Կիլիկիա

Կիլիկիոյ հայկական թագաւորութեան զինանշանը 1509-ի մանրանկարին մէջ

Հայ ժողովուրդի պատմութեան ընթացքին բացառիկ դեր խաղացած է Կիլիկիոյ հայկական պետականութիւնը, որ ստեղծուած եւ գոյատեւած է Միջերկրական ծովու ափին, Փոքր Ասիոյ հարաւ-արեւելքը, 1080 թուականէն մինչեւ 1375: Մինչեւ 1198 թուականը այն եղած է Մեծ իշխանապետութիւն, այնուհետեւ՝ թագաւորութիւն: Ներկայացնենք բացառիկ մանրանկար մը, որ կը պատկերէ Կիլիկիոյ Հայկական թագաւորութեան զինանշանը: Այն տեղադրուած է փորթուկալական «Զինանշաններու գիրք»ին (“Livro do…

Մուսա լերան գիւղերէն Վագըֆի մէջ ժողովրդային շէնք կը կառուցուի

ՊՈԼԻՍ, «Մարմարա».- Հաթայի հայկական Վագըֆ գիւղէն իմաց տուած են, թէ Միհրան Ուլիկեանի ղեկավարութեամբ շինարարական գործ կը կատարուի գիւղին մէջ, որուն կեդրոնը՝ եկեղեցւոյ կողքին, կը կառուցուի երեք յարկանի շէնք մը՝ իբրեւ հիւրանոց ու հաւաքավայր։ Շէնքը արդէն իսկ աւարտին մօտեցած է. մէջտեղ եկած է բոլորին գնահատանքին արժանացած շինութիւն մը՝ մէկ յարկը ստորերկրեայ։ Վերջերս, Ս. Աստուածածնայ տօնին առիթով,…

Կիլիկիոյ Սիսի 295 տարիներու թագաւորութիւններուն մասին. 1080 թուականէն մինչեւ 1375

ՆՈՒՊԱՐ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Ինչպէս գիտենք, կը լսենք ու կը կարդանք, Ցեղասպանութեան հարիւրամեակի ձեռնարկները նոր կեանք մը բերին, նոր զարթօնք բերին մեր համայն հայութեան, ու այդ բոլորին կողքին՝ նաեւ պահանջատիրութեան հարց մը, որուն համար արդէն իսկ շուրջ երկու տարիներէ ի վեր, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ վեհափառ հայրապետը՝ Արամ Ա., նախաձեռնած էր դատական աշխատանքներու՝ պահանջելով Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան դարաւոր Սիսի…

Անթիլիասի անլռելի ձայնը պատմական Կիլիկիոյ մէջ

ՎԱՂԻՆԱԿ Ծ. ՎՐԴ. ՄԵԼՈՅԵԱՆ Կիլիկիա՜, մեր սրտի սէր ու սնունդ: Կիլիկիա՜, մեր հոգու շունչ ու շող: Կիլիկիա՜, մեր մտքի երգ ու երազ: Կիլիկիա՜, մեր կեանքի զարդ ու զատիկ: Հերոսական տեսիլքի, վիմածին կամքի ու ամրակուռ հաւատքի տէր, եւ արդարութեան ձայնի անխոնջ շեփորահար հայրապետ ՆՍՕՏՏ Արամ Ա. կաթողիկոս բացառիկ մտայղացումը ունեցաւ միաբաններէ կազմուած պատուիրակութիւն մը առաքելու Սիսի…

Թուրքիայի «վերջին հայկական գյուղի»՝ Վաքըֆլըի պատմությունը

Բերի Էսքի Շուրջբոլորը տարածվել է նարնջի ծաղիկների անուշ բույրը: Երկու կողմից այգիներով շրջապատված զառիվայր ճանապարհի վրա եմ: Մի կողմում Քել լեռն է, որի ծայրից երևում է Միջերկրական ծովը, հետևից էլ` Սիրիան: Մյուս կողմում նշմարվում են Մուսա լեռան ընդարձակ փեշերը: Սա Թուրքիայի «միակ հայկական գյուղն է»՝ Վաքըֆլըն: Հաթայի կազմում է գտնվում, և օսմանյան ժամանակներից ի վեր…

