Արեւմտեան Հայաստանն այսօր

Սուրբ Կիրակոս եկեղեցու տխուր հիշողությունները. Ջեմալ Փաշայի թոռան հոդվածը՝ եկեղեցու անցյալի ու ներկայի մասին

Անտոն քեռի

Հայոց ցեղասպանության գլխավոր կազմակերպիչներից Ջեմալ Փաշայի թոռը՝ Հասան Ջեմալը, ով պապի հանցանքների պատճառով բազմիցս ներողություն է խնդրել հայերից և այցելել Ծիծեռնակաբերդ, իր հերթական հոդվածում պատմել է Դիարբեքիրի վերակառուցված Սուրբ Կիրակոս հայկական եկեղեցի իր այցելությունների, տարիներ առաջ հանդիպած Անդո քեռու մասին և ներկայացրել տարիներ շարունակ հայկական ինքնությունը թաքցնելով ապրած Արամ Քաչիկյանի հետ իր զրույցը: Հոդվածը ներկայացնում…

400 տարի առաջ Վանի հայերի կառուցած պալատը տուրիզմի զարգացման խթան է դիտվում

հայերի կառուցած պալատ

Վանի նահանգի Գյուրփընար շրջանի Ըշըքփընար թաղամասում պահպանված հին հայկական քարակերտ պալատը շարժել է թուրքերի հետաքրքրությունը` այդ վայրերում զբոսաշրջության զարգացմանը խթանելու տեսանկյունից: Թուրքական «YYU» համալսարանի դոկտոր Մեհմեթ Թոփը հետազոտություններ է անցկացնում 400 տարի առաջ հայերի կառուցած վերոնշյալ շինությունում: Ինչպես հայտնում է «Հաբեր Վան» լրատվակայքը, բնակիչները պալատ են անվանում այդ շինությունը: Ուսումնասիրություն իրականացնող Մեհմեթ Թոփը ափսոսանքով նշում…

Մի «պանդուխտ» գերեզմանոց և ոչնչացված հիշողություն

Bir ‘garip’ mezarlık

Վեջդի Էրբայ 1915 թ. տեղահանությունից (Հայոց ցեղասպանություն-Ակունքի խմբ.) որևէ կերպ ողջ մնալ հաջողած հայերը ցրվեցին ողջ աշխարհով մեկ: Հայերի թողած տները, եկեղեցիներն ու գերեզմանոցները նրանց երազանքների պես թալանվեցին: Իսկ իրենց ծնված հողերում ապրել շարունակած հայերը ցեղասպանված ժողովրդի անճարակությամբ լռել են երկար տարիներ շարունակվող այս մշակութային կողոպուտի մասին: Բիթլիսից (Բաղեշ-Ակունքի խմբ.) Ամերիկա գաղթած և Կալիֆորնիայի Ֆրեզնո…

Աղթամարում մենք հյուր էինք կամ ինչպես էինք պատարագ մատուցում Սուրբ Խաչ եկեղեցում…

Աղթամար

Վանի Աղթամար կղզին սեպտեմբերի 7-ին հյուրընկալել էր հայերի` աշխարհի բոլոր ծայրերից. կղզու Սուրբ Խաչ եկեղեցում արդեն հինգերորդ անգամ մատուցվել է պատարագ։ Տիկին Ադրինեն ծնվել է ներկայիս Ստամբուլում, սակայն վեց տարեկան հասակում ընտանիքի հետ տեղափոխվել Նյու Յորք։ Հիսուն տարի անց նա նորից իր ծնողների հայրենիքում է, եկել է պատարագին մասնակցելու։ NEWS.am-ի թղթակցի հետ զրույցում տիկին Ադրինեն…

Եկեղեցիներն օգտագործում են որպես ախոռ

Kiliseler ahır olarak kullanılıyor

Սասունում բազմաթիվ եկեղեցիներ օգտագործվում են որպես ախոռ: Առանց ուսումնասիրելու բազմաթիվ պատմական ավերակներ թողել են բախտի քմհաճույքին: Որևէ շրջանում գտնվող այնպիսի պաշտամունքի վայրեր և կրթական հաստատություններ, ինչպիսիք են հին եկեղեցին, մզկիթը, մեդրեսեն և սինագոգը, ինչպես նաև հոգևոր կրթարանները, ոչ միայն կրոնական կարևորություն ունեն, այլև պատմական կոթող են: Սասունում բազմաթիվ պատմական կառույցներ ավերված վիճակում շարունակում են իրենց…

