Մեր ժառանգութիւնը

ՅՈՒՇԱՄԱՏԵԱՆ. Սիս` եկեղեցիներ եւ սրբավայրեր

Սիս

ՎԱՀԷ ԹԱՇՃԵԱՆ ՆՈՐ ՎԱՆՔ (Կաթողիկոսարան) Սսեցիները Նոր Վանք կը կոչեն կաթողիկոսական համալիրը, որ կը գտնուի քաղաքին հիւսիս-արեւմուտքը, բերդի բլուրին լանջին: Ճիշդ այս վայրին տեղը հին ժամանկներուն, Կիլիկեան թագաւորութեան օրերուն, Հեթում Ա. (1226-1269) կառուցել տուած է թագաւորական պալատը, որ ունէր իր սեփական տաճարը՝ Ս. Սոփիան: Սիսը դարձած էր արդէն (1180ի եւ 1190ի միջեւ) Կիլիկիոյ հայ իշխաններուն…

Հեղափոխական մի կյանք՝ Զաբել Եսայան

Zabel Yesayan

Սարո Դադյան Հայ գրող և գրականագետ Զաբել Եսայանի` Սկյութարից մինչև Սիբիր ձգվող կենսագրությունը… 20-րդ դարի սկզբին հայ գրականությանը նոր շունչ հաղորդած Զաբել Եսայանը ողջ կյանքի ընթացքում ոչինչ ռոմանտիզմի չվերածեց, երբեք թեորիայով կամ կլիշեներով չգրեց և չխոսեց: Նա կյանքի ընթացքում իր փիլիսոփայությունից դուրս չգործեց, մշտապես պայքարեց և իր պատկերացրած իրականությունը բառացիորեն արտացոլեց իր վեպերում և պատմվածքներում:…

Թուրքիայի Բալու գավառի 8-դարյա հայկական եկեղեցին նախատեսվում է վերականգնել

Բալու

Թուրքիայի Էլազըղ (Խարբերդ-Ակունքի խմբ.) նահանգի Բալու գավառում գտնվող ավելի քան 800 տարվա կիսավեր հայկական եկեղեցին նախատեսվում է վերականգնել: Թուրքական «Մեդյալոժի» կայքի թղթակցի հետ զրույցում Բալուի համայնքապետ Սաիդ Դաղօղլուն հայտնել է, որ եթե ամեն ինչ բարեհաջող ընթանա, ապա 2015-ի վերջին կամ 2016-ի սկզբին կսկսվեն եկեղեցու վերանորոգման աշխատանքները: Նա նաև նշել է, որ կապ են պահպանում հայկական…

Արեւմտահայ լեզուի դատը

Արեւմտահայերէն

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Արեւմտահայերէնի ուսուցման եւ զարգացման ֆինանսաւորումը ապահովող միացեալ նախաձեռնութիւնը՝ «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան եւ Հայաստանի Հանրապետութեան սփիւռքի նախարարութեան կողմէ, կարեւոր պատմական քայլ մըն է ցարդ ինքն իր միջոցներով միայն գոյատեւող արեւմտահայ աշխարհաբարի կեանքին մէջ: Եթէ այս նախաձեռնութիւնը իսկապէս պիտի արդիւնաւորուի, արեւմտահայ լեզուի գոյատեւման պայքարին երեք մեծ առաջամարտիկները պէտք է անմիջական պիւտճէական ուշադրութեան արժանանան. Ա.) Սփիւռքի…

Հայերէնի բարբառները վտանգուած են

բարբառներ

«Արեւմտեան Հայաստանի բոլոր բարբառները վտանգուած են»: Այս մասին, ըստ Armenpress.am-ի, լրագրողներուն յայտնած է Մշակոյթի նախարարութեան մշակութային ժառանգութեան վարչութեան պետի տեղակալ Երանուհի Մարգարեանը: «Եթէ Մուշը, Ալաշկերտը, Խոյը Արեւելեան Հայաստանում քիչ թէ շատ ունեն կրողներ եւ պահպանողներ, ապա Քեսապի, Համշենի, Մուսա Լերան տարածքներում ծագած բարբառները ունեն աւելի սուր խնդիր»,- ըսած է Յովհաննէս Թումանեանի թանգարանի աւագ գիտաշխատող Անի…