Մուսա Լեռ – Ուխտատեղիներ եւ այլ հնավայրեր

Սոնիա Թաշճեան/Houshamadyan Մուսա Լերան ամենամօտիկ քաղաք Անտիոքը դեռեւս հին ժամանակներէն պատմական անուն մը եղած է. եւ պատահական չէ, որ Մուսա Լերան շրջակայքը կան բազմաթիւ հնավայրեր, որոնցմէ մաս մը նաեւ սրբատեղիներ են, աւերուած վանքեր ու եկեղեցիներ: Մուսա Լերան ստորոտը` լեռ բարձրացող ամենաբանուկ վայրին մէջ իրարու կողք քանի մը ջրհորներ կան. ժողովուրդը անոնց ջըհիւրնէն (ջրհորներ) կը կոչէ.…

Բարբարոս ձեռքեր քարուքանդ ըրած էին Սիսի հրաշակերտ վանքը

ՀԱՅՐԱՊԵՏԻՆ ՈՂՋՈՅՆԸ ՍԻՍԷՆ 22 Օգոստոս 2015… Պատմութիւնը արդէն իր մատեանին մէջ ոսկեայ տառերով արձանագրեց Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոսին խիզախ քայլը՝ 100 տարիներ ետք Սիսի պատմական Կաթողիկոսարանէն ողջունելու հայ ժողովուրդը եւ հնչեցնելու պահանջատիրութեան ձայնը: Ձայն մը՝ որ կը ներկայացնէր Հայկի ազատատենչ ոգին. ձայն մը՝ որ արձագանգն էր 1293 թուականէն ի վեր, Սիսի մէջ հաստատուած Հայոց Հայրապետական…

Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Միաբաններու Սիս կատարած այցելութեան տեսանիւթը հրապարակուեցաւ

Արամ Վեհափառ Հայրապետին թելադրութեամբ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Միաբանութիւնը ներկայացնող պատուիրակութիւն մը, Շաբաթ, 22 Օգոստոս 2015-ին այցելեց Սիսի Կաթողիկոսարանը, ուր տեղի ունեցաւ հոգեհանգիստ՝ 1293-էն Հայոց Կաթողիկոսութեան Սիս հաստատուելէն մինչեւ 1915 Սիսի մէջ գահակալած երջանկայիշատակ հայրապետներուն հոգիներուն համար: Ապա, կարդացուեցաւ Նորին Սրբութեան պատգամը: 100 տարի ետք, Սիսի Կաթողիկոսարանի փլատակներուն մէջ առաջին անգամ կը հնչէր Հայրապետական պատգամ…

Սիսի պատմական կաթողիկոսարանում հնչել է հայկական պահանջատիրության ձայնը

«Հայի քրտինքով ու արյունով թրծված կիլիկյան հողի ու հատկապես Սիսի պատմական կաթողիկոսարանի մեռոնաբույր հողի վրա կանգնած՝ պահանջում ենք մեր դարավոր կաթողիկոսարանի վերադարձն ու վերահաստատում մեր ժողովրդի պահանջատիրությունը՝ հավատարիմ նահատակների սրբազան կտակին»։ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոսի խոր հավատքի, ամուր կամքի ու զորեղ հանձնառությունն արտահայտող այս բառերը հնչել են Սիսի պատմական կաթողիկոսարանում՝ հայ ժողովրդին ուղղված Հայրապետական պատգամի…

Սիսի պատմական կաթողիկոսարանը` հոգեմտաւոր ու մշակութային հարստութեան մայր օճախ

ԹՈՐԳՈՄ ՎՐԴ. ՏՕՆՈՅԵԱՆ 1045 թուականին վերջնականապէս շիջեցաւ 160 բեղուն եւ առլցուն տարիներու անցեալ եւ հազար ու մէկ եկեղեցիներու տիտղոսով դրոշմուած մշակութային մայրաքաղաք Անին որպէս կեդրոն ունեցող Բագրատունիներու հարստութիւնը: Սակայն 11-րդ դարու աւարտին, նոր հարստութեան մը սկիզբով, նոր արշալոյս բացուեցաւ հայոց համար: 1080 թուականին Ռուբէն իշխանը Կիլիկիոյ մէջ հիմը դրաւ հայկական նոր թագաւորութեան մը` հայերուն համար…