիկ, ուրախությունից խենթացել են, միմյանց են փաթաթվում, այնպես, ինչպես…

Հարավային Հայաստանի էթնոժողովրդագրական խճանկարը (XV դ.-XVI դ. կեսեր)

Գոռ Երանյան ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի և Մ. Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի գիտահետազոտական ինստիտուտի գիտաշխատող Թեև XV դ.-XVI դ. կեսերի Մեծ Հայքի հարավային նահանգների ու հարակից բնակավայրերի առանձին գավառների ու քաղաքների բնակչության թվաքանակի վերաբերյալ վիճակագրական տեղեկություններ հայտնի չեն, սակայն էթնիկ կազմի մասին պահպանվել են հատուկենտ վկայություններ: XVI դ. սկզբում Արևելք այցելած եվրոպացի ճանապարհորդ Ջիո­վան Մա­րիա…

Պատրիարքի ընտրություններն էլ կապեցին Էրդողանի հետ

Միհրան Մանուկյան Սուրբ Փրկիչ հայկական հիվանդանոցի հմնադրամն ու Հիմնադրամների փոխօգնության և փոխադարձ կապի հարթակը նախագահող Պետրոս Շիրինօղլուն նախագահ Էրդողանի հետ հանդիպումից հետո նոր զարգացումներ արձանագրվեցին` պատրիարքի ընտրության առնչությամբ: Համաձայն Շիրինօղլուի՝ Էրդօղանը հայտնել է, թե «հանրաքվեից անմիջապես հետո անցնելու են պատրիարքի և հիմնադրամների ընտրություններին: Այսպիսով՝ հսյ համայնքի առաջ ոչ միայն անորոշ ժամանակ է դրվել, այլև այս…

Մեծ Եղեռնի վերապրող Քնար մօրաքին վերջին կտակը

Այս օրերուն յաջորդաբար մեզմէ հրաժեշտ առին Մեծ եղեռնէն վերապրած քանի մը երէցներ, որոնցմէ վերջինը այստեղ՝ Մոնթրէալ, Քնար Պօհճէլեան-Եմէնիճեանն էր՝ շուրջ 108 տարեկան մօրաքոյրը կնոջս. անկէ քանի մը օր ետք մեկնեցաւ Քնարին հօրեղբօր որդին՝ 98-ամեայ Կարպիս Պօհճէլեանը, որ կ՚ապրէր Լառնաքա, Կիպրոս։ Անոնցմէ քանի մը շաբաթ առաջ, նոյնպէս Մոնթրէալէն՝ անոնց մտերիմ բարեկամն ու հարազատը՝ 97-ամեայ Վարդգէս Սարաֆեանն…

Գրիգոր Զոհրապից մինչև Հրանտ Դինք. հարյուրամյա մենություն

Օշին Չիլինգիր Դինքի սպանությունից որոշ ժամանակ անց՝ 2007 թ. փետրվարի 16-ին, մեր թերթի սյունակագիրներից Օշին Չիլինգիրը՝ Հրանտ Դինքի մտերիմ ընկերը, հոդված է հրապարակում, որտեղ Հրանտ Դինքին համեմատում է Միություն և առաջադիմություն կուսակցության կողմից սպանված մտավորականներից փաստաբան, գրող և պատգամավոր Գրիգոր Զոհրապի հետ: Հոդվածը, որոշ իմաստով, ոչ վաղ անցյալի պատմության վերլուծություն–խրատ է: «Ակօսի» 10-րդ տարելիցին նվիրված…

Թուրքիոյ թաքուն եւ իսլամացած հայերուն մասին լռութեան եւ խտրականութեան դրուագներ

Աստղիկ Աբրահամեան Մարտ ամսուան գիշեր մըն էր‚ երբ հանդիպեցայ ՄքԿիլ համալսարանին մէջ առեւտարական գիտութիւններ ուսանող կապուտաչեայ եւ թուխ երիտասարդի մը։ Ան կը խօսէր կտրուկ‚ սակայն հասկնալի անգլերէն մը։ Երբ իրեն հարցուցի‚ թէ ուրկէ՛ է, ան պարզապէս պատասխանեց. «Թուրքիայէն»։ Անհանգստութիւն։ Անհանգստութիւն մը‚ որ մեզի՝ հայ երիտասարդներուս, սորվեցուցին զգալ‚ երբ գտնուինք «անոնցմէ» մէկուն հետ դէմ առ դէմ։…

Լրագրողների լռեցման ավանդույթը Թուրքիայում (Հասան Ֆեհմիից մինչև Հրանտ Դինք)*

Մելինե Անումյան Թուրքագետ, պատմական գիտությունների թեկնածու Վերջին 100 տարվա ընթացքում 60-ից ավել լրագրող է սպանության միջոցով լռեցվել Թուրքիայում: Ուշագրավ է, որ եթե առաջին 70 տարում նրանցից սպանվել են միայն 15-ը, ապա վերջին 30 տարում այդ թիվը մեծ աճ է գրանցել. Թուրքիայում սպանվել է 46 լրագրող: Այս թվում ընդգրկված չեն ազատազրկման միջոցով լռեցվածները, ինչպես նաև` Հայոց…

Հրանդ Տինք հայու և անոր քաղաքական որոշ հայացքներու մասին

ՀՀ Սփիւռքի նախարարութեան կազմակերպութեամբ, Երևանում կայացած «Հրանտ Դինք. 10 տարի անց» կլոր սեղան–քննարկման ընթացքում ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Կիրոյ Մանոյեանի խօսքը. «Հրանդը իսկական թրքահայ էր, աւելի ճիշտ, ինչպէս ինք պիտի նախընտրեր ըսել՝ թուրքիացի հայ էր։ Ան ծնած էր Թուրքիա, Փոքր Հայքի Մալաթիա քաղաքը։ Թուրքիոյ քաղաքացի էր, հաւատարիմ քաղաքացի. իր բոլոր քայլերը ուղղուած էին լաւ, արդար, ժողովրդավարական Թուրքիա մը…

Բոսֆորի մզկիթներում նամազ անողները չգիտեն, որ դրանք կառուցվել են հայազգի Բալյանների կողմից. թուրք սյունակագիր

Բոսֆորի գեղաշուք մզկիթներում նամազ անողների մեծ մասը չգիտի, որ դրանք Բալյան հայ ընտանիքից սերող արքունական ճարտարապետների ձեռքի գործն են: 18-19-րդ դարերում Ստամբուլում և նրա շրջակայքում կառուցված բոլոր պալատները, մզկիթները, եկեղեցիները, ամառանոցները, զորանոցները, դպրոցները, հիվանդանոցները, աշտարակները, աղբյուրներն ու թատրոնները Բալյանների ձեռքի գործն են: Այս մասին Türkiye թերթում գրել է Էքրեմ Բուղրա Էքկինջին և ներկայացրել պոլսահայ ընտանիքի…