Փոքրամասնութիւնները Թուրքիոյ մէջ

Բոշաներ կը դժուարանան կազմակերպուելու

ՎԱՐԴՈՒՀԻ ՊԱԼԵԱՆ vardbalian@gmail.com Վ.Պ.- Թուրքիոյ տա­րած­քին բնա­կող բո­շանե­րի մա­սին հե­տազօ­տու­թիւն իրա­կանաց­նե­լու գա­­ղափա­­րը ինչպէ՞ս ծնաւ։ Մե­­լինէ Անու­­մեան– Ար­­դէն 8 տա­­րի է, ինչ աշ­­խա­­­տում եմ Արեւմտա­­հայոց Հար­­ցե­­­րի Ու­­սումնա­­սիրու­­թեան Կեդ­­րո­­­նում, որի հե­­տաքրքրու­­թեան շրջա­­նակ­­նե­­­րում են ոչ միայն արեւմտա­­հայե­­րը, այլ նաեւ՝ Թուրքիայի Հան­­րա­­­պետու­­թեան տա­­րած­­քում բնա­­կուող այլ փոք­­րա­­­մաս­­նութիւններ եւ էթ­­նիկ խմբեր։ 2015 թ. հեր­­թա­­­կան ան­­գամ Հա­­յաս­­տան այ­­ցե­­­լած զա­­զա կի­­նօռե­­ժիսոր Պել­­կին Ճեն­­կի­­­զը հիւ­­րընկա­­լուեց…

Թուրքիայում բողոքական եկեղեցին հայտնել է 2016-ին իրենց դեմ ճնշումների ավելացման մասին

Թուրքիայի բողոքական եկեղեցիների միությունը 2016 թ. վերաբերյալ զեկույց է հրապարակել։ Թուրքական Cumhuriyet-ի փոխանցմամբ՝ Թուրքիայում 2016 թ. աճել են բողոքական եկեղեցու ու քրիստոնյաների նկատմամբ ճնշումներն ու սպառնալիքները։ Զեկույցում հիշատակվել են Ամանորին ընդառաջ Սուրբ Ծննդի ու ձմեռ պապի դեմ ելույթներն ու բռնություն պարունակող փողոցային ներկայացումները։ Անհանգստացնող հանգամանք է համարվել, որ ահաբեկիչներին պատկանող թաքստոցներից հայտնաբերված Աստվածաշունչը, որպես «ահավոր վատ»…

Ովքե՞ր են Թուրքիոյ թաքուն կամ իսլամացած ասորիները

Սապրի Աթման «Արմինիըն Ուիքլի» «Թէեւ ասորիներու մեծամասնութիւնը քրիստոնեայ են‚ ոմանք ակամայ‚ իսկ ուրիշներ անհաւատ‚ նաեւ գոյութիւն ունի մեծաթիւ իսլամ ասորիներ‚ որոնք հպարտ են իրենց ասորական ինքնութեամբ։ «Թաքնուած ասորիներ» եզրը կ’օգտագործուի նկարագրելու համար ազգութեամբ այն ասորիները‚ որոնք ստիպուած կը զգան իրենց ասորական ինքնութիւնը թաքցնելու թրքական եւ քրտական հասարակութենէն։ Այդ մարդիկը ժառանգորդներն են Օսմանեան կայսրութեան տիրապետութեան տակ…

Թուրքիայի ալևիները դեմ կքվեարկեն սահմանադրական փոփոխություններին

Թուրքիայում ալևիական «Բեքթաշի» ֆեդերացիայի (ABF) նախագահ Մուհիթթին Յըլդըզը հայտարարել է, որ երկրում իշխող Արդարություն և զարգացում կուսակցության կողմից կազմված և խորհրդարանի ձայների մեծամասնությամբ ընդունված սահմանադրական փոփոխությունների վերաբերյալ նախագծում անտեսված են ալևիների կրոնական իրավունքներն ու ազատությունը: Ինչպես գրում է «Ջումհուրիյեթը», Յըլդըզը հայտնել է, որ իրենց ֆեդերացիայի շրջանակում իրենք նիստեր են հրավիրել Անկարայում և Էրզինջանում (պատմական Երզնկա –…

Ազգային ինքնության տեսական քննության փորձը «Ակօս» երկլեզու շաբաթաթերթում Հրանտ Դինքի խմբագրապետության տարիներին (1996-2007 ԹԹ.)