Վահրամ Փափազյան՝ հայրենիքից աքսորված Օթելլո

Vahram Papazyan

Լորա Սարը Այսօր Հայաստանում Շեքսպիր ասելիս դեռևս առաջին մարդը, ում անունը մարդու միտքն է գալիս, Վահրամ Փափազյանն է: Իր դերասանական վարպետությամբ Ռուսաստանը նվաճած այս մարդը, ափսոս, մինչև վերջին շունչը Պոլիս վերադառնալու և այնտեղ թատրոն հիմնելու հույսով էր ապրում: Մուհսին Էրթուղրուլը Փափազյանի մասին ասել է՝ «Օթելլոյի դերում, Փափազյանից բացի, ոչ ոք չի կարող ներկայանալ»: Նայելով Փափազյանի`…

Իրավասուների անտարբերության հետևանքով պատմական եկեղեցին վերածվել է ավերակների

Surp Sarkis Kilisesi

Սուրբ Սարգիս եկեղեցին Հայոց ցեղասպանության ժամանակ աղաներն ու բեյերն օգտագործել են որպես ախոռ և հացահատիկի ամբար, այդ պատճառով այն հայտնի է Չելթիկ (Հըզըր Իլյաս) անվամբ: Իրավասուների անտարբերության պատճառով գանձագողերը եկեղեցին վերածել են ավերակների: Սուրբ Սարգիս եկեղեցին, որը գտնվում է Դիարբեքիրի Սուր գավառի Ալիփաշա թաղամասում, փլուզման վտանգի առաջ է կանգնած: Եկեղեցին, որը պատկանել է կաթոլիկ հայերին,…

Թաքնված գանձ. Վանի Զորադիրի եկեղեցու բացառիկ լուսանկարները

Աղբակի Զորադիրի Սուրբ Էջմիածին

Թուրքիայի տարածքում գտնվող եւ մինչ այժմ այցելությունների համար փակ համարվող հայտնի հայկական եկեղեցիներից եւս մեկը հայտնվել է NEWS.am-ի ֆոտոխցիկի առաջ: Թուրքիայում արեւելյան մի շարք շրջաններում, որոնք հեռու են տուրիստական երթուղիներից եւ երկար ժամանակ գտնվել են քուրդ զինյալների եւ կառավարական զորքերի բախումների կիզակետում, թաքուն իրենց գոյություն են պահպանում մի շարք հայկական եկեղեցիներ: Այդ եկեղեցիներից է Վասպուրականի…

Վանում աշխատանքներ են մեկնարկել` 400-ամյա հայկական եկեղեցին վերականգնելու ուղղությամբ

VAN'DA 400 YILLIK ERMENI KILISESI

Վանի Գյուրփընար գավառում աշխատանքներ են մեկնարկել` 400 տարվա վաղեմություն ունեցող տեղի հայկական քարակերտ եկեղեցին վերանորոգելու ուղղությամբ: Վերականգման շարժառիթ է դարձել զբոսաշրջության զարգացմանը զարկ տալու ցանկությունը: Այդ մասին հաղորդում է Akunq.net-ը` հիմնվելով թուրքական «Իհլաս» լրատվական գործակալության տեղեկության վրա: Ըստ աղբյուրի` Վան նահանգի Գյուրփընար գավառից 40 կմ հեռավորության վրա գտնվող Ըշըքփընար (Օրթիք) թաղամասում գտնվող վերոնշյալ եկեղեցուց միայն…

Մուշի հայկական եկեղեցիներից մեկը ոչնչացման եզրին է

Մուշ

Ներկայիս Թուրքիայի Մուշ քաղաքի ամենահին կառույցներից մեկը համարվող հայկական Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցին ոչնչացման եզրին է, այս մասին հայտնում է «Ակօս» լրատվական կայքը: Եկեղեցին Մուշ քաղաքի՝ նախկինում հայկական եղած թաղամասերից մեկում է, որը հնում անվանվել է «ամրոց»: «Ակօսի» լրագրողը եկեղեցու իրավիճակի մասին ահազանգել է պատկան մարմիններին, ինչից հետո նախկինում հայկական ընտանիքին պատկանող մի տուն և…