Լեզու

Հրանտ Դինքի խմբագրապետության տարիներին պոլսահայ համայնքի լեզվական խնդիրների արտացոլումը «Ակօս» շաբաթաթերթի էջերում

Էլինա Միրզոյան Թուրքագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու Կ.Պոլսում հրատարկվող «Ակօս» շաբաթաթերթում լեզվական խնդիրները (արևմտահայերենի վիճակը պոլսահայ համայնքում) կարևոր տեղ են զբաղեցնում, և թերթն այդ հարցին անդրադառնում է պարբերաբար ու առաջարկում տեսական և գործնական լուծումներ[1]: Ներկայում Ստամբուլի հայ համայնքում կրթական ու լեզվական խնդիրները բավական սուր են և դառնում են տարբեր մասնագետների մտահոգության առարկա: Հայերենախոսության նահանջը մեծ ծավալներ…

Արեւմտահայերէնի պաշտպանութիւնը առաջին հերթին անոր գործածութիւնն է

Յ. Պալեան Յաճախ ըսած եմ, որ մեծերու միտքերը իսկական դպրոցներ են, եթէ քաջութիւն եւ համեստութիւն ունենանք անոնց դիմելու եւ սորվելու, մենք մեզ եւ մեր ժամանակը հասկնալու, մեր կեանքին եւ արարքներուն ուղին ճշդելու: Ուղի ճշդել, որ չի նշանակեր «քարվանսարայ շինել հոն ուր ամէն անգամ ուղտը ծունկը գետին կը դնէ», կ’ըսէր անտիտղոս երէց մը: Ինչե՜ր ըսուած են…

Արեւմտահայերէնը նահանջում է

ԿԱՏԻԱ ՔՈՒՇԵՐԵԱՆ Արեւմտահայերէնն ակներեւօրէն նահանջում է եւ նահանջում է մի քանի հիմնաւոր պատճառներով: Պատճառների սկզբնաղբիւրը, ինչպէս այլ հարցերի պարագայում, մեր անկումներով եւ վայրէջքներով լեցուն պատմութեան մէջ է, որն ահա քանի դար է չի գտնում իր բնականոն զարգացման ճանապարհը:  Լեզուն անմիջականօրէն կապուած է հայրենիքի եւ պետականութեան գաղափարների հետ, հետեւաբար պետականութեան երկարամեայ բացակայութիւնը մեր իրականութեան մէջ յանգեցրեց…

Թուրքիայում հայերեն խոսելու «գինը». թուրքալեզու հայկական մշակութային կայքի անդրադարձը

Ստամբուլի հայ համայնքի ակտիվ ներկայացուցիչների կողմից հրապարակվող Ermenikulturu.com (հայկական մշակույթ) կայքը բարձրաձայնել է Թուրքիայի հայ երիտասարդների ամենամեծ խնդիրներից մեկը՝ մայրենիի չիմացության հարցը: Ըստ Tert.am-ի` կայքը նշել է, որ Արևմտյան Հայաստանի «վերջին հայերը» համարվող իրենց ծնողները, ովքեր Ստամբուլ են տեղափոխվել 1940-1950-ական թթ.-ին, Ցեղասպանությունից հետո հնարավորություն չեն ունեցել Արևմտյան Հայաստանի տարածքում հայալեզու կրթություն ստանալու, մինչդեռ այժմ Ստամբուլում մեծացող…

«Հրանդ Տինք» հիմնարկի արեւմտահայերէնի դասընթացքները պիտի սկսին

ՊՈԼԻՍ, «Ակօս».- «Հրանդ Տինք» հիմնարկի եւ «Կիւլպէնկեան» հիմնադրամի միատեղ իրականացուցած 2016ի աշնան շրջանի արեւմտահայերէնի դասընթացքները 26 սեպտեմբերէն 22 նոյեմբեր պիտի ընթանան Պոլսոյ  «Հրանդ Տինք» հիմնարկին մէջ: Սեւան Տէյիրմենճեանի ուսուցչութեամբ, երկու ամիսներու վրայ երկարող 75 ժամուան լեզուի ուսուցում պիտի կայանայ երկու մակարդակներու հիման վրայ բաժնուած, շաբաթը 3 օր՝ 9 ժամ: Առաջին մակարդակ՝ Երկուշաբթի, ժամը 18:00-21:00, Չորեքշաբթի,…

