Փաստաթուղթ

Թալեաթի հեռագիրը Անկարայի նահանգապետին` հայ մտավորականներին Դիարբեքիրի ռազմական դատարան հանձնելու մասին

Օսմանյան կայսրության ներքին գործերի նախարար Թալեաթ փաշան 1915 թ. հունիսի 2-ին ծածկագիր հեռագիր է հղել Անկարայի նահանգապետարան` ձերբակալված և Այաշ աքսորված հայ մտավորականներին Դիարբեքիրի ռազմական դատարան հանձնելու հրահանգով: Չնայած այս հեռագրին` 1915 թ. օգոստոսի կեսերին, նույն Թալեաթի հրահանգով և Անկարայի փոխնահանգապետ Աթըֆի հրամանով, Այաշ աքսորված հայ մտավորականները, առանց դատական որևէ որոշման, սպանվել են` քարկոծվելով և…

Օսմանյան կայսրության ներքին գործերի նախարար Թալեաթի շրջաբերականը` հայերի կրոնափոխության հանգամանքների վերաբերյալ

Ինչպես թուրք հայտնի ցեղասպանագետ Թաներ Աքչամը ևս արձանագրում է «Հայերի բռնի իսլամացումը. լռություն, ժխտում և ուծացում» գրքում, օսմանյան իշխանությունները Հայոց ցեղասպանության ընթացքում կրոնափոխված հայերին որոշ ժամանակ, մասնավորապես մինչև 1915 թ. հուլիսի 1-ը, թույլ են տվել, դավանափոխ լինելու դեպքում, զերծ մնալ տեղահանությունից, սակայն հուլիսի 1-ից մինչև նույն տարվա նոյեմբերի 4-ն արգելվել է հավատափոխ հայերի համար նման…

Օսմանյան փաստաթղթեր` Հայոց ցեղասպանության ժամանակ հայ որբերի իսլամացման քաղաքականության վերաբերյալ

Ինչպես հայտնի է, Հայոց ցեղասպանության ժամանակ օսմանյան կառավարությունն իրականացրել է նաև հայ կանանց ու երեխաների մի մասին թրքացնելու և իսլամացնելու քաղաքականություն, որը ևս պետք է դիտարկել Ցեղասպանության համատեքստում և համարել Մեծ եղեռնի կառուցվածքային տարրերից մեկը, քանի որ բռնի իսլամացված հայ կանայք և երեխաները փրկվել են զուտ ֆիզիկապես, իսկ որպես էթնոս` ոչնչացվել: Արդ, Akunq.net-ը հրապարակում է…

Օսմանյան փաստաթղթեր Գրիգոր Զոհրապի և Հովհաննես (Վարդգես) Սերենգյուլյանի աքսորի և սպանության մասին

Նոր փաստաթուղթ. 1916 թ. Իսպանիայի թագավորը շարունակում է ջանքեր գործադրել Դանիել Վարուժանին փրկելու ուղղությամբ

Վերջերս Արևմտահայոց հարցերի ուսումնասիրության կենտրոնը հրապարակել էր որոշ փաստաթղթեր, ըստ որոնց` Իսպանիայի թագավոր Ալֆոնսո 13-րդը փորձել էր փրկել 1915 թ. ապրիլի 24-ին ձերբակալված հայ մտավորականության որոշ ներկայացուցիչների: Քանի որ այդ վավերագրերը մեծ հետաքրքրություն առաջացրեցին գիտնականների և ընդհանրապես մեր բոլոր ընթերցողների շրջանում, Akunq.net-ը ստորև հրապարակում է նաև 1916 թ. մայիսին Օսմանյան կայսրությունում Իսպանիայի ներկայացուցչի պաշտոնական նամակը`…

Հայոց ցեղասպանության ընթացքում օսմանյան կառավարության ստահոդ նամակը` Իսպանիայի թագավորին

Վերջերս իսպանական մի քաղաք ևս` Սաբադելը, պաշտոնապես ճանաչել ու դատապարտել է Հայոց ցեղասպանությունը: Սակայն նույնիսկ մասնագետներից շատ քչերին է հայտնի, որ Հայոց ցեղասպանության ընթացքում Իսպանիայի թագավորը փորձել է փրկել 1915 թ. ապրիլին ձերբակալված հայ ականավոր մտավորականներին և այդ նպատակով նամակ է ուղարկել օսմանյան կառավարությունը: Արդ, ստորև հրապարակում ենք Իսպանիայի թագավորի այդ նամակին ի պատասխան օսմանյան…