Թուրքիայում ցանկանում են Սուրբ Խաչում հայկական հարսանիքներ տեսնել

Akhtamar

Վանա լճի Աղթամար կղզու Սուրբ Խաչ եկեղեցում այս տարվա սեպտեմբերի 7-ին անց կկացվի 5-րդ պատարագը, որը թուրքական իշխանությունների որոշմամբ` անցկացվում է տարին մեկ անգամ: Անցկացվելիք պատարագի վերաբերյալ տվյալներ է ներկայացրել Գևաշի գավառապետը, ինչից հետո ավելացրել է նաև, որ ինքը շատ կուզեր, որ Սուրբ Խաչում կատարվեին նաև պսակադրության արարողություններ, տեղեկացնում է թուրքական «Ջիհան» գործակալությունը: Եկեղեցում մատուցվելիք…

Իրավասուների անտարբերության հետևանքով պատմական եկեղեցին վերածվել է ավերակների

Surp Sarkis Kilisesi

Սուրբ Սարգիս եկեղեցին Հայոց ցեղասպանության ժամանակ աղաներն ու բեյերն օգտագործել են որպես ախոռ և հացահատիկի ամբար, այդ պատճառով այն հայտնի է Չելթիկ (Հըզըր Իլյաս) անվամբ: Իրավասուների անտարբերության պատճառով գանձագողերը եկեղեցին վերածել են ավերակների: Սուրբ Սարգիս եկեղեցին, որը գտնվում է Դիարբեքիրի Սուր գավառի Ալիփաշա թաղամասում, փլուզման վտանգի առաջ է կանգնած: Եկեղեցին, որը պատկանել է կաթոլիկ հայերին,…

Դերսիմ. առեղծվածային աշխարհ

Dersim

ՆԱԻՐ ՅԱՆ 1960-ականներին դերսիմահայերը կարծում էին, թե իրենք Հայոց ցեղասպանությունից փրկված` աշխարհի երեսին ապրող միակ հայերն են: Այս մտայնությունը հիմնավոր պատճառ ուներ: Բանն այն է, որ թուրքերը Դերսիմը կտրել էին արտաքին աշխարհից. տեղեկատվության անհասանելիությունն ու վերահսկողությունը թուրքերի կողմից Դերսիմը բռի մեջ պահելու նպատակ էր հետապնդում: Թուրքական իշխանությունները պարբերաբար իսլամ են պարտադրել ու պարտադրում դրեսիմցիներին: Դերսիմն…

Վանում աշխատանքներ են մեկնարկել` 400-ամյա հայկական եկեղեցին վերականգնելու ուղղությամբ

VAN'DA 400 YILLIK ERMENI KILISESI

Վանի Գյուրփընար գավառում աշխատանքներ են մեկնարկել` 400 տարվա վաղեմություն ունեցող տեղի հայկական քարակերտ եկեղեցին վերանորոգելու ուղղությամբ: Վերականգման շարժառիթ է դարձել զբոսաշրջության զարգացմանը զարկ տալու ցանկությունը: Այդ մասին հաղորդում է Akunq.net-ը` հիմնվելով թուրքական «Իհլաս» լրատվական գործակալության տեղեկության վրա: Ըստ աղբյուրի` Վան նահանգի Գյուրփընար գավառից 40 կմ հեռավորության վրա գտնվող Ըշըքփընար (Օրթիք) թաղամասում գտնվող վերոնշյալ եկեղեցուց միայն…

Թուրքիայում հայկական հուշաձանների շատ սեփականատերեր դրանց պահպանման հարցում ակնկալում են Հայաստանի օժանդակությունը. հուշարձանագետ

Սամվել Կարապետյան

«Հիմնականում 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբին կառուցված եկեղեցիները դեռ պահպանվել են, իսկ ավելի շուտ կառուցած եկեղեցիները՝ ոչնչացվել»,- Tert.am-ի հետ զրույցում ասաց նա և նշեց, որ Մուշի հայկական եկեղեցին, ինչպես նաև Դիարբեքիրի Սուրբ Կիրակոս եկեղեցին ցանկության դեպքում կարող են վերականգնել, իսկ նվազագույնը`գոնե ամրակայել: Հիշեցնենք, որ Մուշի հայկական թաղամասում շինարարական աշխատանքները շարունակվելու պատճառով քանդվելու վտանգի…