Մեր ժառանգութիւնը

Գրաբարը՝ որպէս հայոց դասական լեզու

ԱԼԵՔՍԱՆԴՐ ՔԱՆԱՆԵԱՆ

ԱԼԵՔՍԱՆԴՐ ՔԱՆԱՆԵԱՆ Ներկայ եւրոպական գիտակցութեան մէջ դասական լեզու անուան ներքոյ հիմնականում հասկանում ենք մի «մեռած» հին լեզու, որն ընկած էր հին աշխարհի եւ միջնադարի քաղաքակրթական տարբեր ընդհանրութիւնների գրաւոր աւանդոյթի հիմքում: Ասենք լատիներէնը՝ Արեւմտեան Եւրոպայում, հին յունարէնը՝ Բիւզանդական կայսրութիւնում, գրաբարը՝ Հայոց դասական մշակոյթի հիմքում, դասական ասորերէնը՝ ասորական բոլոր քրիստոնեայ համայնքների ու եկեղեցիների շրջանակներում, հին սլաւոներէնը՝ արեւելեան…

Կիպրոսի թուրքական հատվածում գտնվող հայկական եկեղեցին պատկան մարմինների ուշադրության կարիքն ունի

Սուրբ Մարգար

Սուրբ Մարգար հայկական եկեղեցին պատկան մարմինների ուշադրության կարիքն ունի: Պատմական այս կոթողը անուշադրության է մատնվել ու հանձնվել բախտի քմահաճույքին. գրում է Hye Tert-ը: Սուրբ Մարգար կամ Մարգարավանք վանական համալիրը գտնվում է Կիպրոսում (ներկայիս թուրքական Իսքենդերիան): Նախկինում ղպտիներին պատկանած կառույցն ավելի ուշ՝ 1425 թվականին հայկական եկեղեցու տնօրինությանն է հանձնվել: Այն երկար տարիներ Սիրիայում, Լիբանանում, Հայաստանում և…

Կիւլպէնկեան հիմնադրամի աջակցութեամբ Արեւմտահայերէն վիքիփետիայի զարգացման ծրագիր

վիքիփետիա

Արեւմտահայերէն վիքիփետիայի զարգացման ծրագիրի նպատակն է ստեղծել եւ զարգացնել արեւմտահայերէն վիքիփետիա՝ համախմբելով Հայաստանի եւ Սփիւռքի կազմակերպութիւններու եւ անհատներու ներուժը: Մարտ 11-ին Պէյրութի «Լեւոն Շանթ» կեդրոնին մէջ տեղի պիտի ունենայ հանդիպում Վիքիմետիա Հայաստան գիտակրթական հասարակական կազմակերպութեան նախագահ Սուսաննա Մկրտչեանի հետ՝ նուիրուած Արեւմտահայերէն վիքիփետիայի ստեղծման եւ զարգացման ծրագրին: 2015-էն ի վեր Վիքիմետիա Հայաստանը կը համագործակցի «Գալուստ Կիւլպէնկեան…

Մարաշի աղէտի ազդեցութիւնը երգ-երաժշտութեան վրայ (Մարաշի աղէտին 95-րդ տարելիցին առիթով)

Մարաշ

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Այս տարի 2015-ը համահայկական առումով երբ կ՛ոգեկոչենք Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակը, միւս կողմէ կը զուգադիպի Մարաշի աղէտին 95-րդ տարելիցը: 100 տարուան ընթացքին ակնյայտ է, որ հայ ժողովուրդը երգ-երաժշտութեամբ նաեւ յիշել տուաւ, քարոզեց, ոգեկոչեց ու հատուցման համար պահանջեց իր արդար իրաւունքը` նախահայրերու հողերը, արիւնը եւ մշակութային կալուածները: Այս բոլորը արտացոլաց երգ-երաժշտութեան բնագաւառի համատարած բոլոր ճիւղերուն…

Պատգամավորը Դավութօղլուին հայերենով հարցապնդում է ներկայացրել

çok dilli soru önergesi

Թուրքիայի խորհրդարանի քրդամետ Ժողովուրդների դեմոկրատիա կուսակցության` Մարդինից ընտրված պատգամավոր Գյուլսեր Յըլդըրըմը Թուրքիայի վարչապետ Ահմեթ Դավութօղլուին 8 լեզուներով, այդ թվում՝ հայերեն, հարցապնդում է ներկայացրել: Ինչպես տեղեկացնում է Bianet.org-ը, պատգամավորն իր հարցը ներկայացրել է Թուրքիայում վտանգված լեզուներով: Նա նշել է, որ Թուրքիայում կան լեզուներ, որոնք ոչնչացման վտանգի տակ են, և հարցրել է, թե ինչ քաղաքականություն է իրականացնում…