Հայոց ցեղասպանության ժամանակ օսմանյան սուլթանի պատասխանը Հռոմի պապի նամակին

Ստորև Akunq.net-ի ընթերցողներին ենք ներկայացնում Հայոց ցեղասպանության ժամանակ օսմանյան սուլթան Մեհմեդ V Ռեշադի (1909-1918) պատասխան նամակը` ուղղված ժամանակաշրջանի Հռոմի պապ Բենեդիկտոս XV-ին: Փաստաթուղթը սիրով Արևմտահայոց հարցերի ուսումնասիրության կենտրոնին է տրամադրել այն օսմանյան վարչապետարանի արխիվում գտած և արևմտահայերեն թարգմանած ամերիկաբնակ պոլսահայ ուսումնասիրող Գևորգ Բ.Հակոբյանը, որի համար կենտրոնն իր երախտագիտությունն է հայտնում նրան:

Հայոց ցեղասպանության կապակցությամբ Հռոմի Պապի կողմից սուլթանին ուղղված նամակի առնչությամբ օսմանյան կառավարական մի գրության փաստաթուղթը և դրա հայերեն թարգմանությունը

Վերջերս «Արմենպրես» լրատվական գործակալությունը հաղորդեց, որ Վատիկանի գաղտնի արխիվները հետազոտող Վալենտինա Վարդուհի Կարախանյանը նոր գիրք է պատրաստում` Հայոց ցեղասպանության ժամանակ Հռոմի Պապի և նրա ներկայացուցիչների կողմից հայերի կոտորածները դադարեցնելու համար ձեռնարկված միջոցների վերաբերյալ: Արդ, ստորև «Ակունքի» ընթերցողներին ենք ներկայացնում Հայոց ցեղասպանության կապակցությամբ Հռոմի Պապի կողմից սուլթանին ուղղված նամակի առնչությամբ օսմանյան կառավարական մի գրություն և դրա…

Ռազմական արտակարգ ատյանի դատավարության արձանագրությունը

Նախագահ` գեներալ-լեյտենանտ Մուստաֆա Նազըմ փաշա, Անդամներ` գեներալ-մայոր Զեքի փաշա, Գեներալ-մայոր Մուստաֆա փաշա, Գեներալ-մայոր Ալի Նազըմ փաշա, Գնդապետ Ռեջեփ Ֆերդի բեյ: ՏՐԱՊԻԶՈՆԻ ՏԵՂԱՀԱՆՈՒԹՅԱՆ ԵՒ ԿՈՏՈՐԱԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ Դատի տրված ներկա գտնվող մեղադրյալների անունները- Տրապիզոնի հարկային տեսուչ Մեհմեդ Ալի բեյ, Տրապիզոնի ոստիկանապետ Նուրի բեյ, Տրապիզոնի [գաղտնի] գործակալության տեսուչ Մուստաֆա էֆենդի, Տրապիզոնի ժանդարմի քննչական տեսուչի օգնական` կայմակամ Թալաաթ բեյ,…

Վարագավանք՝ Վան-Վասպուրականի հոգևոր կենտրոնը…

1915 թվականի մայիսին, Վանի հերոսամարտի հաղթանակից անմիջապես հետո վանեցիները ոգևորված ձեռնամուխ են լինում թուրք և քուրդ ջարդարարներից մեծապես տուժած Վասպուրականի հոգևոր կենտրոն, Վան քաղաքի մոտ գտնվող Վարագավանքի վերականգնմանը: Ստորև ներկայացնենք ուշագրավ պատմական մի փաստաթուղթ՝ Վանի հայկական ինքնավար նահանգապետության կառավարիչ Արամ Մանուկյանի դիմում–կարգադրությունը վանեցիներին՝ Վարագավանքի վերականգման աշխատանքները կազմակերպելու կոչով.  «Ինչպես հայտնի է, Վարագավանքն էլ զերծ չմնաց…