Յուշատետր. Լեզուն գործածելու ձեւեր

Պոլսոյ “Նոր Մարմարա” թերթի գլխաւոր խմբագիր Ռոպէր Հատէճեան. Միշտ մտածած եմ եւ արդէն քանի մը անգամ գրած եմ, որ խօսող մարդը ուղղագրական սխալ չ՛ըներ: Միա՛յն գրող մարդն է, որ ուղղագրական սխալ կ՛ընէ: Ասիկա շատ ճիշդ է մասնաւորաբար մեր լեզուին համար, որ ունի իր ուղղագրական բաւական խիստ ու կնճռոտ կանոնները: Ձեր բարեկամը ձեզի հետ շատ մաքուր…

Հայերէնը անաղարտ պահենք

ՏՈՔԹ. ՅԱԿՈԲ ԱՅՆԹԱՊԼԵԱՆ կը գրէ. Հայերէնի մէջ ամէն բառ իր յատուկ իմաստն ունի: Կան բառեր, որոնք բազմիմաստ են: Սակայն հայերէնը այնքան հարուստ է նորակերտ բառակերտումի համար, որ օտար լեզուներէ անտեղի փոխառութեան պէտք չունի: Հայաստանի մէջ վերջին 100 տարիներուն այնքան անպատշաճ բառեր ներմուծուած, մխրճուած են հայերէնի մէջ, որ մարդուս զայրոյթը կը բորբոքի այսքան այլասերում եւ օտարամոլութիւն…

Որքանո՞վ տէր ենք մեր լեզուական իրաւունքներուն

ԳԷՈՐԳ ՅԱԿՈԲՃԵԱՆ կը գրէ. Լե­զուն պա­հելն ու պահ­պա­նե­լը միայն պար­տա­կա­նու­թիւն ու պար­տա­ւո­րու­թիւն չեն, այլ նաեւ ու ա­մէ­նէն ա­ռաջ` ի­րա­ւունք: Ա­մէն ա­ռի­թի լե­զուն պա­հե­լու եւ զար­գաց­նե­լու անհ­րա­ժեշ­տու­թեան մա­սին կը խօ­սինք, բայց շատ քիչ կ՛անդ­րա­դառ­նանք լե­զո­ւա­կան մեր ի­րա­ւունք­նե­րուն: ­Մայ­րե­նի լե­զու սոր­վիլն ու գոր­ծա­ծե­լը, ինչ­պէս նաեւ սե­փա­կան, հան­րա­յին, ու­սում­նակր­թա­կան, ի­րա­ւա­կան, դա­տա­կան, վար­չա­կան, մա­մու­լի ու հա­ղոր­դակ­ցու­թեան ո­լորտ­նե­րուն մէջ մայ­րե­նի…

Մեր նպատակն է արեւմտահայերէնը ապրող մշակոյթ դարձնել. Հրաչ Չիլինկիրեան

«Հաւաքի հիմնական նպատակն էր արեւմտահայերէնը ոչ թէ միայն իբր լեզու դասաւանդելու, կամ անոր ուսումնական տեսանկիւնի հարցերուն նայելու, այլ յատկապէս խօսելու եւ քննարկելու արեւմտահայերէնով մտածելու եւ ստեղծագործելու խնդիրներուն մասին, այսինքն կարճ ասաց, քննարկելու արեւմտահայ մշակոյթ ստեղծելու եւ զարգացնելու խնդիրները»,- «Արեւելք»ին ըսաւ Օքսֆորտ համալսարանի դասախօս Դոկտ. Հրաչ Չիլինկիրեան: Ան ըսաւ, թէ իբր կազմակերպիչ գոհ է արեւմտահայերէնի խնդիրներուն…

Արեւմտահայերէնին նուիրուած համաժողով Օքսֆորտի մէջ

ԵՐԵՒԱՆ, «Արեւելք».- Օքսֆորտի համալսարանի արեւելագիտութեան բաժանմունքին նախաձեռնութեամբ եւ «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկին օժանդակութեամբ կը շարունակուի «Արեւմտահայերէնը՝ 21րդ դարուն» եռօրեայ համաժողովը (յունուար 21-23): Համաժողովին կը մասնակցին արեւմտահայերէնի պահպանման եւ լեզուին ապագայի խնդիրներով մտահոգ գրողներ, գրական, կրթական, հասարակական գործիչներ, նշանաւոր համալսարաններու հայագիտական ամպիոններու դասախօսներ, հրատարակիչներ եւ արեւմտահայերէն մամուլի ներկայացուցիչներ: 2010ի Փետրուարին, ժամանակակից հայերէնի երկու ճիւղերէն մէկը՝ արեւմտահայերէնը, ընդ-գրկուած…