Հայոց Ցեղասպանութենէն փրկուած գիւտարար հայորդիներ

1915’in mağduru

Armenian Youth Federation-ը, ուշադրութիւն հրաւիրելով Հայոց ցեղասպանութեան վրայ, ներկայացուցած է 1915-էն առաջ կամ յետոյ Ամերիկա գաղթած հայերու պատմութիւնն ու ողջ մնացածներու` մարդկութեան կեանքը փոխած գիւտերը. Ռայմոնտ Տամատեան ծնած է Նիւ Եորք: 1915-ին փրկուած եւ ԱՄՆ գաղթած Վահան Տամատեանի որդին է: 1969-ին ստեղծած է բժշկութեան մէջ անփոխարինելի` Magnetic resonance imaging (MRI) պատկերի ախտորոշման սարքը: Լիւթեր Ճորճ…

Կոմիտասը հոգեկան հիվանդ չի եղել և չի տառապել մտագարությամբ. Ապացուցում է բժշկագիտության դոկտոր Լուիզ Ֆով-Հովհաննիսյանը

Կոմիտաս

«Ֆրանսիայում գործում է օրենք առ այն, որ հոգեկան հիվանդի ծնունդից 150 տարի պետք է անցնի, որպեսզի նրա հիվանդություն թղթածրարը հնարավոր լինի օգտագործել: Սակայն շնորհիվ Վազգեն Ա. կաթողիկոսի միջամտության, հնարավոր էր դարձել թույլտվություն ստանալ՝ ուսումնասիրելու Վիլ-Ժուիֆ հոգեբուժարանի Կոմիտասի արխիվները: Ստորև ներկայացնում ենք ուսումնասիրության արդյունքները. 1991 թվականի նոյեմբերին Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիային կից փարիզյան բժշկական համալսարանում Փարիզի երկու…

Հայ-բոշաների գաղտնալեզուն եվ դրա ուսումնասիրության պատմությունը

Վարդան Ոսկանյան

Վարդան Ոսկանյան Բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Ներկայում հայերի մեջ ամբողջությամբ ձուլված հայ-բոշաները հիմնականում խոսում են հայերեն, որը և համարում են իրենց մայրենի լեզուն: Ներհամայնքային շփման ընթացքում նրանք որպես կանոն օգտագործում են Կարնո բարբառի խոսվածքները, իսկ ոչ-բոշայի հետ զրուցելիս օգտվում են հայերենի այն բարբառից կամ խոսակցական տարբերակից, որը տարածված է տվյալ վայրում[1]: Բացի այս, հայ-բոշաների շրջանում…

Թուրքիայում ախոռի վերածված հայկական եկեղեցին հարբեցողների ու թմրամոլների հավաքատեղի է դարձել

Menemende-Ermeni-Kilisesi-300x199

Այն բանից հետո, երբ Թուրքիայի Չիղլիի «Անաժեթ» մասնավոր լիցեյի սաներն իրենց պատմության և աշխարհագրության ուսուցիչների հետ այցելեցին Իզմիր (Զմյուռնիա) նահանգի Մենեմենի շրջանի Էսաթ Փաշա թաղամասի՝ 19-րդ դարում կառուցված Սուրբ Սարգիս հայկական եկեղեցի և հանրությանը ներկայացրին այն վիճակը, որում այժմ գտնվում է պատմական կառույցը, թուրքական «Իհլաս» լրատվական գործակալությունը ծավալուն հոդվածով անդրադարձավ այս խնդրին։ Եկեղեցին, որը գործել…

Հայոց ցեղասպանությունը շարունակվում է հայկական եկեղեցիների դեմ. քրդական լրատվամիջոցի արձագանքը

հայկական եկեղեցի

Էրզրումի (Կարին-Ակունքի խմբ.) Ազիզիե շրջանում սկզբում որպես ախոռ օգտագործվող հայկական Սուրբ Մինաս եկեղեցին այժմ գանձ որոնողների ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել և «մասնավոր սեփականություն» լինելու պատճառաբանությամբ անհրաժեշտ ուշադրության չի արժանանում, գրում է Dicle լրատվական գործակալությունը: Հայկական տասնյակ եկեղեցիներ նույն ճակատագիրն են կիսում. ավերակների վերածված եկեղեցիների պատերին հայերի հանդեպ ատելության դրսևորումներ են հայտնվել: ««Յոթ հայ սպանողը դրախտ…