ԷԼԻՆԱ ՄԻՐԶՈՅԱՆ Թուրքագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու «Եթե մի օր Թուրքիան քանդվի, ապա դա կլինի ոչ թե զենքի միջոցով, այլ` ինքնության խնդրի»: Հրանտ Դինք Արդեն տևական ժամանակ է, ինչ Թուրքիայում թե՛ հասարակական և թե՛ քաղաքական ասպարեզներում առաջնային խնդիրներից է դարձել ինքնության հարցը: Դարեր շարունակ Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում գործադրված պետական ձուլման քաղաքականության հետևանքով այսօր այնտեղ…

Նշմար. «Աւետիս»-ը

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թրքական «T24» կայքը հաղորդեց, որ Թուրքիոյ մէջ 15 յուլիսի յեղաշրջման փորձէն ետք երկրին դիւանակալական համակարգէն հեռացուած տասնեակ հազարաւոր կիւլենականներուն պիտի փոխարինեն Ազգայնական շարժում կուսակցութեան մօտիկ անձեր: Այս տեղեկութիւնը Թուրքիոյ փոքրամասնութիւններուն համար կարելի է նկատել «մեծ աւետիս» մը: Այդ փոքրամասնութիւններուն անդամ քաղաքացիները առաւել մեծ դժուարութիւններու պիտի հանդիպին պետական գործառնութիւններու ընթացքին: Անոնց ամէնէն պարզ գործողութիւններն իսկ…

Ինտերակտիվ քարտեզ | Ազգայնամոլականության դրսևորումներ քրդերի դեմ

Վարուժան Գեղամյան 2016 թ. հուլիսի 15-ին Թուրքիայում կայացած զինվորական հեղաշրջման անհաջող փորձից հետո, ինչպես որ կանխատեսելի էր, սկսվեց Թուրքիայի հասարակության աստիճանական բևեռացումը։ Հեղաշրջման փորձին հաջորդած արդեն առաջին երկու օրերին Էրդողանի և նրա աջակիցների կողմից հնչող ծայրահեղական կոչերը, որոնցով պահանջում էին մահապատժի ենթարկել հեղաշրջումը նախաձեռնած սպաներին, լինչի դատաստանի փորձերը զինաթափված զինվորների հանդեպ, «դավաճան» լրագրողների, մտավորականների ցուցակների…

Սելինա Տողան կը քննադատէ փոխվարչապետին «կեաւուր» արտայայտութիւնը

«Մարմարա» կը հաղորդէ, որ Թուրքիոյ գլխաւոր ընդդիմադիր Հանրապետական ժողովուրդի կուսակցութենէն` Պոլսոյ հայազգի երեսփոխան Սելինա Տողան, 12 դեկտեմբերին խորհրդարանին մէջ խիստ ելոյթ մը ունենալով` քննադատեց երկրի փոքրամասնութիւններուն նկատմամբ նախատական կամ անհանդուրժողական արտայայտութիւն ունեցող քաղաքագէտները, որոնք 15 յուլիսի պետական հարուածէն ետք զանազան առիթներով թիրախ դարձուցած են փոքրամասնութիւնները: Ան ըսաւ. «Մենք այլեւս այս երկրին մէջ բոլոր ժամանակներու կասկածելիները…

Հալեպի ազատագրմամբ վրդովված թուրք ակադեմիկոսը սպառնացել է Թուրքիայի ալևիներին

Թուրք ակադեմիկոս Աբդուլքադիր Շենը Սիրիայի բանակի կողմից Հալեպի ազատագրումից հետո Թուրքիայում ապրող ալևիներին սպառնացող աղմկահարույց հայտարարություն է արել, որը լայն արձագանք է գտել թուրքական լրատվամիջոցներում: «Էյ, Հալեպում երեխաներին, կանանց և խաղաղ բնակիչներին վախկոտի պես ռմբակոծող ռեժիմին աջակցող աղանդավորներ, այս հողերում ձեզ նոր «Մալազգիրտ» է սպասվում», – գրել է ազգայնական ակադեմիկոսը: Այս մասին հաղորդում է թուրքական…

Թուրքիայի Սևծովյան շրջանում բոշաների որոշ խնդիրների շուրջ

Մելինե Անումյան Պատմական գիտությունների թեկնածու ՀՀ Սփյուռքի նախարարության հովանավորությամբ սույն թվականի նոյեմբերի 14-26-ը եղանք ներկայիս Թուրքիայի Հանրապետության սահմաններում գտնվող Արդվին և Ռիզե նահանգներում` այստեղ բավականին մեծ թիվ կազմող բոշաների կամ լոմերի ներկա դրությունը և ինքնության սեփական ընկալումն ուսումնասիրելու նպատակով: Ուսումնասիրություն կատարեցինք մասնավորապես Արդվին նահանգի Խոփա, Արհավի, Արդանուջ (Արտանույշ) և Շավշաթ գավառներում, ինչպես նաև` Ռիզե նահանգի…